Το μαγικό νησί του Αιγαίου κρύβει ένα καταφύγιο που δεν είναι ένα απλό μέρος για να μείνεις, αλλά μια ολόκληρη κοσμοθεωρία
Τίνα Μανδηλαρά
Ενα απάνεμο καταφύγιο που αναζητά κανείς στις διακοπές του, κρυμμένο πίσω από τη βοή των τουριστών, ανακαλύπτει κανείς στο παλιό αρχοντικό που χαράζει μια δεύτερη ζωή. Στο Πατελό της Αγίας Μαρίνας, στο νησί της Λέρου όπου το βάρος της Ιστορίας συναντά την αρχοντιά, το «The Monk Leros» δεν ξεχωρίζει ως ένα boutique κατάλυμα, αλλά ως ένας χώρος που μοιάζει να χτίστηκε γύρω από μια ιδέα πιο ουσιαστική: την ανάγκη για ηρεμία, φροντίδα και επιστροφή στα βασικά. Η ιδέα γεννήθηκε από τη βαθιά σχέση του Πρόδρομου Τουφεξή και του αρχιτέκτονα ΓιάννηΖαχαράκη με το νησί. Το βλέπεις από τον τρόπο που σεβάστηκαν τα χρώματα, την παράδοση, τους ανθρώπους του.
Αλλωστε, η αφορμή ήταν σχεδόν μεταφυσική - εξ ου και η ονομασία του. Το βιβλίο «Η Ασκητική της Αγάπης» στάθηκε σημείο εκκίνησης για τον Πρόδρομο, και κάτι από αυτή τη μοναστηριακή γαλήνη διαπερνά σήμερα το «The Monk» («Ο Καλόγερος» στα ελληνικά). Οχι ως αισθητική σύμβαση, αλλά ως τρόπος να βιώνεις τον χώρο. Η αποκατάσταση του σπιτιού που έγινε με απόλυτο σεβασμό στην αρχιτεκτονική μνήμη του τόπου. Οι αναλογίες, τα ανοίγματα, η κλίμακα και τα φυσικά υλικά διατηρήθηκαν σχεδόν ανέπαφα, ενώ οι σύγχρονες παρεμβάσεις ενσωματώθηκαν διακριτικά, σαν να υπήρχαν πάντα εκεί.
Το αποτέλεσμα αποφεύγει τη σκηνογραφία, γιατί δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει, αλλά να σε κερδίσει. Στο εσωτερικό, το φως κινείται πάνω σε λευκές επιφάνειες, εμφανή πέτρα, ξύλο και μια αίσθηση ότι εδώ οι νησιώτες του παρελθόντος συναντάνε τους προσευχητές του μέλλοντος. Υπάρχει μια αίσθηση καθαρότητας παντού - σχεδόν θεραπευτική. Τα βλέμματα ανοίγουν προς το κάστρο, τους ανεμόμυλους, τον κήπο ή το βαθύ μπλε που εμφανίζεται απροσδόκητα μέσα στον χώρο, σαν μια έντονη αλλά απόλυτα ισορροπημένη υπενθύμιση του Αιγαίου.
Τίποτα εδώ δεν μοιάζει τυχαίο. Από τα αντικείμενα που έχουν συλλεχθεί από διαφορετικά μέρη του κόσμου, μέχρι τις φωτογραφίες προγόνων, τα έργα τέχνης και τις χειροποίητες λεπτομέρειες, το σπίτι μοιάζει να αφηγείται σιωπηλά ιστορίες ανθρώπων και ταξιδιών. Ενας πίνακας του Αλέξανδρου Ψυχούλη σε υποδέχεται στην είσοδο, ενώ πολύτιμα αντικείμενα -τα κλειδιά του σπιτιού που μετατρέπονται σε κοσμήματα, αριθμημένα μαντίλια που μεταμορφώνονται σε τσάντα ή κάλυμμα, ιδιαίτερες δημιουργίες της Anna Maria Moschouti εμπνευσμένες από τη γεωμετρία του «The Monk»- λειτουργούν σαν φυσική προέκταση της ταυτότητας του project. Ακόμη και η εμπειρία της ξεκούρασης αντιμετωπίζεται με σχεδόν τελετουργική προσοχή.
Η βαθιά σχέση του Πρόδρομου Τουφεξή και του Γιάννη Ζαχαράκη με το νησί διακρίνεται σε κάθε σπιθαμή του «The Monk Leros», αφού αναπαλαιώνοντας
το παλαιό αρχοντικό σεβάστηκαν την παράδοση και τους ανθρώπους του τόπου
Τα 100% λινά σεντόνια, οι ιαπωνικής αισθητικής ρόμπες που αγκαλιάζουν το σώμα, τα προϊόντα περιποίησης L’Occitane και κυρίως το pillow menu -από μαλακά και ορθοπεδικά μέχρι μαξιλάρια με μαλλί καμήλας ή φαγόπυρο- συνθέτουν μια φιλοσοφία όπου η αληθινή πολυτέλεια βρίσκεται στη φροντίδα. Το ίδιο συνειδητή είναι και η συνολική λειτουργία της κατοικίας. Επαναγεμιζόμενα προϊόντα περιποίησης, περιορισμός του πλαστικού μιας χρήσης και σύστημα αντίστροφης ώσμωσης για την ποιότητα του νερού δείχνουν ότι η βιωσιμότητα εδώ δεν λειτουργεί ως τάση, αλλά ως αυτονόητη συνέχεια της φιλοσοφίας του χώρου.
Και ύστερα υπάρχει η ίδια η Λέρος: ένα νησί που, όπως λένε οι δημιουργοί του «The Monk», «σου μαθαίνει να επιβραδύνεις». Eνα νησί μικρό σε μέγεθος, αλλά ανεξάντλητο σε εικόνες και μικρές αποκαλύψεις. Aπό την Παναγιά Καβουράδαινα και το Αερόφωνο μέχρι τον Ναό Πέτρου και Παύλου την ώρα του ηλιοβασιλέματος, τη Μερικιά, το Λακκί, τα Δύο Λυσκάρια και τις βόλτες ανάμεσα στα αιγυπτιώτικα σπίτια της Αγίας Μαρίνας, η Λέρος μοιάζει να αποκαλύπτεται μόνο σε όσους της αφήνονται πραγματικά. Ισως τελικά αυτό να είναι και το πραγματικό νόημα του «The Monk». Οχι απλώς να φιλοξενήσει κάποιον στο νησί, αλλά να τον φέρει πιο κοντά στον ρυθμό και το πνεύμα του: στην ησυχία, στην απλότητα, στην αίσθηση ότι κάπου ανήκει ◆