Μυστική συνάντηση του Γουίτκοφ με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΑΕ: Στο τραπέζι η οικονομική ασφυξία του Ιράν

Μυστική συνάντηση με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, προκειμένου να συζητήσουν πως θα χειριστούν από εδώ και στο εξής την κατάσταση με το Ιράν, πραγματοποίησε το προηγούμενο σαββατοκύριακο ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Axios.

Οι συνομιλίες, οι οποίες δεν ανακοινώθηκαν από τον Λευκό Οίκο, πραγματοποιήθηκαν ενώ η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τις προσπάθειές της για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και, παράλληλα, για την οικονομική ασφυξία του Ιράν. Η συνάντηση του Γουίτκοφ με τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν πραγματοποιήθηκε στο νησί της Σαρδηνίας, στη Μεσόγειο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν βασικό εταίρο στην επιχείρηση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την επαναλειτουργία των Στενών και την ασφαλή διέλευση των πετρελαιοφόρων. Ο ρόλος τους θεωρείται επίσης καθοριστικός για την επιτυχία της αμερικανικής εκστρατείας οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν.

Ο Ταχνούν μπιν Ζαγέντ είναι μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες των ΗΑΕ. Είναι αδελφός του προέδρου Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας της χώρας και αναπληρωτής κυβερνήτης του Άμπου Ντάμπι, ενώ επιβλέπει τα τεράστια επενδυτικά και τεχνολογικά συμφέροντα των Εμιράτων.

Η συγκεκριμένη συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, για την «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας» – μια δέσμευση, ουσιαστικά, για την επιβολή εξοντωτικών κυρώσεων σε χώρες και οντότητες που συναλλάσσονται με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο της επικοινωνίας, ο Μπέσεντ είχε συνομιλήσει με τον Ταχνούν πριν από την ανακοίνωση.

Την ημέρα της συνάντησης Γουίτκοφ–Ταχνούν, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών κινήθηκε για να αποκλείσει τα υποκαταστήματα της αιγυπτιακής Banque Misr στα ΗΑΕ από το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ, εξαιτίας των συναλλαγών τους με το Ιράν. Η προτεινόμενη ενέργεια θα εμπόδιζε τις συναλλαγές της τράπεζας σε δολάρια. Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε «επείγουσα εξέταση» των συναλλαγών που πραγματοποίησαν τα υποκαταστήματα της αιγυπτιακής τράπεζας με το Ιράν.

Η απόφαση των Εμιράτων

Λίγες ημέρες πριν από την ανακοίνωση των κυρώσεων της κυβέρνησης Τραμπ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποφάσισαν να αναστείλουν κάθε εμπορική και οικονομική συναλλαγή με το Ιράν.

Επρόκειτο για δραματική απόφαση, καθώς τα ΗΑΕ – και κυρίως το Ντουμπάι – λειτουργούσαν ως σημαντικός εμπορικός κόμβος και κέντρο επανεξαγωγών για το Ιράν. Το διμερές εμπόριο το 2024 είχε ανέλθει στα 28 δισ. δολάρια.

Δεύτερη πηγή με γνώση του θέματος ανέφερε ότι αξιωματούχοι των Εμιράτων ξεκαθάρισαν στην κυβέρνηση Τραμπ πως, για να είναι αποτελεσματική οποιαδήποτε εκστρατεία οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, θα πρέπει να συμπεριλάβει όλες τις βασικές χώρες που συναλλάσσονται με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Το παρασκήνιο

Οι επικείμενες δευτερογενείς κυρώσεις της κυβέρνησης Τραμπ κατά του Ιράν αποτέλεσαν έναν από τους παράγοντες που οδήγησαν στην απόφαση των ΗΑΕ, όχι όμως τον βασικότερο, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το ζήτημα.

Στις 11 Αυγούστου, ιρανική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε το Άμπου Ντάμπι για διακριτικές διπλωματικές συνομιλίες με αξιωματούχους των Εμιράτων. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι Ιρανοί υποστήριξαν ότι επιθυμούσαν την αποκλιμάκωση και τη βελτίωση των σχέσεων, μετά την εκτόξευση χιλιάδων πυραύλων και drones από το Ιράν εναντίον των ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι Ιρανοί ζήτησαν ακόμη τη βοήθεια των ΗΑΕ για την εξασφάλιση τροφίμων και φαρμάκων και κάλεσαν τα Εμιράτα να μην ακολουθήσουν τις αμερικανικές κυρώσεις. Το αίτημα απορρίφθηκε αμέσως, σύμφωνα με τις πηγές.

Τις επόμενες ημέρες, ωστόσο, οι Φρουροί της Επανάστασης ενέτειναν τις επιθέσεις τους εναντίον δεξαμενόπλοιων της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας των ΗΑΕ, τα οποία επιχειρούσαν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Οι ενέργειες αυτές προκάλεσαν την οργή των Εμιράτων, τα οποία αποφάσισαν να αναστείλουν κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα με το Ιράν, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Οι αμερικανικές πιέσεις

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έδωσε εντολή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα σε όλες τις αμερικανικές πρεσβείες να επιδώσουν επίσημο διπλωματικό διάβημα για την «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας» στο ανώτατο επίπεδο των κυβερνήσεων των χωρών όπου εδρεύουν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Οι αμερικανικές πρεσβείες έλαβαν εντολή να απαιτήσουν από τις χώρες να διακόψουν «άμεσα και συστηματικά» κάθε εμπορική συναλλαγή με το Ιράν και να εντοπίσουν παράνομες ιρανικές επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Στο αμερικανικό διάβημα τονίζεται ότι χώρες, εταιρείες και ιδιώτες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με το Ιράν κινδυνεύουν να υποστούν κυρώσεις και να αποκλειστούν από το σύστημα συναλλαγών σε δολάρια.

Σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους, ειδικό μήνυμα εστάλη στις αμερικανικές διπλωματικές αποστολές στο Άμπου Ντάμπι, τη Μουσκάτ, το Χονγκ Κονγκ, την Ντόχα, το Λονδίνο, το Βερολίνο και σε αρκετές πρωτεύουσες της Κεντρικής Ασίας. Με αυτό ζητείται από τις κυβερνήσεις των συγκεκριμένων χωρών να κλείσουν όλα τα υποκαταστήματα των ιρανικών τραπεζών Melli και Saderat που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Τι ακολουθεί

Η κυβέρνηση Τραμπ εργάζεται για τη συγκρότηση διυπηρεσιακής ομάδας εργασίας, η οποία θα συντονίζει την εφαρμογή και την επιβολή της εκστρατείας οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.