«Καταλανική Εταιρεία»: Οι φοβεροί μισθοφόροι που προκάλεσαν τεράστιες καταστροφές στην Ελλάδα του 14ου αιώνα

«Καταλανική Εταιρεία»: Οι φοβεροί μισθοφόροι που προκάλεσαν τεράστιες καταστροφές στην Ελλάδα του 14ου αιώνα

Η δράση τους στο Βυζάντιο – Οι επιδρομές τους στο Άγιο Όρος και η ερήμωση των μοναστηριών – Η μάχη της Κωπαΐδας (1311) – Η Καταλανική Εταιρεία κυρίαρχη στην Αθήνα και την Κεντρική Ελλάδα για 75 χρόνια

Όταν ακούμε σήμερα για Καταλονία (ή Καταλανία), το μυαλό μας πηγαίνει κατευθείαν… στην Μπαρτσελόνα, με τους χιλιάδες οπαδούς και στην Ελλάδα.

Η Καταλονία είναι μία περιοχή στο βορειοανατολικό άκρο της Ισπανίας, με πρωτεύουσα τη Βαρκελώνη. Είναι ορεινή, στο μεγαλύτερο μέρος της, ενώ είναι γνωστό ότι σ' αυτή έχουν εκδηλωθεί και αποσχιστικές τάσεις από την Ισπανία.

Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι η Καταλονία έχει μια ιδιαίτερη σχέση με τη χώρα μας, καθώς τον 14ο αιώνα η λεγόμενη Καταλανική Εταιρεία, μια ομάδα μισθοφόρων και τυχοδιωκτών από την Καταλονία και την Αραγονία, προκάλεσε τεράστιες και ανεπανόρθωτες ζημιές σε περιοχές της Μικράς Ασίας, στο Άγιο Όρος, την Βόρεια και την Κεντρική Ελλάδα;

Η ιστορία της καταλανικής εταιρείας

Η Καταλανική Εταιρεία (Gran Companyia Catalana d' Orient) προερχόταν ουσιαστικά από μία στρατιωτική οργάνωση που πολέμησε τους Άραβες στην Ισπανία κατά τον 13ο αιώνα. Μετά τις επιτυχίες της εναντίον των Αράβων, δεν διαλύθηκε αλλά άρχισε να προσφέρει μισθοφορικές στρατιωτικές υπηρεσίες. Έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στα γεγονότα της Σικελίας (Σικελικός Εσπερινός 1282), την απόσπαση της από την ανδηγαυική κυριαρχία και την προσάρτησή της στο ισπανικό βασίλειο της Αραγονίας, για 400 χρόνια. Με την ειρήνη της Καταμπελότα (1302), που υπογράφτηκε από τον Φρειδερίκο της Αραγονίας και τον Κάρολο Β' τον Ανδηγαυικό, που επικύρωσε την προσάρτηση αυτή, οι Καταλανοί μισθοφόροι δεν είχαν πλέον… αντικείμενο εργασίας.

Ο Φρειδερίκος, κύριος πλέον της Σικελίας, έψαχνε να βρει τρόπο για να απαλλαγεί από το μισθοφορικό αυτό πλήθος που ήταν συνηθισμένο στον πόλεμο και το πλιάτσικο. Η χρυσή ευκαιρία του δόθηκε όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος ζήτησε (ή δέχτηκε) τη βοήθειά τους, καθώς οι Σελτζούκοι που είχαν διωχτεί από τους Μογγόλους του Τζένγκις Χαν προς τα δυτικά (αρχές 13ου αιώνα) σημείωναν διαδοχικές νίκες επί των Βυζαντινών στη Μικρά Ασία. Οι κάτοικοι των περιοχών αυτών, αβοήθητοι, έφευγαν προς τις ακτές της Ευρώπης ακόμα και την Κωνσταντινούπολη.

Αρχηγός του μισθοφορικού αυτού συνονθυλεύματος ήταν ο Ροζέ ντε Φλορ. Γιος Γερμανού και Ιταλίδας. Είχε διαπρέψει ως ναυτικός, Ναΐτης ιππότης (αργότερα αποστάτησε από το Τάγμα αυτό), κουρσάρος και τελικά αντιναύαρχος του βασιλιά της Σικελίας. Ο Ανδρόνικος που βρισκόταν σε δεινή θέση, δέχτηκε να μισθοδοτήσει αδρά τους άνδρες του ντε Φλορ, να διορίσει τον ίδιο αρχιναύαρχο και να τον παντρέψει με μια πριγκίπισσα του οίκου του.
Το μισθοφορικό στίφος αποτελούνταν από 1.500 θωρακισμένους ιππείς και 5.000 Αλμογοβάρους (Αραγόνιους), το φοβερότερο πεζικό εκείνης της εποχής που είχε πετύχει μεγάλες νίκες στη Σικελία.

Επειδή οι αρχηγοί και η συντριπτική πλειοψηφία των στρατιωτών ήταν Καταλανοί και Αλμογοβάροι, επικράτησε για το πολεμικό αυτό πλήθος το όνομα "Καταλανική Εταιρεία".
Τον Σεπτέμβριο του 1302, ο ντε Φλορ, οδήγησε τους άνδρες του από τη Μεσσήνη (της Ιταλίας) στον Βόσπορο. Σε κάποιους βέβαια Βυζαντινούς, ξύπνησαν μνήμες από τη λατινική κυριαρχία στην Κωνσταντινούπολη (1204-1261)…



Η δράση της καταλανικής εταιρείας στη Μικρά Ασία - Η δολοφονία του Ροζέ ντε Φλορ

Ο Ανδρόνικος έδωσε τον τίτλο του μεγαδούκα (αρχιναύαρχου) στον ντε Φλορ και τον πάντρεψε με την ανιψιά του Μαρία, κόρη της αδελφής του Ειρήνης και του Βούλγαρου ηγεμόνα Ιωάννη Ασάν. Οι Καταλανοί στρατοπέδευσαν κοντά στην Κωνσταντινούπολη και αφού ήρθαν σε σύγκρουση με τους Γενοβέζους του Γαλατά, πέρασαν με πλοία απέναντι στην Κύζικο. Συνέτριψαν τους Σελτζούκους και έλυσαν την πολιορκία της Φιλαδέλφειας και έφτασαν στις περιοχές του Έρμου, του Μαιάνδρου και της Φρυγίας, εξολοθρεύοντας παντού τους αντιπάλους τους και δικαιώνοντας τη φήμη τους ως οι καλύτεροι πολεμιστές της Ευρώπης εκείνη την εποχή.

Ο Ανδρόνικος ανακάλεσε τους Καταλανούς από τη Μικρά Ασία για να πολεμήσουν τους Βούλγαρους στα Βαλκάνια. Αν οι Καταλανοί είχαν παραμείνει στη Μικρά Ασία και δημιουργούσαν εκεί μια ηγεμονία, είναι πολύ πιθανό, οι Τούρκοι να μην έφταναν ποτέ στην Κωνσταντινούπολη και την Ευρώπη…

Επειδή όμως οι παλιές συνήθειες δεν ξεχνιούνται, οι Καταλανοί είχαν λεηλατήσει ανελέητα τις ακτές της Ευρώπης και της Ασίας, προκαλώντας δυσπιστία στους Βυζαντινούς. Ο Ανδρόνικος έβλεπε ότι δεν μπορούσε να ικανοποιήσει πλέον τις χρηματικές απαιτήσεις των μισθοφόρων. Εν τω μεταξύ, έφτασε αυτόκλητος (!) στην Κωνσταντινούπολη από τη Σικελία, ο Berenger d' Entenza, επικεφαλής 9 πλοίων και τέθηκε στη διάθεση του αυτοκράτορα. Οι Καταλανοί, από το οχυρωμένο στρατόπεδό τους στην Καλλίπολη, μπορούσαν οποιαδήποτε στιγμή να επιτεθούν στην Κωνσταντινούπολη. Ο Berenger d' Entenza διορίστηκε από τον Ανδρόνικο αρχιναύαρχος και ο Ροζέ ντε Φλορ Καίσαρας.

Όταν όμως ο ντε Φλορ επισκέφθηκε τον γιο του Ανδρόνικου Μιχαήλ Θ' στην Ανδριανούπολη, δολοφονήθηκε από Αλανούς σωματοφύλακες του Μιχαήλ (28/3/1305).
Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τρομερή αντίδραση από την πλευρά των Καταλανών. Με επικεφαλής τον Berenger, κατέστρεψαν και λεηλάτησαν πολλές περιοχές γύρω από την Κωνσταντινούπολη και έσφαξαν χιλιάδες αμάχους κατοίκους. Οι Βυζαντινοί ζήτησαν βοήθεια από τους Γενοβέζους, οι οποίοι με επικεφαλής του Εδουάρδο Ντόρια, νίκησαν τους Καταλανούς και αιχμαλώτισαν τον Berenger d' Entenza. Οι Καταλανοί όρισαν αρχηγό τους τον Beranger de Roquefort και ενισχύθηκαν από 3.800 Τούρκους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και πολλοί που είχαν γίνει χριστιανοί.

"Πριν περάσει καιρός, δεν έμεινε πόλη στη Μακεδονία και τη Θράκη που να μην λεηλατηθεί», γράφει χαρακτηριστικά ο William Miller.

Ακολούθησαν έριδες και εμφύλιες διαμάχες μεταξύ των Καταλανών, οι οποίοι τελικά εγκαταστάθηκαν στην Κασσάνδρα, την αρχαία Ποτίδαια, μην έχοντας αφήσει τίποτα όρθιο στη Θράκη.


Οι καταστροφές δεκάδων μοναστηριών στο Άγιο Όρος

Η δράση της Καταλανικής Εταιρείας στο Άγιο Όρος δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό. Εκτενώς με το θέμα ασχολήθηκε ο ιστορικός και πολιτικός Σπυρίδων Λάμπρος, στο περιοδικό "Νέος Ελληνομνήμων", τόμος 6, τεύχος 3, σελ. 319-321 (1909), στο άρθρο "Το Άγιον Όρος και οι Καταλώνιοι". Ο Θωμάς Μάγιστρος(τέλη 14ου αιώνα), γράφει για «φόνους μοναχών δίκην προβάτων και πυρπολήσεις των περισσοτέρων μονών».

Ο Αγιορείτης Κοσμάς Βλάχος (1903),γράφει : «…Οι μοναχοί εσφάζοντο δίκην προβάτων και τα μοναστήρια έρημα κατελείφθησαν όσα δεν κατηδαφίσθησαν, τοσαύτη ήτο η καταστροφή ώστε εκ των 180 μονών του 11ου αιώνος και εκ των 300 ας αριθμεί ο πάπας Ινοκέντιος Γ’ (παντώς ναών και κελίων) κατά τας αρχάς του 13ου αιώνος, ελάχιστα διεσώθησαν μετά ταύτα, ώστε κατά το τέλος του 16ου αιώνος, μόνον 25 εξ αυτών ευρίσκομεν…».

Παράλληλα, οι Καταλανοί, σχεδίαζαν να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη. Είχαν μάλιστα φτιάξει σφραγίδα με την εικόνα του Αγίου Δημητρίου και χρυσό στέμμα. Ο Beranger de Roquefort υποσχόταν στους άνδρες του ότι θα λεηλατούσαν τη Θεσσαλονίκη, ιδιαίτερα πλούσια πόλη και με πολλές χιλιάδες κατοίκους. Κατά βάθος, όμως, τα σχέδιά του έφταναν ως την κατάληψη του δουκάτου της Αθήνας, το οποίο εξουσίαζε η γαλλική οικογένεια de la Roche (ντε λα Ρος). Ο Δούκας των Αθηνών και Αυθέντης Άργους και Ναυπλίας Γκι Β' ντε λα Ρος πέθανε το 1308, σε ηλικία μόλις 28 ετών. Τον διαδέχθηκε ο Βάλτερ, κόμης της Μπριέν και του Λέτσε μετά από σύσκεψη των Φράγκων ηγεμόνων στη Μεγάλη Κούρτη της Αχαΐας.

Ωστόσο, ο de Roquefort είχε γίνει μισητός στους άνδρες του για την όλη συμπεριφορά του. Έτσι, ο Θεοβάλδος Σεπόι (Cepoy), απεσταλμένος του πρίγκιπα Καρόλου του Βαλουά, οργάνωσε μια συνωμοσία που είχε σαν αποτέλεσμα τη σύλληψη του de Roquefort και του αδελφού του και την κατάληξή τους στις φυλακές της Αμβέρσας όπου πέθαναν από λιμό.

Οι Καταλανοί είχαν αρχίσει να πιέζονται και από τους Βυζαντινούς, που με επικεφαλής τον ικανότατο στρατηγό Χανδρηνό, τους κυνηγούσαν ασταμάτητα. Για να κόψουν τον δρόμο των Καταλανών προς τη Θράκη, οι Βυζαντινοί έκλεισαν το πέρασμα της Χριστούπολης ( της σημερινής Καβάλας), προς τη θάλασσα. Έτσι, οι Καταλανοί κατευθύνθηκαν στη Θεσσαλία. Εκεί έφτασαν την άνοιξη του 1309. Πολλοί από τους Τούρκους συμμάχους τους, τους εγκατέλειψαν. Ο Σεπόι, βλέποντας ότι έχει να κάνει με άναρχους τυχοδιώκτες που λεηλατούσαν ασταμάτητα τη Θεσσαλία, τους εγκατέλειψε κρυφά (9/9/1309).

Όταν το αντιλήφθηκαν οι Καταλανοί, με μια πρωτόγνωρη ενέργεια σκότωσαν 14 από τους "αξιωματούχους" τους που είχαν συμμαχήσει με τον Σεπόι. Έτσι έμειναν ουσιαστικά "ακέφαλοι".

Αποτελούσαν μια ανεξάρτητη, πλανόδια, στρατιωτική δημοκρατία. Ο στρατός τους περιλάμβανε Ισπανούς, Σικελούς και Τούρκους. Στη σφραγίδα και στο έμβλημά τους είχαν την εικόνα του προστάτη τους Αγίου Γεωργίου.

Η κάθοδος της καταλανικής εταιρείας προς την Κεντρική και Νότια Ελλάδα

Επί ένα χρόνο, όπως αναφέρει ο Νικηφόρος Γρηγοράς, το στίφος αυτό έμεινε στη Θεσσαλία, όπου έβρισκε τροφή, χρήματα και… λεία για πλιάτσικο. Τελικά, πείστηκαν να φύγουν από τη Θεσσαλία και να κατέβουν προς το νότο.

Ο Δούκας της Αθήνας Βάλτερ εποφθαλμιούσε τμήματα της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας. Ήρθε έτσι σε συμφωνία με την Καταλανική Εταιρεία, να του προσφέρουν τις υπηρεσίες τους για 6 μήνες. Ο μισθός τους; 2.900.000 φράγκα τον μήνα.

Με τη βοήθεια των Καταλανών, ο Βάλτερ κατέλαβε περισσότερα από 30 οχυρά σημεία της Φθιώτιδας. Και πώς να μην γίνει αυτό, όταν οι φοβεροί Αλμογοβάροι( ορεσίβιοι) ,είχαν πάρει μέρος σε περισσότερες από εκατό (!) μάχες;

Κάπου όμως (εδώ οι πηγές διαφωνούν μεταξύ τους), η συμφωνία χάλασε. Ή ο Βάλτερ δεν έδωσε 4 μηνιάτικα στους Καταλανούς ή εκείνοι του ζήτησαν, ως τιμάρια, κάποια από τα μέρη που είχαν καταλάβει για να εγκατασταθούν καθώς ήταν περιπλανώμενοι και πολλοί συνοδεύονταν από τις συζύγους ή τις ερωμένες τους…

Μοιραία, ήρθε η ρήξη. Η καθοριστική μάχη έγινε στον Κηφισό ποταμό της Βοιωτίας, κοντά στην Κωπαΐδα, τον Μάρτιο του 1311.



Η μαχή της Κωπαϊδας (ή του Κηφισού ή του Αλμυρού)

Στο κάλεσμα του Βάλτερ, έσπευσαν πολλοί και σημαντικοί Φράγκοι αλλά και Έλληνες από διάφορα μέρη. 6.400 ιππείς και 8.000 πεζοί βρίσκονταν στη διάθεσή του. Από την άλλη, οι Καταλανοί και οι σύμμαχοί τους διέθεταν περίπου 8.000 άνδρες συνολικά.

Διεθνώς, η μάχη είναι γνωστή και σαν "μάχη του Αλμυρού" (Battle of Halmyros). Αποκλείεται όμως να έγινε στον Αλμυρό της Θεσσαλίας. Όλες οι έρευνες συγκλίνουν στο ότι έγινε στην περιοχή του Βοιωτικού Κηφισού, στην Κωπαΐδα, όπου υπήρξε ίσως παλαιότερα τοποθεσία που λεγόταν Αλμυρός.

Το πεδίο της μάχης ήταν επιλεγμένο άριστα από τους Καταλανούς. Οι βαριά οπλισμένοι ιππότες επιτέθηκαν με ορμή εναντίον τους, όμως τα άλογά τους βούλιαζαν στις τελματώδεις εκτάσεις. Τα βέλη που εκτόξευαν εναντίον τους οι Καταλανοί και οι Τούρκοι που ανέλαβαν δράση στη συνέχεια, αποτελείωσαν τον στρατό του Βάλτερ. Σώθηκαν ελάχιστοι ιππότες, κάποιοι χάρη στις γνωριμίες τους με τους Καταλανούς. Ο ρήτορας Θεόδουλος, αναφέρει ότι "δεν έζησε ούτε πυρφόρος (ιερέας που φέρνει το ιερόν πυρ) για να αναγγείλει το γεγονός.



 
Έτσι, οι Καταλανοί μπόρεσαν να μοιραστούν μεταξύ τους τις πόλεις και τα κάστρα του δουκάτου, εκτός από εκείνα της Αργολίδας. Οι χήρες των ιπποτών, έγιναν σύζυγοί τους. Κάθε στρατιώτης πήρε γυναίκα σύμφωνα με τις υπηρεσίες του. Έτσι, κάποιοι βρέθηκαν σύμφωνα με τον Καταλανό χρονικογράφο Ραμόν Μουντάνερ, σύζυγοι ευγενικών κυράδων "που δεν ήταν άξιοι να τους δώσουν ούτε νερό για να πλύνουν τα χέρια τους".

Εύκολα οι Καταλανοί κυριάρχησαν στην Αθήνα και όρισαν αρχηγό τους ένα από τους αιχμαλώτους τους, τον Ρογήρο Ντελόρ. Έτσι έπεσε το δουκάτο των Αθηνών, μετά από 100 και πλέον χρόνια φραγκικής κυριαρχίας. Το διάστημα από το 1311 ως το 1387 που οι Καταλανοί διώχθηκαν από τον Ιταλό Νέριο Ατζαγιόλι από την Αθήνα (τελευταίος υπερασπιστής της Ακρόπολης ο Πιερ ντε Πο), είναι από μόνο του ένα άλλο κεφάλαιο…



Οι… καταλανικές αποζημιώσεις

Οι Καταλανοί δεν άφησαν μνημεία στην Αθήνα. Δεν έκοψαν νομίσματα, δεν έμειναν καταλανικές λέξεις στη γλώσσα μας. Ο Βεστφαλιανός ιερέας Λούντολφ φον Σουνχάιμ που περιηγήθηκε στην Ελλάδα μεταξύ 1336 και 1341 γράφει ότι η Αθήνα ήταν σχεδόν έρημη και ότι δεν υπάρχει μαρμάρινη κολόνα ή καλό έργο στη Γένοβα που να μην έχει μεταφερθεί από την Αθήνα!

Μετά την κατάκτηση της Αθήνας, είναι αλήθεια ότι οι Καταλανοί έγιναν ηπιότεροι. Ωστόσο, η δράση τους τα προηγούμενα χρόνια είχε δημιουργήσει γι' αυτούς μια εικόνα τεράτων στη συνείδηση των Ελλήνων. Είναι χαρακτηριστικό, πως όταν εισέβαλλαν στη Θήβα που γνώριζε μεγάλη ακμή τότε, έσφαξαν όλους τους κατοίκους της, ακόμα και τα βρέφη… Η λέξη Καταλανός θεωρούνταν βρισιά και προκαλούσε τρόμο. Όμως, οι ίδιοι Καταλανοί έχουν άλλη άποψη. Χαρακτηριστικό είναι, ότι θεολόγοι τους, καυχήθηκαν πως κάποτε η γλώσσα τους ακουγόταν από τον Παρθενώνα. Στην ακμή του, το Καταλανικό κράτος, έφτανε μέχρι τη Θεσσαλία. Σημαντικές πόλεις του, ήταν η Θήβα, τα Σάλωνα (Άμφισσα) και οι Νέαι Πάτραι (Υπάτη).

Το 2004, η τοπική κυβέρνηση της Καταλονίας, με επικεφαλής τον Κάρλες Ντουάρτε, χρηματοδότησε την αναστήλωση της Μονής Βατοπεδίου, ως ελάχιστο δείγμα αναγνώρισης των καταστροφών που προκάλεσαν στον Άθω 700 χρόνια πριν οι πρόγονοί τους.

Κλείνουμε, με κάτι που έγραψε για την Καταλανική Εταιρεία, στην «Ιστορία της Ελλάδος», ο Τζορτζ Φίνλεϊ : « Οδηγούμενοι από έναν μονάρχην σαν τον Λέοντα Γ’ ή τον Βασίλειον Β’, θα μπορούσαν να νικήσουν τους Σελτζουκίδες Τούρκους, να καταπνίξουν την δύναμιν των Οθωμανών εν τη γενέσει της και να μεταφέρουν τον δικέφαλο αετό του Βυζαντίου μέχρι τους πρόποδες του Ταύρου και τις εκβολές του Δουνάβεως».

ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Φ. ΓΚΡΕΓΚΟΡΟΒΙΟΥΣ, "ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ", έκδοση 1889, ελλ. έκδοση 1991.
Γ. ΜΙΛΕΡ, "Η ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 1204-1556", ελλ. έκδοση 1990.
ΜΑΡΚΟΣ Ν. ΡΟΥΣΣΟΣ ΜΗΛΙΔΩΝΗΣ, «ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΣΗ,963-1963».



ΣΧΟΛΙΑ (133)

νηρέας

Εδε αμαρτιάν, την έπηκαν οι σκύλοι Καταλάνοι ----Και τέτοιον κάστρον εχάλασαν και μέγα δυναμάρην .

Ρ.Α.

Δυστυχώς το είδα μόλις τώρα: Ο δαίμων του... χειρογράφου χτύπησε ξανά: στην προσπάθειά μου να περικόψω το κείμενο για να χωρέσει, άλλαξα το νόημα της φράσης. Ο Φίλιππος - απείλησε να - ξεθάψει και να δικάσει τον Βονιφάτιο... όπως είχε γίνει στο παρελθόν με τον Φορμόζο, που τον ξέθαψαν και δίκασαν τον σκελετό του....κλπ. Αυτά παθαίνει κανείς όταν βιάζεται. (Σημείωση: οι απειλές του Φιλίππου δεν ήταν λόγια του αέρα). Ζητώ συγγνώμη για την ταλαιπωρία.

Ράνια Ανδρεάκου

Καλησπέρα σε όλους, Αφού σας δώσω ξανά συγχαρητήρια για τα ιστορικά άρθρα, θα μου επιτρέψετε μία παρέμβαση σχετικά με τους Ναϊτες, αφού αποτελούν το γνωστικό μου αντικείμενο (Μεταπτυχιακό στο Παρίσι στη Μεσαιωνική Ιστορία με ειδίκευση τους Ναϊτες και επί του παρόντος μία έρευνα σε επίπεδο Διδακτορικού επί του θέματος). Οι Ναϊτες δεν ήταν τίποτα άλλο από ιππότες που είτε έλαβαν μέρος στην Α Σταυροφορία και παρέμειναν στη Μέση Ανατολή μετά την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ (15.7.1099), είτε ταξίδεψαν στους Άγιους Τόπους μετά την πτώση της για να εκπληρώσουν προσκύνημα για τη σωτηρία της ψυχής τους. Ο θρησκευτικός αυτός "παροξυσμός" οφειλόταν στην επιτυχημένη χειραγώγηση του πάπα Ουρβανού (που δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε), και είχε ως αποτέλεσμα πολλοί ιππότες της εποχής να εγκαταλείψουν οικογένειες και περιουσίες και να ταξιδέψουν στη Μέση Ανατολή για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους. Πολλοί από αυτούς (το ότι ήταν ιππότες, δεν σήμαινε ότι ήταν όλοι πλούσιοι) ξεπούλησαν κυριολεκτικά τα πάντα για να κατέβουν στην Ιερουσαλήμ και ξέμειναν εκεί, αφού δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να επιστρέψουν. Κάποιοι, από θρησκευτική ζέση, έθεσαν εαυτούς στην υπηρεσία του (ορθόδοξου) Πατριάρχη και των (ορθόδοξων) μοναχών του Πανάγιου Τάφου: συγκρότησαν ένα στρατιωτικό σώμα που προστάτευε τα τιμαλφή του Τάφου, αλλά και τις διαδρομές των προσκυνητών που ληστεύονταν, σφαγιάζονταν αλύπητα ή πωλούνταν ως σκλάβοι από τους ντόπιους Σαρακηνούς. Στην αρχή, έχοντας εγκαταλείψει τις περιουσίες τους, ζούσαν από τη φιλανθρωπία του χριστιανών και του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη, δηλαδή των Οσπιτάλιων (οι "δικοί μας" Ιππότες της Μάλτας, στη Ρόδο). Στην πορεία, εννέα από αυτούς, όλοι Γάλλοι, αποφάσισαν να ζήσουν ως μοναχοί, χωρίς να εγκαταλείψουν το στρατιωτικό τους προσανατολισμό. Με τα πολλά (που επίσης δεν γίνεται να αναλύσουμε τώρα), έγιναν αποδεκτοί από την Καθολική Εκκλησία και έτσι δημιουργήθηκε το ΠΡΩΤΟ στρατιωτικό - μοναστικό Τάγμα, "παντρεύοντας" δύο εντελώς αντιφατικά και αλληλοαναιρούμενα χαρακτηριστικά: το μοναχισμό και την ένοπλη δράση. Θα μας έπαιρνε πραγματικά πολύ χώρο να μιλήσουμε για την ιστορία τους, εκείνο όμως που θα ήθελα να επισημάνω είναι ότι οι Ναϊτες δεν υπήρξαν ούτε μασόνοι (!!!), ούτε φιλάργυροι τραπεζίτες, ούτε τίποτα από όλα αυτά τα φαντασιόπληκτα που τους καταλογίζουν. Ο μύθος των "μασόνων" Ναϊτών είναι αποτέλεσμα μίας ιδέας που ξεκίνησε το 1750 στη Γερμανία από τον βαρώνο Von Hund, ο οποίος στο έργο του "Stricte Observance Templire" ταυτίζει τον

Ρ.Ανδρεάκου

μύθο του Διδάσκαλου Χιράμ και την άδικη δολοφονία του με την (άδικη) "δολοφονία" ενός άλλου "Διδάσκαλου", του Μάγιστρου του Τάγματος Jacques de Molay. Από εκεί και μετά, ο μύθος αυτός περνάει στις πρώτες σκωτικές (Σκωτία) Μασονικές Στοές και μετά στις Στοές της Γερμανίας και των άλλων χωρών, που ιδρύονταν η μία πίσω από την άλλη. Ο μυστικισμός και η κρυφή φιλοσοφία είχε γίνει η μόδα της εποχής... Η συνέχεια ήταν εύκολη: επικεφαλής στοών όπως ο Jean-Baptist Willermoz (στοά της Λυόν) "επέβαλαν" την καταγωγή των μασονικών στοών από τους Ναϊτες. Σημαντικό ρόλο σε αυτό έπαιξε και το κίνημα του Ρομαντισμού τον 19ο αιώνα. Αυτά εν τάχει για την ανύπαρκτη (επί της πραγματικότητας) σχέση του ελευθεροτεκτονισμού με τους Ναϊτες. Όλα τα υπόλοιπα - πιστέψτε με- είναι προς λαϊκή κατανάλωση... Όσο για τους Ναϊτες Τραπεζίτες, ναι , είχαν δραστηριότητες "τύπου" τράπεζας, όπως και οι Ιωαννίτες και άλλα τάγματα. Σε καμία περίπτωση όμως δεν υπήρξαν τοκογλύφοι: αφενός απαγορευόταν από τον Κανόνα, αφετέρου, τα δάνεια που έδιναν ήταν πολύ πιο χαμηλότοκα σε σχέση με π.χ. τους Λομβαρδούς εμπόρους, γι' αυτό και τους προτιμούσαν. Επίσης, τα προϊόντα που παρήγαγαν εκμεταλλευόμενοι τις γαίες - δωρεές αριστοκρατών και βασιλιάδων - πωλούνταν πολύ φθηνότερα από τους λαϊκούς παραγωγούς, γι' αυτό και ήταν εξαιρετικά ανταγωνιστικοί. Το ίδιο συνέβαινε και με τα ναύλα των πλοίων τους. Επίσης ήταν απόλυτα έντιμοι στις συναλλαγές τους. (Αν δεν ήταν, η πρώτη κατηγορία που θα είχε χτίσει ο βασιλιάς της Γαλλίας επάνω τους, θα ήταν αυτή της απάτης. Ούτε και αυτός όμως δεν τόλμησε να τους κατηγορήσει για κάτι τέτοιο. Αντίθετα σκαρφίστηκε πολύ χειρότερες κατηγορίες...). Όλα αυτά τα χρήματα χρησιμοποιούνταν για να συντηρήσουν και να χρηματοδοτήσουν την παρουσία του Τάγματος στις Σταυροφορίες, οι οποίες ήταν πραγματική οικονομική αιμορραγία. Οι Ναϊτες δεν ήταν πλούσιοι, τουλάχιστον όχι έτσι όπως το εννοούν όλοι αυτοί που το ισχυρίζονται. Αποτέλεσμα ότι, όταν ο Φίλιππος εισέβαλε στο κεντρικό Διοικητήριο του Παρισιού, κατά τη σύλληψή τους, αλλά και σε άλλα διοικητήρια, τα χρήματα που βρέθηκαν ήταν συγκριτικά ελάχιστα. Τα περισσότερα ανήκαν σε τρίτους, που απλώς τα είχαν εμπιστευθεί στους Ναϊτες, να τα φυλάνε, λόγω του απόρθητου διοικητηρίου τους. Και το Τάγμα καταστράφηκε ολοκληρωτικά το 1307. Δεν έχουν υπάρξει ούτε "συνεχιστές", ούτε κρυφοί απόγονοι, ούτε τίποτα. Όλα αυτά είναι μυθεύματα. Λυπάμαι αν σας το χαλάω, αλλά για όλα υπάρχουν γραπτές αποδείξεις στις βιβλιοθήκες της Ευρώπης... Στη διάθεσήσας

Μιχάλης Στούκας

Κυρία Ανδρεάκου,σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια και τις πολύτιμες πληροφορίες σας. Περί μασόνων Ναϊτών,διαφωνώ κάθετα.Για τις τραπεζικές τους δραστηριότητες,παραθέτω απόσπασμα από την Εγκυκλοπαίδεια "Πάπυρος-Λαρούς -Μπριτάνικα",έκδ. 2007. "Είναι πολύ χαρακτηριστικό,ότι οι Ναϊτες,ανέλαβαν επανειλημμένα την οικονομική ενίσχυση του βασιλιά της Γαλλίας,με σοβαρά πάντοτε ανταλλάγματα...Η δε περιουσία του Τάγματος,δημεύθηκε από τα κράτη ή παραχωρήθηκε στο Τάγμα των Οσπιταλίων(1312)".Το άρθρο υπογράφει ο διαπρεπής θεολόγος Βλάσης Φειδάς. Επίσης,στην Εγκυκλοπαίδεια "Δομή",έκδ. 2005,αναφέρεται ότι 54 από τους αρχηγούς των Ναϊτών,κάηκαν ζωντανοί στο Παρίσι,ως μάγοι και ιερόσυλοι(1307). Αντίθετα,σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες(Αγγλία,Γερμανία,Ισπανία,Πορτογαλία),δημεύτηκαν μόνο τα κτήματα των αρχηγών τους. Ισχύουν αυτά;Σαφώς γνωρίζετε πολύ περισσότερα.Έχω και βιβλία που αναφέρονται ειδικά στους Ναϊτες. Αν γράψω κάποιο σχετικό άρθρο,μπορώ να υπολογίζω στη βοήθειά σας;Να μην παραπληροφορείται ο κόσμος. Και πάλι θερμές ευχαριστίες,καλό σας βράδυ. Μιχάλης.

BKAPPA

ΚΑΛΟ ΑΡΘΡΟ.....ΓΙ'ΑΥΤΟ ΟΛΟΙ REAL......

Μεσαιωνικά δημογραφικά στοιχεία.

Θεωρητικά, τον 12ο αιώνα, στην Αγγλία, είχες περίπου το 1% - 5%του πληθυσμού ως έμμισθους ιππότες (χρειάζονταν εισόδημα, είχαν πολλά έξοδα), και για έναν πληθυσμό 1.000.000 ατόμων μείον 500.000 γυναίκες, καταλήγεις με 5.000 ιππότες (βάσει του ποσοστού 1%). Πρέπει να γίνει ακριβής καταγραφη των Φράγκων οι οποίοι έζησαν για αιώνες στην πατρίδα.

Μεγάλοι αριθμοί μαχόμενων.

Οι αριθμοί των μαχόμενων που αναφέρονται στις μάχες είναι σχετικά μεγάλοι -επίσης και οι σφαγές χιλιάδων αμάχων ακούγονται σχετικά υπερβολικές, γνωρίζει κανείς για κριτική αναλυση των πηγών από ιστορικούς; Η αρχαιολογία τι έχει να πει; Τι δεδομένα έχουμε;

ΘΑΝΑΣΗΣ

ΜΠΡΑΒΟ ΓΙΑ ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΘΡΑ ΣΑΣ

.

Εξαιρετικά τα ιστορικά άρθρα που δημοσιεύετε τελευταία..Μπράβο!

CNN

Μπράβο στο Π.Θ. και στον αρθρογράφο για το ωραίο άρθρο. Κρίνοντας και από τα σχόλια, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την Ιστορία! Συνεχίστε!

Ερώτηση

Ναίτες είναι οι knights, που λέμε;

Μιχάλης Στούκας

Γεια σας,ευχαριστώ για την ανάγνωση και το σχόλιο.Απαντώ σε σας και συνολικά σε όσες-όσους μου έκαναν την τιμή να διαβάσουν το άρθρο. Όχι, Νατες,ήταν μοναχικό,καλογερικό δηλαδή,αρχικά,Τάγμα.Ιδρύθηκε το 1118 και διαλύθηκε το 1312,γιατί στο μεταξύ,το "γύρισαν" σε...τραπεζικό-τοκογλυφικό Τάγμα. Ευχαριστώ πολύ και την κυρία Ανδρεάκου για τη διόρθωση,θα έχει ενδιαφέρον ένα άρθρο για τους Νατες,νομίζω. Η Καταλονία,βρίσκεται στο ΒΑ τμήμα της Ισπανίας.Η Αλεξανδρούπολη π.χ. και η Θράκη,βρίσκονται στο ΒΑ τμήμα της Ελλάδας.Ελλάδα και Ισπανία φυσικά,βρίσκονται στη νότια Ευρώπη.Δεν βασανίζομαι καθόλου μέσα ή έξω από το "Π.Θ.",διαβεβαιώνω κατηγορηματικά έναν κύριο που έγραψε σχετικό σχόλιο! Προσπαθώ απλά,να αποτυπώσω όσο πιο πιστά μπορώ την ιστορική αλήθεια,κάτι ενίοτε,όντως δύσκολο... Δεν είμαι ιστορικός και λυπάμαι που τόσο σημαντικά γεγονότα,όπως η δράση της Καταλανικής Εταιρείας,δεν υπάρχουν στα σχολικά βιβλία,έστω περιληπτικά. Πέρασαν κι άλλοι βάρβαροι από αυτό τον τόπο,σύντομα θα γράψω και γι' αυτούς.Εκεί να δείτε εκπλήξεις... Σας ευχαριστώ πολύ, Μ.Σ.

Μιχάλης Στούκας

Νατες,λεγόταν φυσικά,όχι Νατες!Ζητώ συγγνώμη,ο δαίμονας του...πληκτρολογίου φταίει!Μ.Σ.

ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ

Λοιπόν κατ' αρχάς να διευκρινίσω ότι ο θεσμός των ιπποτών ξεκίνησε για άλλους λόγους και όχι θρησκευτικούς. Η Δυτική Ευρώπη μετά την πτώση της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας περιήλθε κυριολεκτικά σε ένα απίστευτο χάος, υπήρχαν κυρίως διάφορες Γερμανικές φυλές όπου κυριαρχούσαν τοπικά άλλα είχανε μεγάλες διαφορές μεταξύ τους και κυρίως δεν είχανε ενιαία διοίκηση, μπορεί να έβλεπες τους Λομβαρδούς στην Βόρεια Ιταλία να επικρατούν άλλα να σφάζονται με τους Οστρογότθους ενώ παράλληλα τους πειρατές Βίκινγκς να λεηλατούν τους γηγενείς κατοίκους που ήταν απροστάτευτοι αυτοί και οι περιουσίες τους στα Γερμανικά φύλλα, στους πειρατές άλλα και στο κάθε γηγενή κακοποιό στοιχείο που άρπαξε την ευκαιρία να κλέψει και να βιάσει ανενόχλητος. Όλα αυτά δημιούργησαν μια τεράστια ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ στους πολίτες της Δύσης όπου σε αντίθεση με αυτούς που ζούσαν στο Βυζάντιο δεν είχανε ενιαία διοίκηση, στρατό και σύνορα. Έτσι χωρίστηκαν αυτόνομα σε φεουδαρχίες στις οποίες ο εκάστοτε ισχυρός τοπικός φεουδάρχης για να προφυλάξει την περιουσία του, τα χωράφια του, δηλαδή το χωριό του και τους εργάτες Γής που εργαζόταν σε αυτή προσλάμβανε μισθοφόρους εκπαιδευμένους σε μάχες ωστε να τον προστατέψουν και έχτιζε οχυρώματα και κάστρα, αυτοί ήταν οι ιππότες. Οι ιππότες πρόσφεραν ασφάλεια και αυτός ο θεσμός αργότερα επεκτάθηκε και σε άλλους τομείς όπως στην Θρησκεία, οι Ναίτες υπήρξαν πρώιμο θρησκευτικό μοναστικό τάγματα ιπποτών λόγω της Σταυροφορίας, αργότερα η Καθολική Εκκλησία μετά το σχίσμα με τους Προτεστάντες τον 15 αιώνα εντατικοποίησε αυτή την κίνηση και ίδρυσε τους Ιησουίτες, τους Καπουτσίνους κλπ. Όλοι αυτοί οι Ιππότες εκτός απο πολεμικές αρετές είχαν άρτια θεολογική κατάρτιση στα του Καθολικισμού, μετέπειτα ιδρύθηκαν σχολές θεολογίας και παρείχαν εκπαίδευση σε παιδιά ώστε να μην πέσουν στα ''δίχτυα'' του Προτεσταντισμού ο οποίος συνεχώς κέρδιζε σε επιρροή και απήχηση στην Ευρώπη.

@

Ναίτες Ιππότες=Templar knights από wiki. Ναιτής=Templar. Ιππότης=Knight.

.

Νατες εκ του templars, δηλαδή του ναού.

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

rentzaioi_art

Ανακρίσεις, συλλήψεις και δίκη για τη ληστεία της Πέτρας- Η φυγή των Ρεντζαίων στο εξωτερικό - Η περιπετειώδης σύλληψή τους στη Βουλγαρία- Η δίκη και η εκτέλεσή τους- Ήταν οι Ρεντζαίοι οι δολοφόνοι του στρατηγού Τελίνι;

st-0

Πώς «βγήκαν» στην παρανομία – Οι εγκληματικές τους ενέργειες – Η αμνήστευσή τους – Η ληστεία της Πέτρας – Η φυγή τους στο εξωτερικό  – Η σύλληψή τους και η δίκη τους – Η καταδίκη τους σε θάνατο και η εκτέλεσή τους – Ποιος ήταν ο ρόλος των Ρεντζαίων στη δολοφονία Τελίνι (1923)

6
gym_40xronia_art

«Φαντάζομαι ότι όταν ο συγχωρεμένος ο Διογένης εζητούσε με το φανάρι τον άνθρωπον εις τας Αθήνας, θα ήτο καλοκαίρι, και μάλιστα καλοκαίρι σαν το εφετεινό.

nomikiii

Ο Κοσμήτορας Δρ. Κωνσταντίνος Τσιμάρας μιλά για το σεβασμό που χαίρει η Νομική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου στον ελληνικό νομικό κόσμο

lesbos_chandrinos

Η μεταφορά των νέων Ελδυκάριων με το «Λέσβος» και η επιβίβαση σ' αυτό των παλιών - Η τουρκική εισβολή και η επιστροφή του «Λέσβος» στην Κύπρο - Ο βομβαρδισμός των τουρκικών θέσεων στην Πάφο - Η επάνοδος του «Λέσβος» στην Ελλάδα - Η σύγχυση των Τούρκων, η βύθιση πλοίων και η  κατάρριψη αεροπλάνων τους από τους ίδιους - Ο Λ. Χανδρινός στην Άγκυρα - Το περίεργο τροχαίο που τον άφησε παράλυτο

45
napoleon3

Ο Δικαίος Βαγιακάκος - Πώς έγινε η μετανάστευση των Μανιατών στην Κορσική - Ποια ήταν η σχέση του Ναπολέοντα με την Ελλάδα; - Τι γράφουν ο Δικαίος Βαγιακάκος και ο Νικόλαος Φαρδύς

63
slavoi_crete_art

Η απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες (961)- Ο Νικηφόρος Φωκάς- Αμυντικά και οχυρωματικά έργα στη μεγαλόνησο- Διοικητική οργάνωση- Τα 12 αρχοντόπουλα- Η Εκκλησία της Κρήτης κατά τη Β’ Βυζαντινή περίοδο- Έφτασαν οι Σλάβοι στην Κρήτη ως τα χρόνια της ενετοκρατίας;

32