Μιχάλης Στούκας

Επικέντρωσα την προσοχή μου στα Μαθηματικά και την Ιστορία. Στα Μαθηματικά, έχω αναφερθεί και στο παρελθόν. Εκείνο που παρατηρείται φέτος είναι η μείωση του ποσοστού όσων έγραψαν κάτω από τη βάση, αλλά και η μείωση του αριθμού των αριστούχων. Όπως έχω ξαναγράψει, οι θεματοθέτες των Μαθηματικών δείχνουν να μην έχουν μεγάλη επαφή με την πραγματικότητα. Όποιος μαθητής γνωρίζει άριστα τη θεωρία και τις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου, οριακά "πιάνει" τη βάση. Μοιραία, οι γονείς υποχρεώνονται να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να πληρώσουν ιδιαίτερα ή φροντιστήρια. Ένα μάθημα που αποτελεί, για μένα, την κορωνίδα των θετικών επιστημών, καθώς χωρίς Μαθηματικά (π.χ. αλγόριθμοι), δεν μπορεί να γίνει σχεδόν τίποτα σήμερα, έχουν φροντίσει με την πανεπιστημιακού επιπέδου ύλη και τον τρόπο διδασκαλίας του οι αρμόδιοι, διαχρονικά, να το κάνουν φόβητρο και απωθητικό για τα παιδιά! Και σαν να μην έφτανε αυτό, από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2027 επιτρέπεται η εισαγωγή στα Τμήματα Φυσικής, από το 3ο Επιστημονικό Πεδίο (Επιστημών Υγείας), όπου εξετάζονται Βιολογία, Χημεία, Φυσική και Νεοελληνική Γλώσσα!

Για "λοβοτομή" της επιστημονικής γνώσης έκαναν μνεία σε ανακοινώσεις τους τόσο η Ένωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) όσο και η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία (ΕΜΕ). Συμφωνώ απόλυτα μαζί τους! Η Φυσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα Μαθηματικά. Θα βρεθούν ξαφνικά, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές στο Α' έτος του Φυσικού, αντιμέτωποι με παραγώγους, ολοκληρώματα κ.ά., τα οποία δεν είχαν διδαχθεί στο Λύκειο! Από τα πολυώνυμα, στις παραγώγους, η διαδρομή δεν είναι απλώς γολγοθάς, αλλά μάλλον αδύνατη. Ακαδημαϊκά κενά και δυσκολίες στην παρακολούθηση μαθημάτων είναι αναπόφευκτα. Η ευθύνη βαραίνει απόλυτα την κυρία Ζαχαράκη. Προφανώς, κάποιοι σύμβουλοί της είχαν αυτή την "φαεινή" ιδέα, αλλά η ίδια την υπογράφει. Δεν όφειλε να ρωτήσει κάποιους ανεξάρτητους φορείς ή κάποιους Ακαδημαϊκούς πριν λάβει τη σχετική απόφαση; Ειλικρινά, δεν μπορώ να καταλάβω το σκεπτικό ανάλογων αποφάσεων. Δυστυχώς, αυτά περνούν στα ψιλά, μέσα στον κυκεώνα της καθημερινότητας. Και αν κάποιοι χαίρονται που δεν θα εξεταστούν στα Μαθηματικά το 2027, θα κλαίνε σαν πρωτοετείς φοιτητές των Φυσικών Τμημάτων των Πανεπιστημιακών Σχολών...

Ας δούμε όμως τι γίνεται και με την Ιστορία, στο Πεδίο Ανθρωπιστικών Σπουδών. Οι υποψήφιοι φρόντισαν δυστυχώς να μην με διαψεύσουν, καθώς, βλέποντας τα θέματα είχα πει ότι "τουλάχιστον τα μισά παιδιά θα έχουν γράψει κάτω από τη βάση". Από τους 19.009 υποψηφίους, οι 9.904 (ποσοστό 52,1%) έγραψαν κάτω από τη βάση. Και μάλιστα, οι μισοί από αυτούς (4.949) έγραψαν κάτω από 5! Και άλλοι 4.955 από 5 ως 9,99...

Η Ιστορία είναι αναμφισβήτητα ένα μάθημα, το οποίο στις εξετάσεις δεν έχει κάτι άγνωστο (όπως π.χ. τα Μαθηματικά ή και τα Αρχαία). Θεωρητικά, όποιος υποψήφιος γνωρίζει την ύλη του σχολικού βιβλίου, πολύ εύκολα θα γράψει πάνω από τη βάση. Είτε διαβάζοντας "παπαγαλία" είτε με οποιονδήποτε άλλον τρόπο. Και εδώ, πιθανότατα σε μικρότερο βαθμό απ' ό,τι στα Μαθηματικά, υπάρχει έξωθεν φροντιστηριακή βοήθεια για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ' Λυκείου. Να δεχτώ, ότι από τους 19.000 υποψηφίους κάποιοι ήταν αδιάφοροι, "κατέβηκαν" στις εξετάσεις για πλάκα και χαβαλέ. Πόσοι όμως είναι αυτοί; Γιατί και στην κλίμακα 10-17, υπάρχει συνολικά ένα ποσοστό γύρω στο 30%. Με λίγα λόγια, μόλις το 15,87% των υποψηφίων αρίστευσε στην Ιστορία. Έγραψε δηλαδή μεταξύ 18 και 20. Μπορεί για κάποιους να είναι το ποσοστό αυτό ικανοποιητικό. Προσωπικά το θεωρώ αποτυχία. Την ίδια ώρα, στη σαφώς πιο δύσκολη Φυσική το 20,57% των υποψηφίων έγραψε μεταξύ 19 και 20(!), ενώ ένα άλλο 9,49% μεταξύ 18 και 19! Σύνολο αριστούχων στη Φυσική 30,06%.

Είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι όμως οι υποψήφιοι για το βατερλό (προσωπική άποψή μου) της Ιστορίας; Θεωρώ πως όχι. Μεγάλη, ακόμα μεγαλύτερη είναι η ευθύνη των εκπαιδευτικών που ορίζουν τα θέματα στις Πανελλήνιες. Πρόκειται για τους θεματοθέτες, αυτούς που "βάζουν" τα θέματα ή, για μένα είναι πιο αδόκιμος ο όρος, θεματοδότες.

Εκτός από τα κλασικά θέματα (Σωστό - Λάθος) και κάποια που προέρχονταν από την ύλη του σχολικού βιβλίου, υπήρχαν κάποια ασυνήθιστα. Π.χ. το Β2, απαιτούσε από τους υποψηφίους να θυμούνται αριθμούς. Συγκεκριμένα, πόσοι ήταν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί στην Ελλάδα, πριν τη μικρασιατική καταστροφή και πόσοι (σε ποσοστό), μετά από αυτή...

Τι ακριβώς εξυπηρετεί το συγκεκριμένο ερώτημα; Μήπως να περάσει στα παιδιά η άποψη ότι η Ελλάδα έγινε μια σχεδόν ολοκληρωτικά ορθόδοξη χριστιανική χώρα (το ποσοστό των Ορθοδόξων από 80% έφτασε το 94%) μετά το 1922-23; Μήπως ότι υπήρχαν και σκοπιμότητες στην ανταλλαγή πληθυσμών, που οδήγησαν στην εκδίωξη των Μουσουλμάνων από την Ελλάδα; Γιατί δεν έγινε η αντίθετη ερώτηση: πώς έγινε ομοιογενές κράτος η Τουρκία (όσο ομοιογενές είναι...) με τις συμβουλές των Γερμανών;

Το Γ1 θέμα δεν είχε ανάλογο προηγούμενο κατά το παρελθόν και απαιτούσε συνδυαστική σκέψη (εδώ προφανώς δυσκολεύτηκαν ιδιαίτερα οι υποψήφιοι), ενώ το Δ1 (αφού δεν υπήρχε Γ2 και Δ2, τι εξυπηρετεί το ένα, δίπλα στα Γ και Δ;), αποτελεί κατά την άποψή μου μια τελείως άστοχη επιλογή. Αφορά τον Πόντο, αλλά όχι φλέγοντα θέματα. Συγκεκριμένα, τα εμπορικά κέντρα του στα τέλη του 19ου - αρχές 20ου αιώνα. Δηλαδή, ότι το 1869 στην Τραπεζούντα, η αξία των εισαγωγών ήταν 62.787.464 φράγκα και των εξαγωγών στα 37.901.438 φράγκα και άλλες ανάλογες πληροφορίες που δίνονται, ποια ακριβώς σκοπιμότητα εξυπηρετούν; Θέλατε κυρίες και κύριοι της ΚΕΓΕ να θέσετε ένα ερώτημα για τον Πόντο. Ωραία ιδέα. Ποιος ιστορικός θα κληθεί ποτέ σε συζήτηση για τον Πόντο και θα ρωτηθεί για το ποια είδη περιλάμβαναν οι εισαγωγές στην Αμισό και ποιοι ήταν οι επιφανέστεροι εμπορικοί οίκοι της Τραπεζούντας το 1900;

Υπάρχουν αμέτρητα στοιχεία, ακόμα και στο σχολικό βιβλίο, που μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Δυστυχώς, οι κάκιστες επιλογές (ιδίως αυτή του Δ1 θέματος), σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα του Γ1 έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πανωλεθρία της Ιστορίας. Την ίδια ώρα που οι Τούρκοι μαθητές μαθαίνουν για τη "Γαλάζια Πατρίδα", οι Αλβανοί για τη "Μεγάλη Αλβανία", και οι μαθητές της Βόρειας Μακεδονίας για τον δικό τους Μέγα Αλέξανδρο, οι δικοί μας μαθαίνουν ότι από την Αμισό εξαγόταν σιτάρι και βρόμη πριν 150 χρόνια! Συγχαρητήρια στα μέλη της ΚΕΓΕ, πάντα τέτοια…