«O Πούτιν δεν μπορεί πια να νικήσει στην Ουκρανία»: H προειδοποίηση του Ρώσου νομπελίστα Μουράτοφ για πυρηνική κλιμάκωση

Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν μπορεί πλέον να καταλήξει σε «νίκη» για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ανεξάρτητα από την τελική του έκβαση, εκτιμά ο Ρώσος δημοσιογράφος και βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Ντμίτρι Μουράτοφ.

Σε συνέντευξή του στο BBC, ο συνιδρυτής και πρώην αρχισυντάκτης της Novaya Gazeta μιλά για το τεράστιο ανθρώπινο κόστος του πολέμου, προειδοποιεί για τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης και περιγράφει το κλίμα καταστολής που επικρατεί στη Ρωσία για όσους αντιτίθενται στην πολιτική του Κρεμλίνου.

«Δεν θα υπάρξει ποτέ "νίκη". Γιατί αυτό που συμβαίνει εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια, όπως κι αν τελειώσει, δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί νίκη», δηλώνει ο Μουράτοφ. «Δεν μπορεί να είναι νίκη όταν δύο σλαβικά έθνη έχουν κάνει κομμάτια ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Ή περισσότερους από ένα εκατομμύριο», προσθέτει.

Θα χρησιμοποιούσε ο Πούτιν πυρηνικά όπλα;

Ο Μουράτοφ θεωρεί ότι η Ρωσία μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί τεράστιες καταστροφές στην Ουκρανία, αλλά δεν μπορεί να την υποτάξει. «Η κατάσταση με την Ουκρανία σήμερα είναι αυτή: μπορείς να την καταστρέψεις, αλλά δεν μπορείς να την κατακτήσεις», λέει, εξηγώντας ότι η καταστροφή θα μπορούσε να σημαίνει «συνεχιζόμενη κλιμάκωση μέχρι και τη χρήση πυρηνικού όπλου».

Ο ίδιος αποφεύγει να προβλέψει αν ο Πούτιν θα μπορούσε πράγματι να χρησιμοποιήσει πυρηνικά. «Όλοι αυτοί οι πολιτικοί αναλυτές που λένε "ο Πούτιν σκέφτεται αυτό" ή "ο Πούτιν φοβάται εκείνο" είναι τσαρλατάνοι. Είναι σαν την αστρολογία. Κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ούτε εγώ», λέει χαρακτηριστικά.

Εξηγεί, ωστόσο, ότι ως δημοσιογράφος παρακολουθεί τα δεδομένα και διαπιστώνει πως από την αρχή του έτους η ανάγκη χρήσης πυρηνικών όπλων έχει αναφερθεί περισσότερες από 500 φορές. «Όταν τα λένε τρελοί, δεν δίνω σημασία. Αλλά το έχω ακούσει να συζητείται στην κρατική τηλεόραση», σημειώνει, προσθέτοντας ότι ακόμη και στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης ομιλητής παρουσίασε τη χρήση πυρηνικών όπλων ως κάτι θετικό.

«Τη χώρα την κυβερνά ο Πούτιν, τον φοβούνται»

Παρά την υποχώρηση που καταγράφουν δημοσκοπήσεις στη δημοτικότητα του Ρώσου προέδρου, ο Μουράτοφ δεν βλέπει ενδείξεις ότι χάνει τον έλεγχο. «Δεν πιστεύω όλες αυτές τις συζητήσεις περί διάσπασης της ελίτ και μυστικών συνωμοσιών. Τη χώρα κυβερνά ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Τον φοβούνται», αναφέρει, προσθέτοντας ότι ο φόβος αυτός ενισχύεται από την FSB, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην καταστολή που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή του 2022. Κατά την εκτίμησή του, τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι βρίσκονται σήμερα στη φυλακή επειδή εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην πολιτική του κράτους.

Η ζωή του ως «ξένος πράκτορας» και η κριτική για τη δύση

Ο Μουράτοφ έχει χαρακτηριστεί «ξένος πράκτορας» στη Ρωσία. Ο χαρακτηρισμός συνοδεύεται από σημαντικούς περιορισμούς: όσοι περιλαμβάνονται στη σχετική λίστα δεν μπορούν, μεταξύ άλλων, να διδάσκουν ή να συμμετέχουν σε εκλογές, ενώ αντιμετωπίζουν περιορισμούς και στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων.

Η Novaya Gazeta, μία από τις σημαντικότερες ανεξάρτητες εφημερίδες της Ρωσίας, έχει ουσιαστικά αναγκαστεί να σταματήσει την έντυπη κυκλοφορία της και η ιστοσελίδα της είναι αποκλεισμένη στη χώρα. Η πρόσβαση σε αυτή είναι δυνατή μόνο με τη χρήση VPN.

Η κριτική του Μουράτοφ δεν περιορίζεται μόνο στο Κρεμλίνο. Κατηγορεί και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για υποκρισία στις σχέσεις τους με τη Μόσχα τα προηγούμενα χρόνια. Όπως λέει για τον Πούτιν, «γνωρίζει πολύ καλά την πραγματική αξία των Ευρωπαίων ηγετών». «Από τη μία τού μιλούν για ανθρώπινα δικαιώματα. Εκείνος γελά δυνατά, γιατί με το άλλο χέρι υπογράφουν - ή υπέγραφαν - συμφωνίες με τη Ρωσία για πετρέλαιο, φυσικό αέριο, διαμάντια και όλα αυτά. Όταν του μιλούν για ευρωπαϊκές αξίες, πραγματικά γελά. Γνωρίζει την πραγματική αξία εκείνων που του κήρυτταν αυτές τις αξίες», υποστηρίζει.

«Μας ευχαριστούν ψιθυριστά»

Παρά τη ζοφερή εικόνα που περιγράφει για όσους ασκούν κριτική στη ρωσική εξουσία, ο Μουράτοφ επιμένει ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που στηρίζουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία.

«Ζούμε σε μια εποχή που μένεις σιωπηλός», λέει ο Μουράτοφ. Ωστόσο, όπως σημειώνει, όταν ο ίδιος και οι συνάδελφοί του κυκλοφορούν στη Μόσχα, άνθρωποι τούς πλησιάζουν για να τους ευχαριστήσουν.

«Τα λόγια λέγονται ψιθυριστά. Αλλά αυτό που σκέφτονται οι άνθρωποι είναι πολύ σημαντικό».