Μιλτιάδης Νεκτάριος

Το πρώτο στοιχείο που διαπιστώνουμε εδώ είναι ότι τα κύρια πολιτικά κόμματα δεν επικοινωνούν ούτε κατ’ ελάχιστον για την εκπόνηση μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, ελλείπουν και οι συνταγματικοί θεσμοί που θα ομογενοποιούσαν τις πολιτικές συνιστώσες.

Η δεύτερη διαπίστωση έχει να κάνει με τις δολιχοδρομίες της επίσημης εξωτερικής πολιτικής. Στην αποκορύφωση της κρίσης με την Τουρκία εμφανίστηκε η Γαλλία να προτείνει Σύμφωνο Αμυντικής Συνεργασίας, με την προσθήκη της αγοράς γαλλικών φρεγατών. Η αντίδραση της Γερμανίας και των ΗΠΑ έπεισαν την κυβέρνηση να αναβάλει τη συμφωνία αυτή. Πρόκειται για ιστορικό λάθος που θα έχει τραγικές συνέπειες. Η Γερμανία δίνει πάντα προτεραιότητα στα δικά της οικονομικά συμφέροντα, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι η οικονομική ισχύς της στηρίζεται στην ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στηρίζεται στη στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ και μέσω αυτής προωθεί τα δικά της οικονομικά συμφέροντα. Αλλά στο νέο πολυ-πολικό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, που αναπτύσσεται μετά την κρίση της δεκαετίας του 2010, καμία οικονομική ένωση δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς την αντίστοιχη στρατιωτική ισχύ. Οι ΗΠΑ έχουν περάσει πλέον το ανώτατο σημείο της ακμής τους και βρίσκονται σε μακροχρόνια διαδικασία προσαρμογής στον νέο πολυ-πολικό κόσμο.

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει πλέον συνειδητοποιηθεί η ανάγκη δημιουργίας μιας πολιτικής ομοσπονδίας, παρά τις μυωπικές αντιδράσεις των Βορείων που νομίζουν ότι έχουν άπειρο χρόνο να εκμεταλλεύονται την Κοινή Αγορά (τη μεγαλύτερη στον κόσμο), ενώ η κρίση της περιόδου 2009-2019, καθώς και η πανδημία έπεισε τους Νότιους ότι επείγει η πολιτική ενοποίηση. Η απειλή των Νοτίων περί διάλυσης της Κοινής Αγοράς προκάλεσε τη συμφωνία των Βορείων στο Ταμείο Ανάκαμψης.

Η Γαλλία και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αποτελούν τα ισχυρά χαρτιά της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην προοπτική μιας ισχυρής Ευρώπης που μπορεί να εξελιχθεί σε ισότιμο παίκτη προς την Κίνα και τις ΗΠΑ στο νέο σκηνικό της παγκοσμιοποίησης του 21ου αιώνα.

Σε αυτό τον «ευγενή» ανταγωνισμό, η Ευρώπη έχει την ευχέρεια να στρατολογήσει και τη Ρωσία και να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη. Η Ρωσία έχει δύο στόχους: (α) επιδιώκει να ελέγχει τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, (β) δεν επιτρέπει σε εξωτερικούς παράγοντες να υπαγορεύουν τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Οι στόχοι αυτοί δεν είναι ασύμβατοι με τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στο πλαίσιο μιας ειδικής σχέσης μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι παραπάνω συσχετισμοί δυνάμεων, σε συνδυασμό με το γεγονός της ουσιαστικής και σταδιακής απίσχνασης του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζουν τον κεντρικό ρόλο της Γαλλίας στα ευρωπαϊκά πράγματα.

Επιστρέφοντας στα καθ’ ημάς, οι ελληνικές κυβερνήσεις πρέπει να προσδεθούν στο άρμα της Γαλλίας, χωρίς βέβαια να δημιουργήσουν κάποιο κενό στις σχέσεις με τη Γερμανία και τις ΗΠΑ. Η υπογραφή της Αμυντικής Συμφωνίας και η στρατηγική διασύνδεση σε επίπεδο εξοπλισμών με τη Γαλλία πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ολοι οι άλλοι σύμμαχοι έπονται. Η Ελλάδα δεν έχει άλλον σύμμαχο που θα αναλάμβανε την ουσιαστική υποστήριξή της σε περίπτωση πολέμου με την Τουρκία.

Η πρόσδεση της Ελλάδας στη Γαλλία βασίζεται στην εκτίμηση ότι η Γαλλία και ο πρόεδρος Μακρόν αποτελούν τη μόνη ευρωπαϊκή δύναμη που μπορεί να ηγηθεί της Ε.Ε., σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο, και να την εξελίξει σε ισότιμη παγκόσμια δύναμη με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η Τουρκία έχει κάνει τις δικές της επιλογές και δεν πρόκειται να οπισθοχωρήσει. Συστηματικά κατοχυρώνει τις θέσεις της στο Αιγαίο και στις θάλασσες της Κύπρου, εν όψει μελλοντικών διαπραγματεύσεων. Ηδη για την Κύπρο ανακοινώνει την πρόθεσή της για τη δημιουργία δύο κρατών, ενώ αυτό που στην πραγματικότητα επιδιώκει είναι η συνομοσπονδία ώστε να ελέγξει όλο το νησί. Η πενταμερής που επιδιώκεται να ανακοινωθεί πριν από τις 10 Δεκεμβρίου εξυπηρετεί την αναβολή των κυρώσεων της Ε.Ε. καθώς και την προετοιμασία του εδάφους για τα προαναφερόμενα.

Για την Ελλάδα υπάρχουν δύο επιλογές: είτε φινλανδοποίηση, είτε πόλεμος. Για να αποφευχθούν τα ενδεχόμενα αυτά, η μοναδική διέξοδος είναι να βρεθεί μια ευρωπαϊκή δύναμη που θα εγγυηθεί την οντότητα των ευρωπαϊκών συνόρων μέχρι την ολοκλήρωση της πολιτικής ενοποίησης. Και μια τέτοια δύναμη είναι μόνο η Γαλλία.