Στα όρια τους τα σωφρονιστικά συστήματα στην Ευρώπη, τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση των φυλακών στην Ευρώπη καταγράφει η νέα έκθεση SPACE I για το 2025 του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία επισημαίνει ότι ολοένα και περισσότερα σωφρονιστικά συστήματα λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους ή αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρή υπερπλήρωση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανήλθε στους 95,2 κρατούμενους ανά 100 διαθέσιμες θέσεις, έναντι 94,7 που ήταν το 2024, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πίεση στα σωφρονιστικά ιδρύματα της Ευρώπης.

Τις χειρότερες επιδόσεις εμφανίζουν η Τουρκία και η Γαλλία με 131 κρατούμενους ανά 100 θέσεις, ενώ ακολουθούν η Κροατία, η Ιταλία, η Μάλτα, η Κύπρος, η Ουγγαρία, το Βέλγιο και η Ιρλανδία. Η Ελλάδα από την άλλη, κατατάσσεται στην κατηγορία της «μέτριας υπερπλήρωσης», καταγράφοντας 108 κρατούμενους ανά 100 θέσεις.

Πάνω από 1,1 εκατ. κρατούμενοι στην Ευρώπη

Η έκθεση καταγράφει συνολικά 1.107.921 κρατούμενους στα 51 σωφρονιστικά συστήματα των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης, με διάμεσο ποσοστό φυλάκισης 110 κρατούμενους ανά 100.000 κατοίκους.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των ποσοστών φυλάκισης σε αρκετές χώρες μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Τη μεγαλύτερη αύξηση σημείωσε η Τουρκία με 29%, ενώ ακολουθούν το Μαυροβούνιο, το Λουξεμβούργο, η Σουηδία και η Ελλάδα με αύξηση 14%.

Αντίθετα, μείωση των ποσοστών φυλάκισης καταγράφηκε σε χώρες όπως η Ουκρανία, η Σλοβακία, η Γεωργία, η Εσθονία και η Πολωνία.

Κλείσιμο

Ένας στους τέσσερις κρατούμενους βρίσκεται σε προφυλάκιση

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, περίπου το 25% των κρατουμένων στην Ευρώπη βρίσκεται σε προσωρινή κράτηση ή προφυλάκιση, παράγοντας που επιβαρύνει σημαντικά την υπερπλήρωση των φυλακών. Τα υψηλότερα ποσοστά προφυλάκισης καταγράφονται στην Αλβανία, το Μαυροβούνιο, την Αρμενία, την Ελβετία και την Ολλανδία, ενώ τα χαμηλότερα σε Βουλγαρία, Τσεχία, Πολωνία και Ρουμανία.

Η Ελλάδα στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά αλλοδαπών κρατουμένων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παρουσία αλλοδαπών κρατουμένων στις ευρωπαϊκές φυλακές. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι μη υπήκοοι της χώρας κράτησης αντιστοιχούν στο 17% του συνολικού πληθυσμού των φυλακών.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, το ποσοστό φθάνει το 52%, τοποθετώντας τη χώρα μεταξύ εκείνων με τα υψηλότερα ποσοστά αλλοδαπών κρατουμένων στην Ευρώπη, μαζί με το Λουξεμβούργο, την Ελβετία, την Κύπρο, την Αυστρία και τη Σλοβενία.

Σύμφωνα με ειδικό παράρτημα της έκθεσης, το ποσοστό αλλοδαπών κρατουμένων στην Ελλάδα αυξήθηκε από 42% το 2005 σε 58% το 2015, ενώ ο αριθμός τους σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε μία δεκαετία, από 3.704 σε 6.882 άτομα.

Η έκθεση επισημαίνει ακόμη ότι οι αλλοδαποί στην Ελλάδα οδηγούνται συχνότερα σε κράτηση παρά σε εναλλακτικά μέτρα επιτήρησης ή αναστολής. Ενδεικτικά, το 2015 οι αλλοδαποί υπό επιτήρηση από υπηρεσίες κοινωνικής αρωγής αντιστοιχούσαν μόλις στο 5,2% του συνολικού πληθυσμού υπό επιτήρηση.

Γήρανση του πληθυσμού των φυλακών και αύξηση των γυναικών κρατουμένων

Το Συμβούλιο της Ευρώπης προειδοποιεί επίσης για τη σταδιακή γήρανση του πληθυσμού των φυλακών. Η μέση ηλικία των κρατουμένων στην Ευρώπη ανέρχεται πλέον στα 39 έτη, ενώ αυξάνεται συνεχώς το ποσοστό κρατουμένων άνω των 65 ετών, δημιουργώντας πρόσθετες ανάγκες υγειονομικής φροντίδας και υποστήριξης.

Παράλληλα, αυξάνεται και το ποσοστό των γυναικών κρατουμένων, από 4,8% το 2024 σε 5,2% το 2025, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Ουγγαρία, την Τσεχία, τη Μάλτα και τη Σουηδία.

Όσον αφορά τα αδικήματα που οδηγούν συχνότερα σε φυλάκιση, κυριαρχούν οι υποθέσεις ναρκωτικών με ποσοστό 17,3% και οι κλοπές με 12,1%, ενώ περίπου ένας στους τρεις καταδικασμένους κρατούμενους εκτίει ποινή για βίαια εγκλήματα.


Δείτε εδώ αναλυτικά την έκθεση