«Θρήνος για την Τζούλια»: Η σκοτεινή και αλληγορική νουβέλα της Σούζαν Τάουμπες

Αδημοσίευτη πριν από την αυτοκτονία της Σούζαν Τάουμπες το 1969, η νουβέλα «Θρήνος για την Τζούλια», που συνοδεύεται από εννέα διηγήματα, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Eίναι μια απαράμιλλη αλληγορική διερεύνηση της διττής συνείδησης μιας γυναίκας, και μαζί ένα αριστούργημα της λογοτεχνίας του γκροτέσκου – προϊόν ενός «αυθεντικού ταλέντου», όπως είπε ο Σάμιουελ Μπέκετ στον Γάλλο εκδότη του, «γεμάτο ερωτικές πινελιές που διαθέτουν ένταση και ωμή γλώσσα», ένα βιβλίο που «θα ξαναδιαβάσω».

«Εξαφανίστηκε. Η Τζούλια με εγκατέλειψε. Πλέον για τα καλά, νομίζω. Έφυγε σιωπηλά υπό την κάλυψη της νύχτας. Ο μόνος τρόπος να μην την ακολουθήσει κανείς. Τη σκέφτομαι να βγαίνει μέσα στη νύχτα, να καίγεται σαν κερί, να σβήνει ίσως. Δεν θα μάθω ποτέ πού. Δεν θα μάθω ποτέ πριν από πόσο καιρό. Αυτό ήταν το δωμάτιο της Τζούλιας. Άφησε φούστες κρεμασμένες στην ντουλάπα, τις πολλές φούστες που της αγόρασα, φαρδιές, πλισέ και αχιβαδωτές. Τις δοκιμάζω τη μία μετά την άλλη.

Μερικές φορές πολλές φούστες μαζί. Φούστες σε διάφορα χρώματα, εμποτισμένες στο άρωμά της, στα μυστήριά της, φούστες κεντημένες με άνθη και πεταλούδες και μικρά ψάρια που πετάγονται ανάμεσα απ’ τα φύκια της θάλασσας. Οι φούστες της με ησυχάζουν, με ηρεμούν. Όποτε είμαι έτοιμος να σπάσω τα παράθυρα ή να βάλω φωτιά στο σπίτι, οι φούστες της πάνω στα πόδια μου θροΐζουν και με παρακαλούν.»

Έτσι ξεκινάει αυτή η παράδοξη, σκοτεινά πνευματώδης νουβέλα, όπου ένας αλλόκοσμος επόπτης παρακολουθεί, σε μόνιμη σύγχυση, την πορεία μιας νεαρής γυναίκας προς την ενηλικίωση. Τι είναι αυτό το πνεύμα; Όχι απλώς ένα αφηγηματικό εγώ αλλά κι ένας χειριστής από ψηλά (όχι πάντως άγιος), με καθοδηγητική παρουσία, ηδονοβλεπτική μέχρι το κόκαλο, που παραμένει ωστόσο άγνωστος στην ίδια την Τζούλια.

Γι’ αυτήν, από την άλλη, το πνεύμα γνωρίζει ταυτόχρονα πάρα πολλά και πολύ λίγα, καθώς η συναισθηματική, σωματική και σεξουαλική της ύπαρξη δεν μπορεί παρά να είναι γρίφος, οσοδήποτε γοητευτικός, για έναν άφυλο καθαρό νου.

Οι δυο τους αποτελούν ένα αταίριαστο ζευγάρι προορισμένο εξαρχής ν’ αποτύχει, έστω κι αν τα βγάζουν πέρα όπως-όπως με παιδικές δοκιμασίες, δύσκολους γονείς, ροζ συνολάκια, χορούς και χτυποκάρδια. Έπονται ο έρωτας κι ο γάμος, όχι κατ’ ανάγκη μ’ αυτή τη σειρά, κι εκεί όλα αρχίζουν πραγματικά να στραβώνουν.

Λίγα  λόγια για τη συγγραφέα: 

ΗΣούζαν Τάουμπες (1928-1969), που γεννήθηκε στη Βουδαπέστη ως Judit Zsuzsanna Feldmann, ήταν κόρη ψυχαναλυτή και εγγονή ραβίνου. Μαζί με τον πατέρα της μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1939 και εγκαταστάθηκαν στο Ρότσεστερ, στη Νέα Υόρκη.

Πήρε το πρώτο της πτυχίο από το Κολέγιο Μπριν Μαρ και το 1949 παντρεύτηκε τον λόγιο και ραβίνο Γιάκομπ Τάουμπες. Η Τάουμπες σπούδασε φιλοσοφία και θρησκειολογία στην Ιερουσαλήμ, στη Σορβόννη και στο Ράντκλιφ, όπου και εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή πάνω στη Σιμόν Βέιλ.

Απέκτησε με τον σύζυγό της έναν γιο και μία κόρη, το 1953 και το 1957, και το 1969 άρχισε να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, όπου ήταν επιμελήτρια της συλλογής Bush Collection of Religion and Culture. Τη δεκαετία του 1960, η Τάουμπες ήταν μέλος του πειραματικού Ανοιχτού Θεάτρου, επιμελήθηκε βιβλία σχετικά με λαϊκά παραμύθια ιθαγενών Αμερικανών και Αφρικανών, δημοσίευσε γύρω στα δέκα διηγήματα και έγραψε δύο νουβέλες, το Divorcing και το Lament for Julia.

Αυτοκτόνησε αμέσως μετά τη δημοσίευση του Divorcing, τον Νοέμβριο του 1969. Το 2014 κυκλοφόρησαν στη Γερμανία δύο συλλογές με την εκτεταμένη αλληλογραφία μεταξύ της Τάουμπες και του Γιάκομπ όσο ζούσαν χώρια τη δεκαετία του 1950: οι επιστολές δημοσιεύονται στο πρωτότυπο, αγγλικό κείμενο, με υπομνηματισμό στα γερμανικά.