Μαρία Τσάλλα ή, αλλιώς, Ιρίνα: To «κόκκινο σπουργίτι» της FSB που δρούσε στην Ελλάδα

Τον Μάιο του 2018 κάπου στο κέντρο της Αθήνας μια νεαρή ομογενής, όπως δήλωνε στους λίγους γνωστούς και στους ακόμη λιγότερους φίλους της, κάνει βόλτες και φωτογραφίζει νεοκλασικά κτίρια και παλιά σπίτια στην Πλάκα.

Λέγεται Μαρία Τσάλλα, έχει ταυτότητα και όλα τα απαραίτητα έγγραφα και για τα επόμενα τέσσερα και πλέον έτη εμφανίζεται ως μια νεαρή επιχειρηματίας που έχει χόμπι τη φωτογραφία.

Χρειάστηκε η συνδρομή ξένης υπηρεσίας πληροφοριών μετά τη σύλληψη Ρώσων πρακτόρων στην Σλοβενία για να ανακαλύψει η ΕΥΠ ότι η Μαρία Τσάλλα ήταν τελικά πράκτορας της Ρωσίας, που ζούσε υπό καθεστώς βαθιάς κάλυψης στη χώρα μας. Μόνο που, όταν έγινε αυτό, το «κόκκινο σπουργίτι» της FSB -το αληθινό όνομα της οποίας ήταν Ιρίνα Αλεξάντροβνα-Σμίρεβα- είχε πλέον εγκαταλείψει τη χώρα μας και επέστρεψε στην Μόσχα μέσω μιας ενδιάμεσης στάσης σε χώρα της Ασίας.

Εκεί πιθανόν να την περίμενε και ο... fake Βραζιλιάνος Ντάνιελ Κάμπος, επίσης Ρώσος πράκτορας και σύζυγός της, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Αρτέμ Σμίρεβ, o οποίος επίσης πέρασε αρκετά χρόνια, ζώντας στο Ρίο Ντε Τζανέιρο. Έκτοτε τα ίχνη της Τσάλλα χάθηκαν δια παντός.

Η Ιρίνα που έγινε Μαρία

Μέχρι να γίνει αυτό όμως κυκλοφορούσε στην Ελλάδα ως η καθόλα νομότυπη «Μαρία Τσάλλα», ένα σχετικά ντροπαλό κορίτσι, που διατηρούσε μαγαζί με πλεκτά σε μια ήσυχη γειτονιά στο Παγκράτι. Εκεί είχε καθημερινές επαφές με πολλούς ανθρώπους, είχε αποκτήσει λίγους φίλους, όμως δεν ήταν ποτέ τρομερά κοινωνική, ενώ έμενε σε ένα διαμέρισμα δίπλα στο μαγαζί της.

Μέχρι και σχέση με Έλληνα είχε συνάψε, παρά το γεγονός ότι ήταν ήδη παντρεμένη με τον επίσης πράκτορα Αρτέμ Σμίρεβ, που εμφανιζόταν ως Ντάνιελ Κάμπος. Κάτι που το ήξεραν οι δυο τους και πιθανότατα ένα ή δύο υψηλόβαθμα στελέχη της FSB.

Πρώην στελέχη και πράκτορες της CIA χαρακτηρίζουν τη δράση της Τσάλλα ως deep undercover, illegal ή «κόκκινο σπουργίτι», μια πράκτορας δηλαδή που δεν έφερε διπλωματικό διαβατήριο. Οι πληροφορίες για τα εν Ελλάδι πεπραγμένα της εικάζουν ότι δεν εμφανιζόταν ποτέ στη ρωσική πρεσβεία και δρούσε αυτόνομα έχοντας λάβει σαφείς οδηγίες από την αρχή της αποστολής της.

Τα ελάχιστα στοιχεία γύρω από την Ιρίνα Αλεξάντροβνα-Σμίρεβα όπως φέρεται να τα ανέλυσε η ΕΥΠ από τον Φεβρουάριο έως και τον Μάρτιο του 2023 αφορούσαν κυρίως κινήσεις και ταξίδια που πραγματοποίησε εντός και εκτός συνόρων της χώρας.

Κύκλοι προσκείμενοι στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών πίστευαν ότι η Ρωσίδα που μας προέκυψε «Μαρία Τσάλλα» και δήλωνε κόρη ζευγαριού ομογενών που επέστρεψε στην Ελλάδα, ήταν πολύ προσεχτική σε όλο το διάστημα της παραμονής της στην Ελλάδα.

Ίσως να ταξίδεψε μια φορά στην Ρωσία για ένα 24ωρο μόνο, για να δώσει μια εκτενή αναφορά, παρότι αυτού του είδους οι επιχειρησιακοί πράκτορες, λειτουργούν μονίμως υπό κάλυψη.

Στην ελληνική της ταυτότητα η Ιρίνα Αλεξάντροβνα είχε υιοθετήσει όνομα νεκρού βρέφους σύμφωνα με την ληξιαρχική πράξη γέννησης που εμφάνιζε, το οποίο είχε πεθάνει λίγη ώρα μετά τον τοκετό. Τόσο η υπάλληλος της επιχείρησης στο Παγκράτι όσο και ο Έλληνας σύντροφος... έπεσαν από τα σύννεφα, όταν κλήθηκαν να μιλήσουν για την «Μαρία Τσάλλα» που γνώριζαν.

Αυτή που έκανε εντατικά μαθήματα ελληνικών ώστε να χειρίζεται άψογα την γλώσσα ενώ μίλαγε άλλες τέσσερις τουλάχιστον, κάτι σύνηθες για τους κατασκόπους που δρουν σε χώρες όπου η FSB επιθυμεί βαθιά διείσδυση κάτω από πλήρη μυστικότητα και νέα ταυτότητα.

Τα κόκκινα σπουργίτια της FSB

Ο καιρός στο Καζάν, ειδικά τον χειμώνα δεν προσφέρεται σχεδόν για τίποτε και παρόλο που είναι χτισμένο στις όχθες του Βόλγα, είναι μια άχρωμη βιομηχανική πόλη.

Το πιο σημαντικό αξιοθέατο στην πόλη του 1.100.000 κατοίκων είναι το τζαμί Κολσαρίφ και ένα επιμελώς κρυμμένο μυστικό το οποίο αποκαλύφθηκε πριν από λίγα χρόνια.

Ο Τζέισον Μάθιους ήταν για 30 χρόνια πράκτορας της CIA και ο άνθρωπος που έγραψε το βιβλίο το οποίο ενέπνευσε την γνωστή ταινία «Κόκκινο Σπουργίτι». Είναι όμως και αυτός που αποκάλυψε ότι σε ένα κτήριο έξω από την πόλη στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, λειτουργούσε μια σχολή της KGB, από την οποία αποφοιτούσαν τα «κόκκινα σπουργίτια».

Πράκτορες δηλαδή άρτια εκπαιδευμένοι στις πιο δύσκολες συνθήκες, οι οποίοι στέλνονταν σε ειδικές αποστολές στο εξωτερικό, με σκοπό να διεισδύσουν σε ξένες πρεσβείες -αυτές της Αμερικής ήταν η πρώτη προτεραιότητα- αλλά και σε κυβερνητικούς οργανισμούς διαφόρων χωρών.

Το πιθανότερο σήμερα είναι η σχολή στο Καζάν να μην υπάρχει πλέον -αν και με τους Ρώσους κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος- όπως δεν υπάρχει και η KGB. Υπάρχουν όμως αρκετά παραρτήματα τέτοιων σχολών της FSB και της GRU σε άλλες πόλεις, σύμφωνα με πρώην και νυν αξιωματούχους δυτικών μυστικών υπηρεσιών.

Η Ιρίνα Αλεξάντροβνα-Σμίρεβα πέρασε σίγουρα από μία τέτοια μυστική τοποθεσία, πριν προσγειωθεί στην Ελλάδα σαν «Μαρία Τσάλλα».

Η δράση της δεν έχει καμία σχέση στα όσα απίστευτα έκανε η Τζένιφερ Λόρενς στην ταινία «Κόκκινο Σπουργίτι» που βασίστηκε στο βιβλίο του Μάθιους, αυτό όμως είναι απόλυτα κατανοητό στους έμπειρους γνώστες του χώρου των μυστικών υπηρεσιών.

Το «κλείδωμα» της Μαρίας

Τα νέα «σπουργίτια» της FSB και της GRU εκπαιδεύονται πλέον για να εισχωρούν ως νόμιμοι πολίτες μιας χώρας με σκοπό να μένουν εκεί που θα τους στείλουν για πολλά χρόνια, καλυμμένοι πλήρως κάτω από ένα πέπλο μυστικότητας, ένα επάγγελμα και μια κοινωνική ζωή, που μπορεί να περιλαμβάνει σύντροφο και social media.

Η σελίδα της στο Facebook τρία χρόνια μετά την φυγή της παραμένει ανοιχτή, κάποιες αναρτήσεις έχουν διαγραφεί, ενώ οι φίλοι της είναι «κλειδωμένοι» και δεν μπορείς να τους δεις.

Τον Ιανουάριο του 2023 οι Ελληνικές Αρχές Ασφαλείας έπειτα από απόρρητες πληροφορίες για την κατασκοπευτική της δράση που αξιολογήθηκαν ως πολύ σοβαρές «κλείδωσαν» και ταυτοποίησαν την Ρωσίδα κατάσκοπο. Αυτό έγινε, αφού σύμφωνα με πληροφορίες η ΕΥΠ ζήτησε την συνδρομή από βάσεις δεδομένων ξένων μυστικών υπηρεσιών, όμως το «κόκκινο σπουργίτι» είχε ήδη αναχωρήσει από την χώρα μας τον ίδιο μήνα.

Είχε προηγηθεί η σύλληψη μιας «συναδέλφου» της από τις μυστικές υπηρεσίες της Σλοβενίας -κάτι που αυτόματα σήμανε καμπανάκι στα κεντρικά της FSB. Ακολούθως, οι Ρώσοι «τερμάτισαν» την αποστολή της Ιρίνα Αλεξάντροβνα-Σμίρεβα και άλλων πρακτόρων όπως του συζύγου της, ανακαλώντας τους στη Ρωσία, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα για τους κατασκόπους που... ήρθαν από το κρύο.