Δημήτρης Παγαδάκης

Μήτε καν προεκλογική πλατφόρμα ενός κόμματος υπό εκκόλαψη. Χαρά στο κουράγιο της ομάδας του Ινστιτούτου Τσίπρα που έγραψε πάνω από 7.500 λέξεις για να σηματοδοτήσει την αναζήτηση του χαμένου χρόνου ενός πρώην πρωθυπουργού. Κατέθεσε κόπο και ώρες για χτίσει θεωρητικά το στοίχημα επανόδου του.

Για να ανιχνεύσει, τελικά, στους σύγχρονους καιρούς μια υποτιθέμενη σύγκλιση σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής αριστεράς και πολιτικής οικολογίας. Ενδεχομένως για να γεφυρώσει τις διαφορές τους προς ένα νέο πολυσυλλεκτικό πολιτικό υποκείμενο. Ίσως για να ωθήσει ψήγματα από τις τρεις αυτές «αριστερές» συνιστώσες, εξαιρουμένης της κομμουνιστικής, υπέρ του πολιτικού εγχειρήματος του «άχαστου», κάθε 100 χρόνια, ηγέτη.

Προφανώς και καθένας έχει το δικαίωμα να αποπειράται ιδεολογικές ανασυνθέσεις . Να ανασυντάσσει τη κληρονομιά των τριών αυτών ρευμάτων. Να αναπλάθει τις δράσεις, τις αντιφάσεις και τα διδάγματά τους στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Να συντάσσει, ακόμη, κείμενα με σχοινοτενείς προτάσεις που παραπέμπουν στα γραπτά και τα νοήματα του «Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου» πριν 35 χρόνια .

Άπαντες, άλλωστε, στο χώρο της αριστεράς γνωρίζουν τα κεσάτια της συνάντησης εκείνων των προταγμάτων με τους ψηφοφόρους στις κάλπες εκείνης της εποχής. Το ερώτημα είναι γιατί τώρα τα επαναφέρει ως αξιακά ελκυστικά σε ένα κόσμο που έχει γυρίσει τούμπα; Πόσο μάλλον που αυτά τα οράματα δεν αναγκάζουν κανενα σήμερα να σκεφτεί τον εαυτό του ως μέρος μιας ταγμένης πολιτικής συλλογικότητας; Ειδικότερα όταν η τελευταία τείνει να οικοδομηθεί στη βάση της όσμωσης όχι και τόσο συγγενικών ιδεών.

Ατυχώς οι συντάκτες του συγκεκριμένου μανιφέστου γυρίζουν πίσω το ρολόι για να αφηγηθούν φλύαρα κάποια παλιά κλισέ. Με τσιτάτα του Ζαν Ζακ Ρουσσώ. Με βολονταρισμούς του Μπέρνι Σάντερς. Με συναισθηματικές προτροπές για συμμετοχική δημοκρατία μέσω δημοψηφισμάτων και λαϊκών συνελεύσεων σαν από τα σοβιέτ του Λένιν.

Με μεγαλεπήβολες, ακόμη, εκκλήσεις για την υπέρβαση του ιστορικού διλήμματος «μεταρρύθμιση ή επανάσταση». Λες και πρόκειται για μια επιλεκτική διαχείριση και όχι για δυο συγκρουόμενες πολιτικές απαντήσεις σε ότι αφορά την εποπτεία, τη διεύθυνση και την επιμέλεια του δημόσιου, του κράτους και τη εξουσίας.

Κακά, όμως, τα ψέματα. Η υπεύθυνη υπεράσπιση ενός πολιτικού σεναρίου οφείλει να θεμελιώνεται ρεαλιστικά. Όχι να εδράζεται στη παγίδα μιας απροσδιόριστης ταυτότητας που οδηγεί σε εξαρθρωμένα νοήματα. Τα οποία παραμένουν απομακρυσμένα παρά την επιδίωξη να ενωθούν επί χάρτου με προοδευτική κόλλα.

Η προσπάθεια, εξάλλου, επανάληψης του πειράματος της «κυβερνώσας Αριστεράς», ως κοινού τόπου αναφοράς, μαρτυρά διανοητικό εγκλωβισμό σε παρωχημένες συνταγές. Η εφαρμογή των οποίων αποδείχτηκε ανεπαρκής στο δημόσιο χώρο.

Δεν αρκεί, άλλωστε, το πλασάρισμα ενός εξωραϊσμένου μείγματος αντισυστημικής φούριας και θεσμικής μετριοπάθειας για τη προσέγγιση της μεγάλης μερίδας του εκλογικού σώματος. Η εγγενής του αντίφαση δρομολογεί οπορτουνιστική πορεία χωρίς κατεύθυνση και τυχοδιωκτική δράση δίχως επίγνωση των συνεπειών της.

Όπως πάντως κι αν έχει, ο Αλέξης Τσίπρας με αυτό το μπούσουλα αναμένεται να κινηθεί πολιτικά προσεχώς. Υπό τη παντιέρα των γενικόλογων αράδων του μανιφέστου του κρίνεται ότι ο συγγραφέας της «Ιθάκης» θα παρελάσει προς τις επόμενες κάλπες. Όχι, όμως, με το στοχαστικό βλέμμα του γλυπτού του Καβάφη στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου.

Αντίθετα, μοιάζει ότι θα πορευτεί με την αγέρωχη αποφασιστικότητα του αγάλματος του Μπάνκσι στο Λονδίνο. Εκείνου που αναπαριστά έναν άνδρα ο οποίος με καλυμμένο πλήρως το πρόσωπό από μια σημαία που του στερεί την όραση κάνει ένα καμαρωτό βήμα μπροστά. Με το ένα πόδι εκτός βάθρου, μετέωρο στο κενό.