Σχέδιο αποχώρησης πλοίων στον Περσικό Κόλπο: Ο IMO και το Ομάν ανοίγουν προσωρινούς θαλάσσιους διαδρόμους λόγω κινδύνων στο Στενό του Ορμούζ

Η κλιμακούμενη ένταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και οι αυξημένοι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα οδήγησαν τις αρχές του Ομάν, σε συνεννόηση με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), στην ενεργοποίηση ενός προσωρινού σχεδίου εκκένωσης εμπορικών πλοίων από την περιοχή του Στενού του Ορμούζ.

Σύμφωνα με έκτακτη συμβουλευτική ενημέρωση (Advisory) της EOS Risk Group, που δημοσιεύθηκε στις 23 Ιουνίου, το Υπουργείο Άμυνας του Ομάν εξέδωσε επίσημη ειδοποίηση προς τους ναυτιλλομένους (Notice to Mariners), με την οποία καθορίζεται ένας προσωρινός θαλάσσιος διάδρομος ασφαλείας για τη «σταδιακή και ελεγχόμενη εκκένωση πλοίων» από την περιοχή.

Η ανακοίνωση επιβεβαιώνει ότι το υφιστάμενο Σύστημα Διαχωρισμού Θαλάσσιας Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS), το οποίο χρησιμοποιείται παραδοσιακά για τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, δεν θεωρείται πλέον ασφαλές για χρήση υπό τις παρούσες συνθήκες. Ως εκ τούτου, προβλέπεται η λειτουργία δύο προσωρινών εναλλακτικών διαδρομών, μίας βόρεια και μίας νότια της υφιστάμενης ζώνης κυκλοφορίας.

Το σχέδιο προβλέπει μια αυστηρά ελεγχόμενη διαδικασία μετακίνησης των πλοίων. Οι αρχές θα επικοινωνούν με ομάδες πλοίων ξεχωριστά, παρέχοντας οδηγίες για μετάβαση σε προκαθορισμένα σημεία συνάντησης (Rendezvous Points – RV), πριν τα πλοία λάβουν περαιτέρω κατευθύνσεις από το αρμόδιο παράκτιο κράτος που έχει την ευθύνη της επιλεγμένης διαδρομής διέλευσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ανακοίνωση του Ομάν περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία ναυσιπλοΐας, σημεία διέλευσης και πρωτόκολλα επικοινωνίας μόνο για τη νότια διαδρομή, η οποία βρίσκεται υπό ομανική δικαιοδοσία. Αντίθετα, δεν παρέχονται αντίστοιχες λεπτομέρειες για τη βόρεια διαδρομή.

Κατά την εκτίμηση της EOS Risk Group, αυτό υποδηλώνει ότι το Ιράν διαθέτει την επιχειρησιακή αρμοδιότητα για τη βόρεια διέλευση, μια πραγματικότητα που φαίνεται να αναγνωρίζεται σιωπηρά και από τον IMO. Μέχρι να δημοσιοποιηθούν επίσημες οδηγίες από τις ιρανικές αρχές, οι επικοινωνίες αναμένεται να συνεχίσουν να πραγματοποιούνται μέσω του υφιστάμενου μηχανισμού Persian Gulf Security Architecture (PGSA).

Παράλληλα, η ειδοποίηση αναφέρει ότι πρόσθετα μέτρα διαχείρισης της κυκλοφορίας θα εκδοθούν από τις «αρμόδιες αρχές και τα παράκτια κράτη», γεγονός που δημιουργεί προσδοκίες για περαιτέρω ανακοινώσεις από τις ιρανικές ναυτιλιακές αρχές μέσα στις επόμενες ημέρες.

Η EOS Risk Group επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή συνιστά θετικό βήμα για τη διατήρηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η δημιουργία των προσωρινών διαδρόμων δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως άδεια για άμεσες ή μη προγραμματισμένες αναχωρήσεις πλοίων από τον Περσικό Κόλπο.

Όπως τονίζεται στην έκθεση, ο τεράστιος όγκος της ναυτιλιακής κίνησης στην περιοχή επιβάλλει μια σταδιακή και αυστηρά ελεγχόμενη διαδικασία μετακινήσεων, προκειμένου να αποφευχθούν ατυχήματα και επιχειρησιακοί κίνδυνοι. Οι νέες διαδρομές βρίσκονται σε εγγύτητα με την αρχική ζώνη κυκλοφορίας, η οποία έχει χαρακτηριστεί επισήμως ως μη ασφαλής, ενώ δεν αποκλείεται να συνεχίζονται στην περιοχή επιχειρήσεις ανίχνευσης και εξουδετέρωσης ναρκών (Mine Countermeasures Operations).

Η εξέλιξη αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης ασφαλείας στο Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου, με τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις επόμενες κινήσεις των περιφερειακών αρχών και των διεθνών οργανισμών.