Ιράν: Στη φόρα η σύγκρουση εντός της Επιτροπής που ορίζει τον Ανώτατο Ηγέτη για τη συμφωνία με τις ΗΠΑ

Μια ασυνήθιστη δημόσια αντιπαράθεση ξέσπασε στους κόλπους της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων του Ιράν, του ανώτατου θεσμικού οργάνου που είναι αρμόδιο για τον διορισμό και την εποπτεία του Ανώτατου Ηγέτη. Η σύγκρουση, που αφορά τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, θεωρείται ένδειξη εντεινόμενων εσωτερικών αντιπαραθέσεων στην κορυφή του ιρανικού καθεστώτος.

Σύμφωνα με το αντιπολιτευόμενο μέσο Iran International, η υπόθεση αποκάλυψε ενδείξεις εντεινόμενης διαμάχης για την εξουσία στους ανώτατους κύκλους της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η κρίση, όπως αναφέρεται, ξεκίνησε όταν περισσότερα από 60 από τα 84 μέλη της Συνέλευσης υπέγραψαν κοινή ανακοίνωση σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον.

Το κείμενο αναφερόταν επίσης στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, στα Στενά του Ορμούζ, στον Λίβανο και στη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, παρότι η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων σπάνια παρεμβαίνει στην τρέχουσα κυβερνητική πολιτική, θεσμικά έχει την ευθύνη εποπτείας του έργου του Ανώτατου Ηγέτη.

«Οι κόκκινες γραμμές είναι θρησκευτική υποχρέωση»

Στην ανακοίνωσή τους, τα μέλη ευχαρίστησαν την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, αλλά προειδοποίησαν να μην επαναλάβει, όπως ανέφεραν, τα λάθη προηγούμενων διαπραγματεύσεων.

Τόνισαν ότι η τήρηση των «κόκκινων γραμμών» του Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση και ότι δεν επιτρέπεται η παραβίασή τους υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Οι υπογράφοντες υποστήριξαν επίσης ότι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο, θα συνιστούσε «στρατηγικό λάθος», ενώ υπογράμμισαν ότι τα «πυρηνικά δικαιώματα» του Ιράν δεν πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο της ανακοίνωσης ήταν η αναφορά στην ευθύνη για τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με το κείμενο, υπεύθυνοι θεωρούνται ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ προστίθεται ότι όποιος έχει τη δυνατότητα να τους προσεγγίσει, «έχει θρησκευτική υποχρέωση να τους σκοτώσει».

Άμεση αποδοκιμασία από την ηγεσία της Συνέλευσης

Λίγες ώρες αργότερα, η προεδρία και η γραμματεία της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων εξέδωσαν μια ασυνήθιστα αυστηρή διευκρινιστική ανακοίνωση, η οποία θεωρήθηκε δημόσια αποδοκιμασία των μελών που υπέγραψαν το επίμαχο κείμενο.

Παρότι εξέφρασαν τη στήριξή τους στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και υπογράμμισαν ότι όλοι οφείλουν να ακολουθούν τις οδηγίες του σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης και τις διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς, τόνισαν ότι καμία ανακοίνωση δεν μπορεί να εκδίδεται εξ ονόματος της Συνέλευσης από ομάδα μελών που παρακάμπτει τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.

Η γραμματεία υποστήριξε ότι μόνο η ολομέλεια, ο πρόεδρος, το προεδρείο ή η γραμματεία έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τις επίσημες θέσεις του οργάνου. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι υπογράφοντες όφειλαν να επιδιώξουν ευρύτερη εσωτερική διαβούλευση, ώστε να διαφυλαχθεί η ενότητα της Συνέλευσης.

Παρέμβαση των υπερσυντηρητικών

Η αντίδραση της ηγεσίας προκάλεσε νέο κύμα αντιδράσεων.

Η ιρανική ιστοσελίδα Raja News, η οποία εκφράζει υπερσυντηρητικούς κύκλους που αντιτίθενται στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, επιτέθηκε στο προεδρείο της Συνέλευσης, κατηγορώντας το ότι εκείνο υπονόμευσε την ενότητα του σώματος.

Το δημοσίευμα διερωτήθηκε γιατί μια τόσο μεγάλη πλειοψηφία των μελών αισθάνθηκε την ανάγκη να παρακάμψει την ηγεσία της Συνέλευσης και ζήτησε εξηγήσεις για το πώς κλονίστηκε η εμπιστοσύνη στον τρόπο διαχείρισης τόσο κρίσιμων ζητημάτων.

Μάλιστα, σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, υπαινίχθηκε ότι αντίστοιχα ερωτήματα είχαν τεθεί και κατά τη διαδικασία ανάδειξης του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στη θέση του Ανώτατου Ηγέτη, μετά τον θάνατο του πατέρα του στη διάρκεια του πολέμου.

Ο Πεζεσκιάν στην Κομ

Την ίδια περίοδο έγινε γνωστό ότι ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, επισκέφθηκε την ιερή πόλη Κομ, το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο της χώρας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι συνηθίζουν να αναζητούν τη στήριξη κορυφαίων θρησκευτικών ηγετών στην Κομ σε περιόδους έντονης πολιτικής έντασης.

Η επίσκεψη ερμηνεύεται ως προσπάθεια της κυβέρνησης να ενισχύσει τη στήριξη του θρησκευτικού κατεστημένου εν μέσω της αυξανόμενης αντιπαράθεσης για τη μεταπολεμική διευθέτηση και τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως σημειώνει το Iran International, η δημόσια αυτή σύγκρουση, σε ένα όργανο που παραδοσιακά λειτουργεί μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και χαρακτηρίζεται από εσωτερική πειθαρχία και σιωπή, αποτυπώνει τις έντονες αντιπαραθέσεις που εξελίσσονται στην κορυφή του ιρανικού καθεστώτος γύρω από τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις διαπραγματεύσεις και το ποιος έχει την αρμοδιότητα να καθορίζει τις «κόκκινες γραμμές» του Ανώτατου Ηγέτη.

Τις τελευταίες εβδομάδες, άλλωστε, έχουν διατυπωθεί στο Ιράν και άλλες επικρίσεις, σύμφωνα με τις οποίες η διαπραγματευτική ομάδα επιχειρεί να παρακάμψει την εξουσία και τις οδηγίες του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.