Αρχαία Αίγυπτος: Ενδείξεις πως ο τάφος της Νεφερτίτης ίσως είναι πίσω από τον Τουταγχαμών

Νέα στοιχεία επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα από τα μεγαλύτερα - ηλικίας άνω των 3.300 χρόνων - της αρχαίας Αιγύπτου: την πιθανότητα ότι οι κρυφοί χώροι πίσω από τους ζωγραφισμένους με γύψο τοίχους του τάφου του φαραώ Τουταγχαμών στην Κοιλάδα των Βασιλέων μπορεί να κρύβουν τον χαμένο τάφο της βασίλισσας Νεφερτίτης.

Η υπόθεση βασίζεται σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Occasional Papers of the Amarna Royal Tombs Project», η οποία συγκεντρώνει αρχιτεκτονικά και γεωφυσικά δεδομένα που, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενισχύουν σημαντικά το ενδεχόμενο ύπαρξης άγνωστων χώρων πίσω από τα τείχη του τάφου KV62.

Ο πρώην υπουργός Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου και καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ain Shams, Μαμντούχ Ελ-Νταμάτι, ο οποίος επιβλέπει το ερευνητικό πρόγραμμα, ανέφερε ότι ο συνδυασμός διαφορετικών μεθόδων έρευνας επέτρεψε μια βαθύτερη και πιο ακριβή κατανόηση της πραγματικής δομής του τάφου.



Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αρχιτεκτονικά, διακοσμητικά και γεωφυσικά στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, υποδεικνύουν έντονα την πιθανότητα ύπαρξης τουλάχιστον μίας αποθήκης πίσω από τον δυτικό τοίχο του ταφικού θαλάμου, αλλά και ενός πιθανού βασιλικού ταφικού τμήματος πίσω από τον βόρειο τοίχο.

Οι «ανωμαλίες» στον τάφο του Τουταγχαμών

Ο Βρετανός αιγυπτιολόγος Νίκολας Ριβς, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη, υποστηρίζει ότι στον τάφο του Τουταγχαμών υπάρχουν σημαντικές αρχιτεκτονικές ανωμαλίες.

Όπως αναφέρει, ο τάφος KV62 είναι μικρότερος από τους συνηθισμένους βασιλικούς τάφους της 18ης δυναστείας και ο προσανατολισμός του δεν ακολουθεί τις παραδοσιακές πρακτικές ταφής των φαραώ της εποχής.

Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν νέες γραμμές και ρωγμές στον βόρειο τοίχο του τάφου, καθώς και σημάδια βιαστικών τροποποιήσεων στις τοιχογραφίες.

Ο Ριβς επισημαίνει ακόμη ότι η διάταξη του τάφου μοιάζει περισσότερο με αυτούς των βασιλισσών παρά με τάφους φαραώ, ενώ η διακόσμηση του βόρειου τοίχου απεικονίζει μια κυρίαρχη γυναίκα με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στη Νεφερτίτη, η οποία πιστεύεται πως ήταν μητριά του Τουταγχαμών και ταυτόχρονα πεθερά του, αφού ο φαραώ παντρεύτηκε την κόρη της, ετεροθαλή αδελφή του.

Ο ίδιος σημειώνει ότι ακόμη και ο Χάουαρντ Κάρτερ, ο αρχαιολόγος που ανακάλυψε τον τάφο του Τουταγχαμών το 1922, είχε εκφράσει παρόμοιες υποψίες. Το 1932 πραγματοποίησε μάλιστα μυστική έρευνα, όμως βρήκε μόνο έναν συμπαγή πέτρινο τοίχο.

Σύμφωνα με τον Ριβς, αν ο Κάρτερ είχε αντιληφθεί ότι η αρχιτεκτονική του τάφου παρέπεμπε περισσότερο σε ταφή γυναίκας, θα είχε εστιάσει την έρευνά του στην αντίθετη πλευρά του τοίχου, όπου σήμερα θεωρείται πιθανότερο να βρίσκονται κρυφοί χώροι.

Οι γεωφυσικές έρευνες δεν αποκλείουν κρυφούς θαλάμους

Ο γεωφυσικός Τζορτζ Μπάλαρντ, ένας από τους συντάκτες της μελέτης, ανέφερε ότι επτά διαφορετικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από το 2015 δεν κατάφεραν να αποκλείσουν την πιθανότητα ύπαρξης κρυφών θαλάμων.

Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, εντόπισαν «σταθερά ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά», τα οποία θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε διαδρόμους ή χώρους πίσω από τους τοίχους, παρουσιάζοντας συνέπεια σε διαφορετικές πηγές δεδομένων.

Ο ίδιος σημείωσε ωστόσο ότι οι τεχνικές γεωραντάρ αποτελούν ακόμη σχετικά νέο πεδίο έρευνας, υπενθυμίζοντας ότι το επιστημονικό περιοδικό Remote Sensing απέσυρε το 2022 μελέτη που υποστήριζε ότι είχε εντοπίσει κρυφές δομές στη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας, λόγω «θεμελιωδών μεθοδολογικών λαθών».

Η «βασίλισσα των μυστηρίων»

Παρότι το πρόσωπο της Νεφερτίτης έχει γίνει παγκόσμιο σύμβολο μετά την ανακάλυψη της περίφημης προτομής της το 1912, η οποία βρίσκεται στο Μουσείο του Βερολίνου, η ζωή και κυρίως η τύχη της μετά τον θάνατό της παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά μυστήρια.



Η Νεφερτίτη ήταν σύζυγος του φαραώ Ακενατόν, ο οποίος προχώρησε σε μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές αλλαγές στην ιστορία της Αιγύπτου, επιβάλλοντας τη λατρεία του ενός θεού Ατόν και μεταφέροντας την πρωτεύουσα στην Αμάρνα.

Έζησε περίπου μεταξύ του 1370 και του 1330 π.Χ. Μετά τον θάνατό της, οι ιερείς της Θήβας στην αρχαία Αίγυπτο επιχείρησαν να διαγράψουν οτιδήποτε θα μπορούσε να τη θυμίζει, καταστρέφοντας αγάλματα και αφαιρώντας το όνομά της από επιγραφές, γεγονός που άφησε μεγάλα κενά στις ιστορικές πηγές.

Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι ίσως κυβέρνησε για σύντομο χρονικό διάστημα μετά τον θάνατο του Ακενατόν με το όνομα «Σμενκχκαρέ», ενώ της έχουν αποδοθεί πολυάριθμοι μεγαλοπρεπείς τίτλοι, όπως «Μεγάλη Βασιλική Σύζυγος» και «Κυρία της Χαράς».

Η ελπίδα παραμένει

Ο γνωστός Αιγύπτιος αρχαιολόγος Ζάχι Χαουάς είχε ανακοινώσει το 2022 ότι βρισκόταν κοντά στην ανακάλυψη της μούμιας της Νεφερτίτης, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο.

Παρά τις αβεβαιότητες, ο Ελ-Νταμάτι εμφανίζεται αισιόδοξος για τα νέα ευρήματα, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει ακόμη πραγματική πιθανότητα οι βράχοι της Κοιλάδας των Βασιλέων, πίσω από τους τοίχους του τάφου KV62, να κρύβουν ένα βασιλικό εύρημα που θα μπορούσε να φωτίσει ένα από τα πιο αινιγματικά κεφάλαια της αρχαίας αιγυπτιακής ιστορίας.