Τι είναι η Ταπισερί της Μπαγιέ που επέστρεψε στη Βρετανία και επικαλέστηκε ο Μητσοτάκης στο άρθρο του στον «Guardian»

Η Ταπισερί της Μπαγιέ βρίσκεται από τις αρχές Σεπτεμβρίου στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, στο οποίο δανείσθηκε για ένα χρόνο, έπειτα από την ιστορική μεταφορά αυτού του εξαιρετικά ευαίσθητου έργου του 11ου αιώνα που πραγματοποιήθηκε υπό αυστηρή επίβλεψη από την δυτική Γαλλία. Στην υπόθεση αυτή αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με το άρθρο του στην εφημερίδα Guardian, θέλοντας να υπενθυμίσει ότι η θέση στην οποία ανήκουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν είναι άλλη από την Αθήνα. 

Το πρωτοφανές δάνειο των Γάλλων στους Βρετανούς είχε ανακοινωθεί τον Ιούλιο 2025 από τον Εμμανουέλ Μακρόν πρόεδρο με στόχο να «αναζωογονηθεί η πολιτιστική σχέση» με το Ηνωμένο Βασίλειο, δέκα χρόνια μετά το Brexit.

Η μεταφορά της αποτέλεσε επίσης την αφορμή για τη δημόσια συζήτηση γύρω από την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς, της ενότητας των ιστορικών έργων και της επιστροφής ή επανένωσης αντικειμένων που συνδέονται άμεσα με τον τόπο δημιουργίας τους — μια συζήτηση που συνδέθηκε στη συνέχεια και με το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Τι είναι η Ταπισερί της Μπαγιέ

Η Ταπισερί της Μπαγιέ (Bayeux Tapestry) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα τέχνης του Μεσαίωνα και ένα μοναδικό ιστορικό «χρονικό» κεντημένο σε ύφασμα. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό κεντητό έργο μήκους σχεδόν 70 μέτρων, το οποίο αφηγείται με διαδοχικές σκηνές την πορεία προς τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066 και τη νίκη του Γουλιέλμου του Κατακτητή στη Μάχη του Χέιστινγκς.

Δημιουργήθηκε τον 11ο αιώνα, λίγα χρόνια μετά τα γεγονότα που άλλαξαν την ιστορία της Αγγλίας, και θεωρείται ένα από τα πιο πολύτιμα τεκμήρια για τη μεσαιωνική Ευρώπη. Παρότι ονομάζεται «ταπισερί», στην πραγματικότητα δεν είναι υφαντό αλλά κέντημα πάνω σε λινό ύφασμα, με πολύχρωμες μάλλινες κλωστές. Οι εκατοντάδες μορφές, τα πλοία, οι πολεμιστές, τα άλογα και οι σκηνές μάχης δημιουργούν μια οπτική αφήγηση που θυμίζει ένα μεσαιωνικό εικονογραφημένο χειρόγραφο.

Το έργο ξεκινά με τα γεγονότα πριν από την εισβολή των Νορμανδών στην Αγγλία, παρουσιάζοντας τη διαμάχη για τη διαδοχή του αγγλικού θρόνου μετά τον θάνατο του βασιλιά Εδουάρδου του Εξομολογητή. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Γουλιέλμος της Νορμανδίας, ο οποίος διεκδίκησε το στέμμα και τελικά νίκησε τον αγγλοσάξονα βασιλιά Χάρολντ στη μάχη του Χέιστινγκς.

Η αξία της Ταπισερί δεν περιορίζεται στην ιστορική της αφήγηση. Μέσα από τις λεπτομέρειές της προσφέρει ανεκτίμητες πληροφορίες για την καθημερινή ζωή του 11ου αιώνα: τον τρόπο κατασκευής των πλοίων, τον οπλισμό των στρατιωτών, τις ενδυμασίες, τα έθιμα και την κοινωνική οργάνωση της εποχής. Για τους ιστορικούς αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πηγές για τη μεσαιωνική στρατιωτική και πολιτική ιστορία.

Το έργο φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Νορμανδία της Γαλλίας, όπου εκτίθεται ως ενιαίο σύνολο. Ωστόσο, για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν μία χιλιετία μεταφέρθηκε στη Βρετανία, στο πλαίσιο ενός πολιτιστικού δανεισμού από τη Γαλλία, με στόχο –όπως έχει αναφερθεί από τις δύο πλευρές– την «αναζωογόνηση της πολιτιστικής σχέσης» μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

Η έκθεση της Ταπισερί στη Βρετανία έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία, καθώς το έργο συνδέεται άμεσα με ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της βρετανικής ιστορίας: την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς. Η παρουσία της στη χώρα όπου εκτυλίχθηκε η ιστορία που αφηγείται δίνει στο κοινό τη δυνατότητα να δει από κοντά ένα έργο που για αιώνες παρέμενε στη Γαλλία.