Παντελής Καψής

Έτσι έγιναν πιο εύκολα κατανοητές οι προθέσεις της κυβέρνησης. Τον τόνο έδωσε ο ίδιος ο υπουργός. Αντί να εκφράσει την αποτροπή του για την τραγωδία και να αφήσει τη δικαιοσύνη να βρει τι πραγματικά συνέβη θεώρησε ότι πρώτα είναι αναγκαίο να συγχαρεί το λιμενικό επειδή διέσωσε όσους επέζησαν!

Το τι θα έπρεπε να κάνει ένα κράτος το οποίο διέπεται από κανόνες δικαίου μας βοήθησε να το καταλάβουμε ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, ακαδημαϊκός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. Ανέβασε λοιπόν ένα ποστ στο Φέισμπουκ για το πώς αντέδρασε η Βρετανική κυβέρνηση το 2021 όταν αναποδογύρισε ένα φουσκωτό στη Μάγχη και έχασαν τη ζωή τους 30 άνθρωποι. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σωστικές αρχές δεν είχαν καμία ανάμειξη, αυτό ωστόσο δεν θεωρήθηκε ότι τις απαλλάσσει από κάθε ευθύνη καθώς είναι υποχρέωση του κράτους να μεριμνά για την ασφάλεια και τις ζωές όλων όσων βρίσκονται εντός της επικράτειας του. Αποφασίστηκε λοιπόν η διενέργεια «Δημόσιας Έρευνας» (Public Inquiry), έρευνας δηλαδή από ανεξάρτητη επιτροπή υπό την ηγεσία ανώτατου δικαστικού. Το αποτέλεσμα ήταν μια έκθεση 454 σελίδων με βασικό αντικείμενο πώς μπορούν να αποφευχθούν οι θάνατοι στη θάλασσα. Γιατί αυτό είναι το πρωταρχικό ζητούμενο, έπεται το αν και ποιος φταίει.

Αν αναλογιστούμε παλαιότερες δηλώσεις του Πλεύρη ότι φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να επιτευχθεί αν δεν υπάρχουν νεκροί, η διάσωση πρέπει να είναι το τελευταίο που τον απασχολεί. Κι όμως ο ίδιος υπουργός, όταν είχε περάσει μια προσωπική περιπέτεια είχε δείξει μια πολύ πιο ανθρώπινη και ευαίσθητη πλευρά του χαρακτήρα του. Οι ζωές των άλλων όμως, όταν μάλιστα είναι έρμαια στα κύματα, δεν απαιτούν ανάλογη ευαισθησία. Τώρα λοιπόν αποδέχθηκε χωρίς κανέναν δισταγμό τον ρόλο του ακροδεξιού αναχώματος της κυβέρνησης που του ανάθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ανταγωνίζεται έτσι επάξια όσα απίστευτα ακούστηκαν τις τελευταίες ημέρες για εισβολές, προδοσίες, για «αλτ τις ει», και άλλα γραφικά και τρομακτικά μαζί.

Όσο για το ίδιο το νομοσχέδιο πολλές πλευρές του είναι εμφανώς προβληματικές. Η κατάργηση της δυνατότητας παραμονής ασυνόδευτων ανήλικων αν έχουν ολοκληρώσει τρεις τάξεις του σχολείου είναι και ηθικά μεμπτή αλλά και βλακώδης. Γιατί βέβαια αυτά τα παιδιά έχουν και τις καλύτερες προοπτικές ενσωμάτωσης στην κοινωνία. Μετέρχονται της ημετέρας παιδείας για όσους αναζητούν την ελληνικότητα. Το ότι γινόταν κατάχρηση δεν δικαιολογεί την κατάργηση.

Σοβαρά ερωτήματα προκαλούν και οι προβλέψεις με πολύ αυστηρές ποινές για τις ΜΚΟ. Ιδίως όταν αναλογιστούμε πόσο έτοιμο είναι το κράτος να τις αξιοποιήσει καταχρηστικά. Πρόσφατα αθωώθηκαν 24 κατηγορούμενοι μέλη ΜΚΟ, ύστερα από προφυλακίσεις και 8 χρόνια ταλαιπωρίας, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με βαριές ποινές ως δήθεν διακινητές. Ανάμεσα τους ήταν και Σάρα Μαρντίνι αδελφή της κολυμβήτριας η οποία έγινε διάσημη διεθνώς για τη συμμετοχή της στους Ολυμπιακούς αγώνες. Μαζί είχαν σώσει τους συνεπιβάτες τους όταν βούλιαξε η βάρκα τους στο Αιγαίο. Εννοείται πως όλα αυτά προβλήθηκαν με εκτενή ρεπορτάζ στο εξωτερικό. Δεν ήταν κολακευτικά για την Ελλάδα. Όσο για τους δικαιούμενους ασύλου θα είναι υποχρεωμένοι να εργάζονται για να διατηρούν το δικαίωμα. Η ενσωμάτωση τους στην αγορά εργασίας είναι από κάθε πλευρά επιθυμητή. Αρκεί να μην αντιμετωπίζεται τιμωρητικά αλλά με σεβασμό στην προσωπικότητα και τις πραγματικές τους δυνατότητες.

Είναι προφανές πάντως πως βασικός στόχος του νομοσχεδίου δεν είναι η αντιμετώπιση προβλημάτων. Το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να απαντήσει στον ανταγωνισμό από τα δεξιά της. Να σηματοδοτήσει την αυστηρότητά της σε ένα θέμα μάλιστα, τις «ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές», το οποίο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Ευρωβαρόμετρου, έρχεται πρώτο στις ανησυχίες των.

Δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, σε όλη την Ευρώπη επικρατούν ανάλογες τάσεις. Εξαίρεση αποτελεί η σοσιαλιστική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσες. Ο Ισπανός πρωθυπουργός σε πρόσφατο άρθρο του στους New York Times υπεραμύνθηκε της απόφασης του να δώσει τη δυνατότητα απόκτησης άδειας παραμονής σε περίπου 500.000 μετανάστες οι οποίοι ζουν και εργάζονται παράνομα στη χώρα του. Το κάναμε, εξήγησε, για δύο λόγους. Ο πρώτος ήταν ηθικός. Ο δεύτερος όμως ήταν πρακτικός. Σαν κοινωνία έχουμε ανάγκη ξένων εργατικών χεριών, Χωρίς τους μετανάστες η προοπτική μας είναι η δημογραφική κατάρρευση και η οικονομική μας στασιμότητα.

Και οι δύο λόγοι μας αφορούν. Κι αν ο πρώτος δεν μας συγκινεί ο δεύτερος θα έπρεπε να χτυπάει καμπανάκια. Κυρίως επειδή το πρακτικό αποτέλεσμα του νομοσχεδίου δεν θα είναι η μείωση των μεταναστών. Δεν είναι αυτός άλλωστε ο στόχος του. Αυτό που θα γίνει πιο δύσκολο θα είναι η ενσωμάτωση των μεταναστών. Θα διαιωνίσει το καθεστώς της μαύρης εργασίας το οποίο λειτουργεί και σε βάρος των Ελλήνων εργαζομένων. Και θα κρατήσει ένα μέρος του πληθυσμού στο πολιτισμικό περιθώριο, χωρίς πρόσβαση σε όλα όσα μας διαμορφώνουν σε πολίτες της χώρας μας. Με άλλα λόγια αντί να λύσουμε το πρόβλημα θα το κάνουμε πιο δύσκολο.