Ανδρέας Ζούλας

Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί είναι βέβαια μεγάλο, αλλά τα βασικά δεδομένα είναι σταθερά με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως στο ποιο κόμμα θα είναι δεύτερο, Αξιωματική Αντιπολίτευση, καθώς η πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας δεν αμφισβητείται. Ιδιαίτερο μάλιστα ενδιαφέρον έχει ότι η πρώτη δημοσκόπηση που περιέλαβε και το - αναγγελθέν απλώς- «κόμμα Καρυστιανού» έδειξε αρκετά κόμματα κοντά στο όριο του 3%, γεγονός που σημαίνει ότι μετά και την εμφάνιση και του «κόμματος Τσίπρα» η προοπτική θα είναι μάλλον για μια νέα Βουλή των έξι ή και πέντε κομμάτων (αντί των οκτώ ή και εννέα των μέχρι τώρα δημοσκοπήσεων). Πράγμα το οποίο διευκολύνει πολύ την προσπάθεια Μητσοτάκη να διεκδικήσει την αυτοδυναμία, ακόμη και από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση…

Από όλα τα προαναφερόμενα «στοιχεία-παράγοντες» του πολιτικού μας γίγνεσθαι το εντυπωσιακότερο, σήμερα, αλλά και διαχρονικώς… «πολυδραστικό» είναι χωρίς αμφιβολία η προσέγγιση Δούκα-Τσίπρα. Πρώτα στην παρουσίαση του βιβλίου για τον Γιάννη Μπουτάρη και ακολούθως στο Συμπόσιο των Δελφών ο κ. Δούκας τάχθηκε ανεπιφύλακτα – μέχρι και … ενθουσιωδώς – υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών, που αποτελεί και το «καμάρι» του κ. Τσίπρα, ο οποίος έσπευσε – με ιδιαίτερο νόημα – να χαιρετίσει την «καλοδεχούμενη» δήλωση Δούκα.

Είναι η «προσέγγιση» αυτή ένα αξιοσημείωτο - σημαντικό - πολιτικό γεγονός, σε επίπεδο κομματικών διεργασιών», που σημειώνεται ένα χρόνο πριν τις εκλογές. Σαφώς υπερβαίνει τον χαρακτήρα της «κοινωνικής συμπεριφοράς», καθώς εκφράζει την πολιτική «εκλεκτική συγγένεια» του κ. Δούκα με τον «χώρο» που εξέφρασε ο κ. Τσίπρας και που προφανώς θα διεκδικήσει όταν επανεμφανισθεί ως πολιτικός αρχηγός, επικεφαλής του «κόμματός» του. Η λογική φορά των πραγμάτων δείχνει επομένως ότι ένα καθόλου ευκαταφρόνητο τμήμα του στελεχιακού δυναμικού του ΠΑΣΟΚ - προσκείμενο στον κ. Δούκα - όχι απλά «θα έβλεπε θετικά», αλλά … ρέπει προς μια συνεργασία με το «κόμμα Τσίπρα». Αυτό και μόνο ως «τάση», σε συνδυασμό μάλιστα με τον «αφοριστικό δογματισμό» του κ. Ανδρουλάκη, που αποκλείει, πριν καν ζητηθεί, μια μετεκλογική συνεργασία με την Νέα Δημοκρατία, καθιστά το ΠΑΣΟΚ σημαντικότατο, τον σημαντικότερο, «εν δυνάμει εταίρο» του κ. Τσίπρα. Και στην περίπτωση αυτή τίθεται το ερώτημα ποιος «επεκτείνεται» προς τα πού: Το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη προς τον κ. Τσίπρα ή εκείνος, με την βοήθεια Δούκα διεμβολίζει τον χώρο του ΠΑΣΟΚ;»...

Έχει λοιπόν ιδιαίτερο ενδιαφέρον η εξέλιξη αυτή που αιφνιδίασε πλήρως το επίσημο ΠΑΣΟΚ, από το οποίο … εκπορεύθηκε η πληροφορία ότι επικρατεί στις τάξεις του «προβληματισμός» και «αμηχανία». Βεβαίως υπήρξαν μεμονωμένοι βουλευτές που αντέδρασαν – χλιαρότατα – λέγοντας σε χαμηλούς τόνους ότι η θέση του ΠΑΣΟΚ είναι γνωστή για την Συμφωνία και δεν έχει αλλάξει και ότι «είναι δικαίωμα»» του καθενός να λέει την άποψή του.

Φυσικά, το πράγμα δεν είναι τόσο απλό για το ΠΑΣΟΚ, αλλά και για το εκλογικό σώμα, τελικό κριτή των πολιτικών δράσεων. Αντίθετα είναι πολυσύνθετο και σημαντικότατο, καθώς θα επιδράσει στην όλη συμπεριφορά και πολιτική του ΠΑΣΟΚ, για ένα λόγο περισσότερο που δεν πρόκειται για «προσωπική θέση», αλλά προφανώς είναι έκφραση της «τάσης Δούκα», που ποικιλοτρόπως θα επιδράσει:

Πρώτον, επίκεντρο-αφορμή για την εκδήλωση της «τάσης» ήταν η «Συμφωνία των Πρεσπών». Ο κ. Δούκας σαφέστατα διαφοροποιείται από την «θέση ΠΑΣΟΚ» στο θέμα αυτό, όσο και αν αυτή η θέση δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη, ιδίως σε αναφορά με τα «πρόσωπα». Ας θυμηθούμε ότι κατά την ψήφιση της Συμφωνίας ο φορέας ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ πολυδιασπάστηκε, με την άκαμπτη αρνητική στην Συμφωνία στάση που είχε τηρήσει η Φώφη Γεννηματά, με τον κ. Ανδρουλάκη (για να μείνουμε στις ενδοπασοκικές αναταράξεις), πρώτα να τάσσεται υπέρ και αργότερα κατά της Συμφωνίας. Η ανύπαρκτη σήμερα αντίδραση του επίσημου κόμματος αποτελεί άλλωστε έμπρακτη αναγνώριση του πόσο σοβαρό θέμα είναι για το ΠΑΣΟΚ η «θέση Δούκα». Κρίνεται προτιμότερο «να μην γίνει θέμα»…

Δεύτερον, κανείς δεν μπορεί να σταθμίσει από τώρα τι θα γίνει με τις εσωκομματικές διεργασίες και αντιδράσεις στο ΠΑΣΟΚ όταν θα ιδρυθεί το «κόμμα Τσίπρα» και θα τεθεί εκ των πραγμάτων το θέμα πώς τοποθετείται το ΠΑΣΟΚ - ηγεσία, «ηγετικά στελέχη», «όργανα» - σε σχέση με τον νέο πολιτικό φορέα, είτε αντιθετικά είτε στο πλαίσιο της «κομματικής απόφασης» (του Συνεδρίου) για «διεύρυνση και συνεργασίες». Και, φυσικά, εκείνος που σε κάθε περίπτωση και εκδοχή περιέρχεται σε δυσχερέστατη θέση είναι ο κ. Ανδρουλάκης. Γιατί αν μεν αντιταχθεί και σε «προσέγγιση» με το «κόμμα Τσίπρα», έχοντας αποκλείσει την συνεργασία με την Νέα Δημοκρατία, το ερώτημα «με ποιον;» προσλαμβάνει την έννοια … ανεκδότου. Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ αν αποδεχθεί την «τάση Δούκα» για … διευρυμένες «προς Τσίπρα» προσεγγίσεις και συνεργασίες. Γιατί τότε το ερώτημα είναι «ποιος υπάγεται σε ποιον»…

Σε κάθε περίπτωση η, μέσω Πρεσπών, προσέγγιση Δούκα-Τσίπρα, προσδίδει …αριστερόστροφη πορεία στο ΠΑΣΟΚ είτε στο σύνολο, αν επικρατήσει η ιδέα, είτε σε μια ισχυρότατη τάση του, η οποία φυσικό είναι να έλθει σε αντίθεση και αντιπαράθεση περί του πρακτέου με το υπόλοιπο ΠΑΣΟΚ… Οπότε εκτίθεται στην κοινή γνώμη-ψηφοφόρο το… «Όλον ΠΑΣΟΚ» λίγους μήνες πριν από τις εκλογές. Και σε κάθε περίπτωση η κατ’ Ανδρουλάκη «αυτόνομη» πορεία του ΠΑΣΟΚ προς τις εκλογές αναιρείται «εν τοις πράγμασιν», ενώ και η «αρχηγική εικόνα Ανδρουλάκη» … μάλλον «χαλάει», αλλά και, ακόμη χειρότερα, πλήττεται η «κυβερνητική εικόνα» που θέλει να προβάλλει το ΠΑΣΟΚ. Γιατί εκεί ακριβώς τίθεται τελικώς και κρίνεται το θέμα. Δηλαδή…
Τρίτον, πώς αντιδρά ο ψηφοφόρος, ο παραδοσιακός ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ, αλλά και γενικότερα, ο πολίτης προ της κάλπης.

Δικαίως ο παραδοσιακός κεντρώος ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ θα αναρωτηθεί «ψηφίζω το κόμμα μου για να βγει ‘Αλέξης’ του 2015-19 … αναπαλαιωμένος και αναβαπτισμένος στο ΠΑΣΟΚ»; Αν μιλάμε δε και για «κυβερνητική συνεργασία» τα πράγματα παίρνουν μορφή πολιτικού τραγέλαφου με τον «Αλέξη» να πιστεύει ακόμη και σήμερα ότι έπρεπε να κλείσει τις τράπεζες «από την πρώτη μέρα»… και τον κ. Ανδρουλάκη να ασκεί κριτική για τα κυβερνητικά μέτρα με συλλογιστική που οδηγεί σε … νέα μνημόνια…

Και όλα αυτά πριν καν εμφανισθεί το «κόμμα Τσίπρα» Το οποίο – ας μου επιτραπεί μια εκτίμηση – θα «ιδρυθεί» σε χρόνο όσο πιο κοντά γίνεται στις εκλογές. Και τούτο θα συμβεί αν φυσικά ισχύσει η δήλωση Τσίπρα ότι για να δεχθεί στο «κόμμα του» βουλευτές «άλλων κομμάτων» θα πρέπει αυτοί, προηγουμένως, να παραιτηθούν. Με αυτό δεδομένο το «κόμμα Τσίπρα» θα το δούμε μάλλον μετά τον Οκτώβριο ή και τους πρώτους μήνες του 2027, μακριά από την ΔΕΘ και τις … επιδράσεις της… Εκτός αν υπάρξει και ως προς τον προαναφερόμενο «όρο» νέα «κωλοτούμπα»…

Ένα δεύτερο σημαντικό – νέο – στοιχείο στην πολιτική ζωή είναι η «μέτρηση» για πρώτη φορά του – απλώς αναγγελθέντος – «κόμματος Καρυστιανού». Με την «φωτογραφία» της συγκεκριμένης δημοσκόπησης (Interview) το «κόμμα» αυτό παίρνει 7,9% και καταλαμβάνει την τρίτη θέση μετά την ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ (25,5 και 13,5% αντιστοίχως). Το ποσοστό αυτό είναι πολύ μικρότερο των «γνωμών» για την ίδρυση του κόμματος (πάνω από 20%), αλλά κατά την «φωτογραφία» της δημοσκόπησης, αν αυτή ήταν αποτέλεσμα κάλπης, η κυρία Καρυστιανού θα έπαιρνε την τρίτη διερευνητική εντολή, σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας… Βέβαια το κόμμα αυτό έχει πολύ δρόμο με δύο εξαιρετικά αρνητικά γι’ αυτό στοιχεία. Πρώτον, τα «πρόσωπα», τα οποία θα το στελεχώσουν, ακόμη και σε επίπεδο «αρχηγού», αν τελικά δεν ηγηθεί του κόμματος η ιδρύτρια του… Το δεύτερο αρνητικό για την κυρία Καρυστιανού και το κόμμα της στοιχείο είναι η πρόοδος της Δίκης των Τεμπών. Η Δίκη θα διεξαχθεί κανονικά και θα κατατεθούν εκεί όλα τα στοιχεία για την πραγματική κατάσταση, τις πραγματικές συνθήκες και τα αίτια του τραγικού δυστυχήματος. Το ίδιο και σε μεγαλύτερο βαθμό ισχύει και για την κυρία Κωνσταντοπούλου, η οποία όχι μόνο στο Δικαστήριο πανταχόθεν (Δικαστές – Συνήγοροι και Συγγενείς) βάλλεται για την συμπεριφορά της, αλλά και στο Κοινοβούλιο έχει ξεπεράσει κάθε όριο όχι μόνο επιθετικότητας και εριστικότητας, αλλά και στην χρήση εκφράσεων αγοραίας χυδαιότητας (αποστροφή της προς τον Πρωθυπουργό της χώρας κατά την τελευταία αγόρευσή της στην συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως).

Αλλά το σημαντικότερο «εύρημα» της δημοσκόπησης με το νέο αυτό κόμμα είναι ότι έφερε στην «επικίνδυνη ζώνη» του 3% τρία κόμματα που βρίσκονται πολύ κοντά στο να μείνουν εκτός Βουλής (Μέρα25 – 3,4%) Πλεύση Ελευθερίας-Ζωή Κωνσταντοπούλου 3,3 % και ΣΥΡΙΖΑ 3,1%), ενώ πέντε μόλις κόμματα υπερβαίνουν το 3% και μπαίνουν στην Βουλή. Φυσικά τα δεδομένα αυτά θα μεταβληθούν υπό την πίεση του «κόμματος Τσίπρα», όποτε ιδρυθεί και «μετρηθεί». Και φυσικά, όσο λιγότερα κόμματα μπουν στην Βουλή τόσο πιο εφικτός φαίνεται ο στόχος της Νέας Δημοκρατίας για αυτοδυναμία, ιδίως μάλιστα με την διαφορά που και σήμερα – με τα μειωμένα ποσοστά της – από το δεύτερο κόμμα.

Μάλλον θα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι πολιτικές εξελίξεις μέχρι να στηθούν οι κάλπες με ζητούμενο: Ποιος θα κυβερνήσει τον τόπο…