Στο τραπέζι τριμερής Γκουτέρες με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν

Ανοιχτό είναι πλέον το ενδεχόμενο πραγματοποίησης τριμερούς συνάντησης στη Νέα Υόρκη μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, του προέδρου της Κύπρου Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, μετά τη σημερινή συνάντηση Χριστοδουλίδη και Γκουτέρες στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών.

Η τριμερής δεν έχει ακόμη καθοριστεί και όπως κατέστησε σαφές ο Κύπριος πρόεδρος, για να πραγματοποιηθεί απαιτείται ανταπόκριση και από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Ωστόσο, το γεγονός ότι βρίσκεται πλέον στις σκέψεις του Αντόνιο Γκουτέρες διατηρεί ανοικτό το ενδεχόμενο νέας κίνησης ακόμη και κατά τις επόμενες ώρες.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ενημέρωσε τον γενικού γραμματέα του ΟΗΕ ότι είναι έτοιμος να παρατείνει την παραμονή του στη Νέα Υόρκη, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο για την πραγματοποίηση κοινής συνάντησης. «Ναι, είναι στις σκέψεις του ΓΓ και θα με ενημερώσει αναλόγως. Αντιλαμβάνεστε ότι πρέπει να υπάρξει ανταπόκριση και από την άλλη πλευρά», ανέφερε απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο Κύπριος πρόεδρος.

Θετική υποδοχή στις 19 ιδέες

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν οι 19 νέες ιδέες που έχει καταθέσει η ελληνοκυπριακή πλευρά και αφορούν τρεις διαφορετικές πτυχές της προσπάθειας για επανεκκίνηση της διαδικασίας. Την ουσία του Κυπριακού, τη μεθοδολογία των συνομιλιών και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Οι προτάσεις είχαν τεθεί και κατά τη συνάντηση Χριστοδουλίδη - Ερχιουρμάν στις 17 Σεπτεμβρίου, όταν συζητήθηκαν τα ζητήματα στα οποία ο ΟΗΕ επιδιώκει πρόοδο πριν από την επόμενη διευρυμένη συνάντηση.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης απέφυγε να αποκαλύψει το περιεχόμενο των προτάσεων, λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή πρέπει να δοθεί «χώρος στη διπλωματία».

«Χαίρομαι για το πώς ο ΓΓ έχει δεχθεί αυτές τις συγκεκριμένες ιδέες που αφορούν ουσία, μεθοδολογία και ΜΟΕ. Δείχνει την ξεκάθαρη πολιτική μας βούληση, την ετοιμότητά μας και ας δώσουμε χώρο στη διπλωματία τις επόμενες ώρες, τα επόμενα εικοσιτετράωρα, να δούμε αν προκύψουν συγκεκριμένες εξελίξεις», δήλωσε.

Στόχος η επιστροφή στις διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με τον Κύπριο πρόεδρο, ο Αντόνιο Γκουτέρες εμφανίζεται αποφασισμένος να συνεχίσει την προσπάθεια ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για επανέναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων πριν από τη λήξη της θητείας του.

Ο κ. Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για «ισχυρή δέσμευση» του Γενικού Γραμματέα και εξέφρασε την εκτίμηση ότι η επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών παραμένει εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει η αναγκαία πολιτική βούληση από όλες τις πλευρές.

Η επόμενη διευρυμένη διάσκεψη αποτελεί βασικό σταθμό στον σχεδιασμό του ΟΗΕ. Ήδη από τον Ιούλιο, μετά τις επαφές του στην Κύπρο με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν, ο Αντόνιο Γκουτέρες είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να συγκαλέσει νέα συνάντηση σε σχήμα 5+1, έπειτα από επαρκή προετοιμασία σε ΜΟΕ, μεθοδολογία και ουσία, λαμβάνοντας υπόψη και τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί.

Στην τελική μορφή το έγγραφο συγκλίσεων

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το έγγραφο στο οποίο τα Ηνωμένα Έθνη καταγράφουν τις συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί στις προηγούμενες φάσεις των συνομιλιών.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αποκάλυψε μετά τη σημερινή συνάντηση ότι το έγγραφο βρίσκεται πλέον «στην τελική του μορφή» και αποτελεί μέρος των ευρύτερων συζητήσεων.

Για τη Λευκωσία το συγκεκριμένο έγγραφο θεωρείται κρίσιμο, καθώς η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς είναι ότι οποιαδήποτε νέα διαπραγμάτευση θα πρέπει να συνεχίσει από το σημείο στο οποίο διακόπηκε η προηγούμενη διαδικασία και να μην ξεκινήσει από μηδενική βάση.

Ο Κύπριος Πρόεδρος τόνισε ότι η προσπάθεια γίνεται με αξιοποίηση «του κεκτημένου των διαπραγματεύσεων μέχρι και την τελευταία μέρα στο Κραν Μοντανά».

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σημαντικό μέρος της συζήτησης Χριστοδουλίδη και Γκουτέρες αφορούσε και την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κύπριος Πρόεδρος, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ τον ενημέρωσε ότι συζήτησε διεξοδικά το Κυπριακό τόσο με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η Λευκωσία επιδιώκει εδώ και καιρό ενεργότερη συμμετοχή της ΕΕ στην προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών, θεωρώντας ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις μπορούν να αποτελέσουν πρόσθετο πεδίο για τη δημιουργία κινήτρων προς την Άγκυρα. Ο Αντόνιο Κόστα είχε επαναβεβαιώσει στις 4 Σεπτεμβρίου, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσπάθειες για επίλυση και επανένωση του νησιού.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες που θα επιτρέψουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Τι είπε ο Γκουτέρες για Ερντογάν

Ο Γενικός Γραμματέας ενημέρωσε επίσης τον Κύπριο Πρόεδρο για τη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι, στην πραγματικότητα, η συζήτησή του με τον Αντόνιο Γκουτέρες ξεκίνησε από τη συνάντηση του ΓΓ του ΟΗΕ με τον Τούρκο Πρόεδρο, αλλά απέφυγε να αποκαλύψει το περιεχόμενο της ενημέρωσης που έλαβε.
«Δεν θα δημοσιοποιήσω αυτά που ο ΓΓ μου έχει αναφέρει», περιορίστηκε να πει.

Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η στάση της Άγκυρας παραμένει καθοριστική για το αν μπορεί να ανοίξει ο δρόμος προς μια νέα ουσιαστική διαπραγμάτευση.

Η διπλωματική κινητικότητα στη Νέα Υόρκη συνεχίζεται, με κοινή συνάντηση των δύο διαπραγματευτών με την Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέα του ΟΗΕ Ρόζμαρι Ντι Κάρλο και την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ για το Κυπριακό Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Το επόμενο βήμα θα κριθεί από το κατά πόσο θα υπάρξει ανταπόκριση στην προσπάθεια του Αντόνιο Γκουτέρες για τριμερή συνάντηση. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει συμφωνημένη συνάντηση των τριών, αλλά μετά τις σημερινές επαφές η επιλογή βρίσκεται πλέον επισήμως στο τραπέζι.