Παντελής Καψής

Ασκεί την κλασική ιατρική στο ιατρείο του, ταυτόχρονα όμως είναι και οπαδός της ομοιοπαθητικής. Έχει προσπαθήσει να μου εξηγήσει τους λόγους χωρίς αποτέλεσμα. Βρήκα την φιλοσοφική ουσιαστικά προσέγγιση τελείως ξένη. «Τα όμοια της ομοίοις εισίν ιάματα» ακούγεται ωραίο δεν αρκεί όμως. Σε ένα τόσο σοβαρό θέμα όπως η υγεία απαιτούνται επιστημονικές αποδείξεις. Και αυτές, σύμφωνα και με την κρατούσα άποψη στην ιατρική κοινότητα, δεν υπάρχουν. Η ομοιοπαθητική, επίσημα τουλάχιστον, δεν αναγνωρίζεται στις περισσότερες χώρες της Δύσης. Την ίδια στιγμή ωστόσο σε όλο τον κόσμο ασκείται νόμιμα ή τουλάχιστον δεν είναι παράνομη. Το οποίο βέβαια οδηγεί σε παράδοξα. Ζητάμε από το κράτος προστασία. Ο θάνατος Μαζωνάκη έφερε το αίτημα στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Πώς μπορεί όμως το κράτος να ελέγξει κάτι το οποίο στις περισσότερες χώρες δεν αναγνωρίζει;

Όταν μια φορά αρρώστησε σοβαρά ο φίλος μου δεν ακολούθησε ομοιοπαθητική θεραπεία. Τον ρώτησα και μου είπε ότι η ομοιοπαθητική μπορεί να λειτουργεί συμπληρωματικά και για ορισμένες μόνο ασθένειες, δεν είναι πανάκεια. Ξέρω ότι είναι σοβαρός γιατρός, ποτέ δεν θα παράσερνε ασθενή του με ακατάλληλες συμβουλές. Αν ψάξετε στο διαδίκτυο ωστόσο θα βρείτε ομοιοπαθητικούς χωρίς πτυχίο ιατρικής ή με πτυχία Χονολουλού. Κάποιοι μάλιστα προσφέρουν και άλλες υπηρεσίες όπως «βιοανάδραση», «βιοενεργειακό έλεγχο Asyra» ή «αγιουβερδική» ιατρική. Από την τελευταία έχω προσωπική πείρα, όταν αρρώστησε ο γατούλης μας ο κτηνίατρος τον έκανε καλά με τον παραδοσιακό τρόπο, μας έγραψε όμως για μετά και φάρμακα αγιουβέρδα! Δεν γνώριζα ότι υπήρχαν και τέτοια.

Εννοείται πως όλα αυτά είναι σε μια γκρίζα περιοχή. Θεωρητικά, αν ένας ομοιοπαθητικός χωρίς πτυχίο ιατρικής κάνει διάγνωση και προτείνει θεραπεία μπορεί να βρεθεί κατηγορούμενος για αντιποίηση επαγγέλματος. Αν όμως πάτε εσείς και του ζητήσετε ένα «φάρμακο» για κάτι που σας απασχολεί; Εννοείται φάρμακο το οποίο αν και αναγνωρίζεται δεν αποζημιώνεται από τον Ε.Ο.Φ. Το ίδιο ισχύει στις περισσότερες χώρες. Στη Γαλλία μάλιστα όπου ως πριν από λίγα χρόνια το κόστος καλυπτόταν, ο εκεί Ε.Ο.Φ σταμάτησε να τα αποζημιώνει επειδή, όπως αναφέρει, δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά η αποτελεσματικότητα τους.

Η ομοιοπαθητική μάλιστα είναι η εύκολη περίπτωση. Υπάρχει για παράδειγμα η Ελληνική Εταιρεία Ομοιοπαθητικής η οποία έχει μέλη αποκλειστικά γιατρούς. Όποιος θέλει μπορεί να συμβουλευτεί τον κατάλογο της. Και πάλι όμως μιλάμε για ένα είδος αυτορρύθμισης. Το κράτος δεν μπορεί να βάλει κανόνες σε κάτι που δεν αναγνωρίζει ούτε όμως μπορεί να απαγορεύσει μια τόσο διαδεδομένη και για πολλές δεκαετίες πρακτική. Ο καθένας αποφασίζει για τον εαυτό του λοιπόν.

Στις υπόλοιπες εναλλακτικές θεραπείες τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, επικρατεί το απόλυτο χάος. Μπορεί να βρει κανείς τα πάντα. Από αναγνωρισμένες ιατρικές πρακτικές οι οποίες όμως χρησιμοποιούνται για πολύ διαφορετικούς και μη αποδεδειγμένους ιατρικά σκοπούς, ως τσαρλατανισμούς. Κάποιους γραφικούς οι οποίοι απλώς οδηγούν στη σπατάλη χρημάτων, άλλους δυνητικά επικίνδυνους. Εκεί κι αν είναι ο καθένας μόνος του. Το ζητούμενο της κρατικής προστασίας όμως ποιο μπορεί να είναι; Να απαγορευθεί ότι δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά δεν είναι εφικτό και θα ξεσήκωνε θύελλα αντιδράσεων. Κινέζικη ιατρική, σιάτσου, βελονισμός, πεπτίδια, βλαστοκύτταρα, μαγνήτες, καθαρισμός αύρας και κάθε είδους ματζούνια συνθέτουν ένα πλούσιο μενού, κάποια με φανατικούς υποστηριχτές αλλά και επικριτές. Μια αγορά δισεκατομμυρίων σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Και παντού είναι αρρύθμιστη. Ούτε όμως είναι εύκολο να απαγορευθούν όσες θεραπείες κρύβουν κινδύνους καθώς στην πλειονότητα τους δεν είναι η θεραπεία καθαυτή που δημιουργεί το πρόβλημα αλλά το πώς και για ποιο σκοπό γίνεται. Ακόμα και οι βιταμίνες, τις οποίες έτσι κι αλλιώς οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουμε ανάγκη, τις παίρνουμε από τη διατροφή, μπορεί να γίνουν τοξικές αν γίνει κατάχρηση. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να δίνονται μόνο με συνταγή γιατρού;

Αλλά και στην περίπτωση Μαζωνάκη το αίτημα είναι να απαγορευτεί αυτή η «θεραπεία» ή να γίνεται μόνο σε κατάλληλα εξοπλισμένες κλινικές; Η απαγόρευση είναι δύσκολη, άλλωστε πουθενά δεν απαγορεύεται. Είναι μια διαδικασία που έχει κινδύνους και αμφισβητούμενα αποτελέσματα, αποτελεί ωστόσο μέρος της ιατρικής πρακτικής. Αν πραγματοποιείται σε μια κλινική υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια. Ο κίνδυνος ωστόσο για σοβαρές ή και απειλητικές για τη ζωή παρενέργειες παραμένει. Ένας υγιής άνθρωπος με άλλα λόγια δεν έχει κανένα λόγο να την κάνει. Πάντα όμως θα βρεθούν πελάτες- δεν μιλάμε για τους ασθενείς- παρακινημένοι από ανασφάλεια, ματαιοδοξία, την ψευδαίσθηση ότι αποτοξινώνονται από ανθυγιεινές συνήθειες ή απλώς παραπλανημένοι από ιδιοτελείς γιατρούς. Από αυτά κανένα κράτος δεν μπορεί να μας προστατέψει. Η υγεία είναι και δική μας ευθύνη. Στην εποχή μας ο καθένας μπορεί αν θέλει να ενημερώνεται σωστά. Άλλωστε η υγιεινή ζωή δεν είναι πυρηνική φυσική. Λίγες απλές συμβουλές αρκούν και δεν κοστίζουν.