Βασίλης Στεφανακίδης

Όμως οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι πάντα χωρίς πολιτικό κόστος και συγκρούσεις με κατεστημένες απόψεις και συνήθειες, ειδικά αν αυτές δημιουργούν ξεβόλεμα και πρόσθετες προσπάθειες για προσαρμογή στα νέα δεδομένα.

Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί αξιοσημείωτες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία του κράτους και των δημόσιων οργανισμών μέσω της ψηφιοποίησης υπηρεσιών προς του πολίτες.

Πλην όμως, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, υπάρχουν πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν προκειμένου να απαλλαγούμε από το λεγόμενο βαθύ κράτος και να φτιάξουμε ένα σύγχρονο, απαλλαγμένο από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, από διάφορους νόμους και δημόσιους οργανισμούς και στο τέλος δεν υπάρχει κανείς υπεύθυνος και υπόλογος.

Η μάχες που πρέπει να δοθούν ακόμα είναι πολλές και δεν είμαι καθόλου βέβαιος πως το πολιτικό σύστημα είναι έτοιμο να τις υιοθετήσει και να τις προωθήσει.

Και αναφέρομαι κυρίως στα αντιπολιτευόμενα κόμματα που πολύ αμφιβάλλω αν συμμερίζονται την αναγκαιότητα του εκσυγχρονισμού αφού σε κάθε βήμα των επιχειρούμενων αλλαγών τις αντιμάχονται κι όταν ακόμα στην πράξη αποδεικνύεται η επιτυχία τους, το μόνο που έχουν να πουν είναι πως αυτές, οι ψηφιακές αλλαγές ήταν αυτονόητο να γίνουν και δεν είναι λόγος να επαίρεται η κυβέρνηση.

Πριν λίγες μέρες ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος από την επόμενη Βουλή. Οι προτεινόμενες αλλαγές που είδαν το φως της δημοσιότητας αγγίζουν πολλά θέματα που όντως ταλανίζουν τον δημόσιο βίο και θα ήταν ευχής έργο να προχωρήσουν με ευρείες συναινέσεις.

Πλην όμως από τις πρώτες αντιδράσεις που είδαμε , μάλλον δεν πρέπει να αισιοδοξούμε για Συνταγματική θωράκιση στα προβλήματα που δημιουργούν κάποια άρθρα του καταστατικού μας χάρτη ή κάποια άλλα που πρέπει να ενταχθούν σ’ αυτό. Για παράδειγμα η συντριπτική πλειονότητα της κοινής γνώμης αποδίδει μεγάλο μερίδιο ευθύνης στη χαμηλή παραγωγικότητα του Δημοσίου και την ταλαιπωρία των πολιτών, στη μονιμότητα των υπαλλήλων που είχε επιβληθεί σε άλλες εποχές από τον Ελ. Βενιζέλο ,για να σταματήσει ο διωγμός τους από τα συχνά εναλλασσόμενα κόμματα στην κυβέρνηση και η πρόσληψη ημέτερων.

Έκτοτε όμως έχουν περάσει σχεδόν 100 χρόνια και πλέον στην πράξη αυτός ο φόβος δεν υπάρχει. Το μόνο που απόμεινε είναι το μόνιμο και ακαταδίωκτο και η χαμηλή απόδοση λόγω της ασφάλειας της μονιμότητας. Ακόμα και σήμερα όμως, πιστεύει κανείς πως θα υπάρξει μια έστω μίνιμουμ συναίνεση να καταργηθεί η μονιμότητα σ’ αυτούς που αρνούνται την αξιολόγηση της δουλειάς και της αποδοτικότητάς τους; Η απάντηση είναι δυστυχώς όχι και οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν έχουν κανένα λόγο να ανησυχούν.

Μια άλλη πρόταση που έριξε στο τραπέζι ο πρωθυπουργός είναι η συμπερίληψη ενός άρθρου που δεν θα επιτρέπει εφεξής των δημοσιονομικό εκτροχιασμό με ελλείμματα, όμοια με αυτά που μας οδήγησαν στην πρόσφατη χρεοκοπία. Πιστεύει κανείς πως κάτι τέτοιο θα περάσει; Δεν νομίζω.

Για το μόνο για το οποίο θα δυσκολευτούν οι περισσότεροι να πουν όχι στην αναθεώρηση του είναι το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών γιατί όλοι λίγο πολύ το έχουν καταγγείλει τα τελευταία χρόνια πως αθωώνει του πολιτικούς και κυρίως αυτούς που ασκούν εξουσία. Κι αυτό θα δούμε πως θα αναθεωρηθεί προκειμένου οι υπουργοί να δουλεύουν στα υπουργεία τους και να μην τρέχουν κάθε μέρα στα δικαστήρια!

Για το άρθρο 6 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, ούτε λόγος κι ευτυχώς που βρέθηκε τρόπος να γίνει by pass στις προβλέψεις του. Α, ενδεχομένως να περάσουν και κάποια ανώδυνα άρθρα που δεν θίγουν την κομματική πελατεία και θα αφορούν στο περιβάλλον, στην κλιματική κρίση κλπ

Κι όμως είναι μια λαμπρή ευκαιρία για ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις που θα οδηγούν στη χώρα στον 21ο αιώνα. Όμως ο συσχετισμός των κομματικών δυνάμεων είναι τέτοιος που μάλλον θα πάει άκλαυτη και αυτή η αναθεωρητική Βουλή, πόσο μάλλον αν κάνουμε μια προβολή την επομένη των εκλογών με όλο αυτό το διαφαινόμενο μωσαϊκό κομμάτων που ούτε κυβερνητική πλειοψηφία 151 βουλευτών δεν φαίνεται να σχηματίζει, πόσο μάλλον 180 βουλευτές που θα συναινούν σε Συνταγματικές αλλαγές που θα ξεβολέψουν και θα δυσαρεστήσουν την κομματική πελατεία!