Βασίλης Στεφανακίδης

Πλην όμως η συνέχεια αποδείχτηκε διαφορετική, γιατί όχι μόνο οι τιμές του αργού δεν έπεσαν όπως τις πρώτες 2-3 μέρες, αλλά αντίθετα πήραν πάλι την ανιούσα και πλέον έχουν εδραιωθεί σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια. Μάλιστα όσο το αδιέξοδο για την επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης και οριστικό τέλος του πολέμου συνεχίζεται, τόσο αυξάνονται και οι απαισιόδοξες προβλέψεις για τη διάρκεια των υψηλών τιμών στην ενέργεια, αλλά και τις αλυσιδωτές επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στις ενεργειακά εξαρτώμενες χώρες.

Από την άλλη, έχει γίνει σαφές πλέον ότι αυτός ο πόλεμος που ξεκίνησε θεωρητικά για να ρίξει το θεοκρατικό καθεστώς στο Ιράν και να εξαλείψει διά παντός την πιθανότητα να αποκτήσει πυρηνική βόμβα, εν τοις πράγμασι δεν πέτυχε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν ενισχύσει τη θέση τους και κρατούν τις τύχες της χώρας στα χέρια τους καθώς έχουν επικρατήσει οι πιο σκληροπυρηνικοί και αδιάλλακτοι, το δε πυρηνικό τους πρόγραμμα όχι μόνο έμεινε ανέγγιχτο, αλλά δεν μπαίνει καν στο τραπέζι των υποτιθέμενων διαπραγματεύσεων.

Ετσι, φτάσαμε πλέον να θεωρείται μέγα ζητούμενο απ’ όλο τον πλανήτη το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και να έχουν ξεχαστεί όλα τα άλλα που ήταν το διακύβευμα των πολεμικών συρράξεων.

Κι αυτό, όμως, είναι αμφίβολο ότι θα συμβεί σύντομα. Ακόμα κι αν υπήρχε κάποιου τύπου συμφωνία που θα επέτρεπε ξανά την ελεύθερη ναυσιπλοΐα τόσο εκ μέρους των Ιρανών όσο και με την άρση του αποκλεισμού των Στενών από τις ΗΠΑ, όπως λένε οι διεθνείς αναλυτές, θα χρειαστούν μήνες για τη ναρκαλίευση και την επιστροφή στην προ του πολέμου κατάσταση.

Και όταν λείπουν 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια αγορά και ζήτηση, τότε να μην περιμένουμε σύντομα αποκλιμάκωση των τιμών. Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να φύγουν από τον ΟΠΕΚ και τις δεσμεύσεις για περιορισμένη παραγωγή που επιβάλλει η Σαουδική Αραβία ώστε να ελέγχονται οι τιμές και να παραμένουν υψηλά είναι θετική για τους καταναλωτές. Τα ΗΑΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου μετά τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία και έχουν δυνατότητες για άμεση αύξηση της παραγωγής τους έως και 30%. Αν συμβεί αυτό, τότε εκτιμούν πως θα επέλθει μια εξισορρόπηση ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση που θα επιφέρει μείωση των τιμών προς το τέλος του χρόνου. Βασική προϋπόθεση όμως για να αυξηθεί η παραγωγή τους είναι να μπορούν να τη διαθέτουν στις αγορές, κάτι που δεν γίνεται με κλειστά τα Στενά!

Στα καθ’ ημάς, ήδη τις τελευταίες μέρες η τιμή της βενζίνη επανήλθε και πάλι πάνω από τα 2 ευρώ -με τάση περαιτέρω ανόδου- και οι καταναλωτές μάλλον θα πρέπει να συνηθίσουμε αυτά τα επίπεδα για τους επόμενους, καλοκαιρινούς μήνες. Απ’ ό,τι φαίνεται, δε, η κυβέρνηση δεν έχει σημαντικά περιθώρια επιδότησης των καταναλωτών είτε στην αντλία είτε με νέο fuel pass. Και αυτό δεν θα έχει αντανάκλαση μόνο στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών που είναι υπολογίσιμο μέγεθος, εν όψει μάλιστα μιας προεκλογικής χρονιάς, αλλά θα υπάρξουν πρόσθετες επιπτώσεις τόσο στον πληθωρισμό όσο και στην ανάπτυξη.

Οι δε πρώτες αρνητικές αναθεωρήσεις των μεγεθών του Προϋπολογισμού ίσως θα πρέπει να επανεξεταστούν επί τα χείρω. Οικονομικοί αναλυτές και τραπεζίτες κάνουν λόγο για πληθωρισμό στο 5% αν συνεχιστούν οι τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια μέχρι το φθινόπωρο. Και κάτι τέτοιο μοιάζει εφιαλτικό γιατί θα τίναζε στον αέρα όλους τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης για νέες παροχές από το βήμα της ΔΕΘ στους δοκιμαζόμενους πολίτες από την ακρίβεια. Ποιος το περίμενε, να εξαρτώνται οι πολίτες αλλά και οι κυβερνήσεις όλης της Ευρώπης από το άνοιγμα ή όχι των Στενών του Ορμούζ!