Μιχάλης Στούκας

Όσοι είχαν την ελπίδα ότι τα "ήρεμα νερά" στο Αιγαίο θα διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, μάλλον απογοητεύονται με όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες. Η Άγκυρα, ποτέ δεν εγκαταλείπει τις πάγιες, παράνομες και έωλες διεκδικήσεις της απέναντι στη χώρα μας. Για διάφορους λόγους, τις αφήνει στην άκρη για κάποιο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια, τις επαναφέρει, συνήθως... εμπλουτισμένες.

Η εκλογή Τραμπ, ίσως του πιο απρόβλεπτου Αμερικανού Προέδρου τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει άρδην τις ισορροπίες όχι μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην περιοχή μας. Η Τουρκία πλασάρει, μονίμως, εύστοχα τη σημαντική γεωστρατηγική της θέση και τα σχεδόν 88 εκατομμύρια κατοίκους της και διεκδικεί τα πάντα, από τους πάντες.

Παραβιάζει συστηματικά και κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο το οποίο όμως επικαλείται όταν πρόκειται για άλλες χώρες όπως η Ελλάδα. Αυτοπροτείνεται ως μεσολαβήτρια χώρα σε διεθνείς κρίσεις, εκτοξεύει απειλές ένθεν κακείθεν, ενώ δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί της και απορρίπτει μετά βδελυγμίας τις όποιες κατηγορίες εναντίον της.

Η αλήθεια είναι ότι η γειτονική χώρα είχε συνηθίσει στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και στα πρώτα χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ, να βλέπει την Ελλάδα να παραμένει αδρανής, τόσο στον τομέα των στρατηγικών συμμαχιών, όσο κυρίως, στους αμυντικούς εξοπλισμούς. Το 2020, τα γεγονότα του Έβρου, όπου αποτράπηκε εισβολή χιλιάδων λαθρομεταναστών στη χώρα μας, στο πλαίσιο ενός υβριδικού (;) πολέμου με την πολύτιμη αρωγή και των Ευρωπαίων. Ας μην ξεχνάμε την επική απάντηση του Αυστριακού ειδικού φρουρού σε Τούρκο που τον καλούσε να πάει σπίτι του: "Φυλάω τα σύνορα της Ευρώπης. Είμαι σπίτι μου") αλλά και η "επακούμβηση", κοντά στο Καστελλόριζο της φρεγάτας "Λήμνος" επί της τουρκικής "Kemal Reis", που μάλλον ήταν πολύ πιο σημαντική από κάθε άποψη, απ' ό,τι νομίζουμε οι μη ειδήμονες, ήταν ένα πρώτο, ηχηρό χαστούκι στον αλαζόνα Ερντογάν.

Σταδιακά, η χώρα μας άρχισε να εξοπλίζεται. Τα γαλλικά Rafale έδωσαν αρχικά μια ανάσα και στη συνέχεια μια σαφή υπεροχή στον αέρα στη χώρα μας, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των F 16 σε F 16 Viper. Την ίδια ώρα, πολλοί έμπειροι και ικανοί Τούρκοι πιλότοι βρίσκονται, ως γκιουλενιστές στις φυλακές, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Προφανώς, οι νέοι πιλότοι της γειτονικής χώρας ήταν αδύνατο να εκπαιδευτούν και να προσαρμοστούν κατάλληλα, ώστε να μπορούν, να ενοχλούν έστω, τους Έλληνες Ικάρους. Και για τον λόγο αυτό, για μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρχε σχετική ηρεμία και στον αέρα. Το τελευταίο χρονικό διάστημα αρχίζουν σταδιακά και πυκνώνουν οι παραβάσεις και παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου μας από τους Τούρκους.

Οι γείτονες έχουν όμως ν' αντιμετωπίσουν ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Δεν μπορούν να αγοράσουν F 35, αν δεν απαλλαγούν από τους ρωσικούς πυραύλους S 400. Ο Ερντογάν διαπιστώνει ότι έδωσε τεράστια χρηματικά ποσά γι' αυτούς και όχι μόνο δεν τους χρησιμοποίησε κάπου, αλλά οι πύραυλοι αυτοί αποτελούν και τροχοπέδη για την αγορά F 35.

Φυσικά, οι Ρώσοι δεν δέχονται ούτε να πάρουν πίσω τους S 400, αλλά ούτε και να δοθούν από την Τουρκία σε κάποια χώρα του Κόλπου, καθώς φοβούνται, εύλογα, ότι με αυτό τον τρόπο οι Αμερικανοί, θα μάθουν χαλαρά, χωρίς να κοπιάσουν, πολύτιμα μυστικά προηγμένων οπλικών συστημάτων τους.

Πολύ σημαντική είναι επίσης η αγορά των τεσσάρων φρεγατών Belharra, της χώρας μας από τη Γαλλία. Στον "Κίμωνα" θα κάνει σύντομα... παρέα ο "Νέαρχος" (Κρητικός Ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, με σημαντικό εξερευνητικό έργο). Τα Rafale, οι Belharra, τα F16 Viper και όλα τα άλλα οπλικά συστήματα, όσα ήδη έχουμε αγοράσει και όσα διαπραγματευόμαστε να πάρουμε προσφέρουν αναμφίβολα ένα αίσθημα ασφάλειας στον ελληνικό λαό. Να σημειώσω, ότι και στην Κύπρο υπάρχει το τελευταίο χρονικό διάστημα μια αλλαγή φιλοσοφίας. Φαίνεται ότι πλέον η Μεγαλόνησος εγκαταλείπει τη χρόνια τακτική "δεν παίρνουμε τίποτα, θα περιμένουμε τα πάντα από την Ελλάδα", σε αγορές δικών της οπλικών συστημάτων.

Εκείνο που φαίνεται ξεκάθαρα πλέον είναι το πόσο μεγάλη σημασία έχουν οι στρατηγικές συμμαχίες. Η εμπλοκή της Γαλλίας στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου με την είσοδο του επενδυτικού ταμείου Meridiam και τη στήριξη Μακρόν, για συνέχιση των ερευνών και πόντιση του καλωδίου νότια της Κάσου και της Καρπάθου, διαδικασία που είχε σταματήσει μετά τις τουρκικές απειλές και τη ναυτική παρουσία της γείτονος εκνεύρισε τους Τούρκους.

Έτσι είδαμε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, την ανακοίνωση από την Άγκυρα για δημιουργία θαλάσσιων πάρκων μέσα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα(μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης το ένα και με το Καστελλόριζο εντός, το δεύτερο) και την επαναφορά στο προσκήνιο της θέσης για "γκρίζες ζώνες" στο Αιγαίο, με αφορμή το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που ανακοίνωσε η Ελλάδα. Το να μιλάει βέβαια για Διεθνές Δίκαιο η Τουρκία είναι πρόκληση, αφού το καταπατά διαχρονικά. Από πού ν' αρχίσουμε και πού να τελειώσουμε; Από την παράνομη εισβολή και κατοχή του 1/3 της Κύπρου για 52 χρόνια; Από το casus belli σε βάρος της χώρας μας, σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων της, όπως δικαιούται, στα 12 ν.μ., με το επιχείρημα, ότι το Αιγαίο είναι "ημίκλειστη θάλασσα" με βάση την UNCLOS, που η Τουρκία δεν έχει υπογράψει; Τότε, γιατί η ίδια ανακήρυξε μονομερώς ΑΟΖ 12 ν.μ. στη Μαύρη Θάλασσα, μια λίμνη ουσιαστικά και την Ανατολική Μεσόγειο; Ζητά η Τουρκία την αποστρατικοποίηση νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Η ίδια, γιατί διατηρεί στρατό σε Ίμβρο και Τένεδο, στις οποίες, με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης έπρεπε να υπάρχει μόνο τοπική Αστυνομία από ντόπιους, Έλληνες το 1923 κατοίκους (άρθρο 14 της Συνθήκης); Βέβαια, η Τουρκία φρόντισε να εξαφανίσει τους Έλληνες από τα δύο νησιά, αν και στην Ίμβρο τα τελευταία χρόνια, κάτι φαίνεται ν' αλλάζει. Φρόντισε όμως πρόσφατα, να αναβαθμίσει σε επίπεδο Ταξιαρχίας τις στρατιωτικές δυνάμεις που διατηρεί στο νησί. Γιατί ποτέ, καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έχει "στριμώξει" τους Τούρκους για το θέμα αυτό και βρισκόμαστε μονίμως σε θέση απολογούμενου; Η Τουρκία μιλά για "τουρκική" μειονότητα στη Θράκη, κάτι που δεν αναφέρεται πουθενά και διαμαρτύρεται για, δήθεν καταπίεσή της, την ίδια ώρα που η ίδια εξαφάνισε την ελληνική εθνική μειονότητα, σε Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο. Όσο για την πρόσφατη τριμερή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας Τουρκίας - Σαουδικής Αραβίας - Πακιστάν (ετερόκλητη τη χαρακτήρισε ο Ναύαρχος ε.α. κύριος Εγκολφόπουλος και "περίεργη" θα έλεγα εγώ), αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για τη χώρα μας, να υπογράψει μια ανάλογη συμφωνία με την Ινδία, τον μεγάλο αντίπαλο του Πακιστάν, με εξαπλάσιο πληθυσμό από αυτό και την Αίγυπτο, που δεν είδε με πολύ καλό μάτι τη συμφωνία... Εκ πρώτης όψεως, η συμμετοχή στη συμφωνία και της Σαουδικής Αραβίας δείχνει κάποια αγνωμοσύνη από το Ριάντ, που οφείλει πολλά στους ελληνικούς Patriot...

Τελευταίο κομμάτι του πολυδαίδαλου ψηφιδωτού της περιοχής μας είναι οι τεταμένες σχέσεις Ισραήλ - Τουρκίας. Όταν ο ΥΠΕΣ της Τουρκίας δηλώνει (Ιούνιος 2026), ότι "προσεύχεται να γίνει νομάρχης της Ιερουσαλήμ", που θα επιστρέψει σε τουρκικά χέρια, πετά αναμμένα στουπιά σε βενζινάδικο. Το Ισραήλ δεν αστειεύεται. Πριν λίγες μέρες στη Συρία, η Τουρκία πήρε ένα καλό μάθημα, από τους Ισραηλινούς. Αν αυτοί κρίνουν, ότι η Τουρκία είναι απειλή για το κράτος τους τότε, καλύτερα να μην σκεφτούμε τι θα ακολουθήσει...

ΥΓ. Όλα όσα ανέφερα αποτελούν προσωπικές μου εκτιμήσεις. Ούτε είμαι διεθνολόγος, στρατιωτικός ή πολιτικός αναλυτής ούτε επιθυμώ να γίνω. Ως Έλληνας πολίτης, νομίζω ότι έχω αναφαίρετο δικαίωμα να εκφράζω ελεύθερα τις απόψεις μου, έστω κι αν δεν τις ασπάζεται κανένας άλλος.