Τα πατίνια στο σφυρί λόγω προστίμων, ασφάλισης και κράνους: Γονείς που τα αγόρασαν στα παιδιά τους, τώρα τα πουλάνε

«Θα το πουλήσω να ησυχάσω». Αυτή η φράση, η οποία ακούγεται όλο και συχνότερα από ιδιοκτήτες ηλεκτρικών πατινιών, εξηγεί τον λόγο για τον οποίο οι ιστοσελίδες μεταχειρισμένων e-scooters έχουν γεμίσει με αγγελίες προσφοράς μετά την εφαρμογή των νέων μέτρων, που ορίζουν αυστηρά όρια ταχύτητας, οδήγηση άνω των 17 ετών, χρήση κράνους, ασφάλιση κ.ά. Γιατί όμως καίγονται να τα ξεφορτωθούν και πόσοι είναι αυτοί που δεν τα θέλουν πια;

Παράγοντες του χώρου εκτιμούν ότι αυτή τη στιγμή έχουν τεθεί προς πώληση περίπου 5.000 ηλεκτρικά πατίνια. Αποτελούν ένα σημαντικό ποσοστό των περίπου 60.000-80.000 ηλεκτρικών πατινιών, που έχουν αγοραστεί καινούρια ή μεταχειρισμένα και κυκλοφορούν σε ολόκληρη την επικράτεια από ιδιώτες (δεν συνυπολογίζονται οι στόλοι, από τους οποίους μόνο στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν κατά περιόδους 4.000-5.000 κοινόχρηστα πατίνια, ενώ αντίστοιχοι στόλοι υπάρχουν σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα και τουριστικά νησιά).

Σε τιμές από 38 ευρώ (για παιδικά πατίνια, που μπορούν να διαχειριστούν βάρος έως 50 κιλά) έως και 3.500 ευρώ (για πατίνια με τελική έως και 130χ.α.ω. και αυτονομία 160 χλμ.), οι ενδιαφερόμενοι έχουν κυριολεκτικά χιλιάδες επιλογές για όλα τα βαλάντια και όλα τα γούστα.

Οι συνειδητοποιημένοι

Πάντως στην κοινότητα των «πατινίστας», των φανατικών των ηλεκτρικών πατινιών, αυτή η έκρηξη των πωλήσεων μεταχειρισμένων αντιμετωπίζεται μάλλον με αισιοδοξία. Ο λόγος είναι ότι τα νέα μέτρα οδηγούν την κοινότητα σε μια αυτοκάθαρση, όπως εξηγούν, καθώς αποχωρούν από αυτήν οικειοθελώς οι μη συνειδητοποιημένοι χρήστες των συγκεκριμένων οχημάτων, οι οποίοι δυσφημούσαν τους υπόλοιπους με τη συμπεριφορά τους.

«Ούτως ή άλλως φόραγα κράνος και ανακλαστικό, ούτως ή άλλως δεν έτρεχα και πρόσεχα και το πατίνι μου είναι εξοπλισμένο με καλά φώτα και καλά φρένα. Δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από άλλα οχήματα που έχουν άδεια.

Το να δώσω 30 ευρώ τον χρόνο για να το ασφαλίσω δεν μου είναι τίποτα. Αρα δεν έχω λόγο να φοβάμαι την Τροχαία στον δρόμο», λέει ιδιοκτήτης πατινιού, ο οποίος μας ενημερώνει πως θα πουλήσει το δικό του -για το οποίο πλήρωσε ποσό που ξεπερνά τα 2.500 ευρώ- όταν θα το βαρεθεί ή καλύτερα, όπως λέει ο ίδιος, «όταν θα αποφασίσω να κάνω αναβάθμιση και να πάω σε κάτι ακόμα καλύτερο».

Και οι «καμένοι»

Υπάρχει ωστόσο και η άλλη πλευρά. Υπάρχουν και οι περιστασιακοί χρήστες πατινιών. Υπάρχουν επίσης και οι «καμένοι», οι οποίοι βίωσαν στο πετσί τους (στο πορτοφόλι τους, για την ακρίβεια) την αυστηρότητα του νέου ΚΟΚ.

Υπήρχε, για παράδειγμα, μέχρι τις προηγούμενες εβδομάδες, χρήστης ηλεκτρικού πατινιού ο οποίος έβγαινε καθημερινά στη λεωφόρο Κηφισού, και μάλιστα έπιανε την αριστερή λωρίδα, προκαλώντας την αγανάκτηση των άλλων χρηστών του δρόμου καθώς έπαιζε τη ζωή του κορόνα-γράμματα. Ηταν αναμενόμενο ότι αυτός ο χρήστης δεν θα παρέμενε για πολύ... χρήστης πατινιού.

Υπάρχουν λοιπόν και οι ανήλικοι περιστασιακοί. Εντοπίσαμε, για παράδειγμα, χρήστη, ο οποίος αποφάσισε να πουλήσει το ηλεκτρικό του πατίνι επειδή αισθάνεται ότι περιορίζεται η ελευθερία του με την υποχρέωση να φοράει κράνος, άλλον που αρνείται να πληρώσει το ετήσιο ασφάλιστρο των 30 ευρώ για το πατίνι που αγόρασε 2.500 ευρώ, αλλά και χρήστη που αρνείται τη λύση που του προτείνουν άλλοι χρήστες να βάλει «κόφτη» τελικής ταχύτητας στο πατίνι του ώστε να μην έχει μπελάδες σε έλεγχο της Τροχαίας.

Ενα μέρος των χρηστών ή... πρώην χρηστών Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΕΠΗΟ) που τα έχουν θέσει προς πώληση είναι γονείς, οι οποίοι τα είχαν αγοράσει αποκλειστικά και μόνο για να μετακινούνται τα -ηλικίας κάτω των 17 ετών- παιδιά τους και τώρα αρνούνται να πληρώνουν κλήσεις και να κινδυνεύουν να βρεθούν κατηγορούμενοι για παραμέληση ανηλίκου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, άδικα, μας εξηγούν, καθώς κάποιοι είχαν επιλέξει να αγοράσουν πατίνι στα παιδιά τους που είχαν δίπλωμα για οδήγηση μοτοποδηλάτου από τα 16.

Ενεργές 5.000 αγγελίες

Επειδή τα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά πατίνια πωλούνται κυρίως από ιδιώτες μέσω πλατφορμών αγγελιών και social media και καθώς δεν υπάρχει μία ενιαία επίσημη βάση δεδομένων, βάσει των live στοιχείων από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες αγοραπωλησιών στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι ανά πάσα στιγμή είναι ενεργές περίπου 3.500-5.000 αγγελίες πώλησης μεταχειρισμένων ηλεκτρικών πατινιών σε τιμές που ξεκινούν από τα 50-100 ευρώ για πατίνια ενηλίκων και έχουν ταβάνι τα 3.500 ευρώ για σούπερ πατίνια, όπως ένα Nami burn 2 max 72V 32ah, ή ένα Dualtron Thunder 3, ή ένα Quickwheel Viper, που αγοράστηκε φέτος και πιάνει έως και 130 χιλιόμετρα την ώρα.

Σε αυτές προστίθενται και οι αγγελίες μεταχειρισμένων από εμπόρους, αλλά και οι καταχωρίσεις ιδιωτών στο Facebook Marketplace και σε dedicated στα ηλεκτρικά πατίνια Ομάδες (Groups όπως οι «Πατινίστες» και «Ηλεκτρικά Πατίνια», που θεωρούνται τα πιο εξειδικευμένα και αυτά που έχουν τους πιο σκληροπυρηνικούς φαν της μικροκινητικότητας).

Το κοινωνικό δίκτυο, άλλωστε, αποτελεί ένα πολύ δημοφιλές κανάλι για άμεσες αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών, ειδικά στις μεγάλες πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα). Εκεί μπορεί κάποιος να βρει και ευκαιρίες, αλλά και να μπει ελεγχόμενα στον κόσμο της μικροκινητικότητας, παίρνοντας συμβουλές από έμπειρους χρήστες. Ή και να πέσει θύμα του κυνισμού των εμπειρότερων, όπως νεαρός ο οποίος περηφανευόταν ότι δεν περιμένει στα φανάρια και ζήταγε να του δώσουν τα στοιχεία βελτιωτή ώστε να κάνει γρηγορότερο το πατίνι του και πήρε την πληρωμένη απάντηση ότι υπάρχει βελτιωτής που θα κάνει το πατίνι του τόσο γρήγορο και τόσο επικίνδυνο που δεν θα προλάβουν να τον ελέγξουν οι αστυνομικοί...

Ποια μοντέλα πωλούνται

Στις αγγελίες των ιδιωτών, πάντως, κατά κύριο λόγο συναντάμε τα δημοφιλέστερα μοντέλα των πατινιών. Τη συντριπτική πλειονότητα των μεταχειρισμένων κατέχουν τα μοντέλα της Xiaomi (Series M365, Pro 2, Scooter 3, 4 Lite) και της Segway-Ninebot (MAX G30, ES series). Ακολουθούν μοντέλα των KuKirin/Kugoo, UrbanGlide και Dualtron (για πιο ισχυρά/ακριβά πατίνια). Ετσι, διαμορφώνεται ο μέσος όρος τιμών σε τρεις κατηγορίες.

Η πρώτη είναι τα οικονομικά πατίνια ή αλλιώς τα λεγόμενα «Βασικά/Entry Level» που κινούνται κατά μέσο όρο στα 100 με 250 ευρώ, η δεύτερη είναι η λεγόμενη μεσαία κατηγορία που δίνει βάρος στη μεγάλη αυτονομία και κινείται τιμολογιακά μεταξύ των 250 και 500 ευρώ. Για τους πιο μυημένους υπάρχουν τα High-performance, δηλαδή τα ηλεκτρικά πατίνια που έχουν διπλά μοτέρ, μεγαλύτερους τροχούς και ελαστικά, ανώτερες μπαταρίες κ.ά. (Dualtron, Kaabo, Nami) και κινούνται τιμολογιακά από τα 600 μέχρι παραπάνω από 2.500 ευρώ.

Οι ειδικοί του χώρου λένε ότι στα μεταχειρισμένα πατίνια, το σημαντικότερο εξάρτημα είναι η μπαταρία (καθώς η αντικατάστασή της συχνά κοστίζει όσο το μισό πατίνι). Πριν από την αγορά, συνηθίζεται αλλά και συνιστάται έλεγχος των χιλιομέτρων μέσω της εφαρμογής (app) του πατινιού και έλεγχος για τυχόν τζόγους στον μηχανισμό αναδίπλωσης.

Φυσικά, είναι απαραίτητος και ο έλεγχος της νομιμότητας ενός πατινιού, καθώς εάν για παράδειγμα είναι κλεμμένο, ο αγοραστής κινδυνεύει στην καλύτερη περίπτωση να μην μπορέσει να το κυκλοφορήσει ποτέ (αφού δεν ασφαλίζεται χωρίς τον σειριακό αριθμό, από τον οποίο θα χτυπήσει ως κλεμμένο) ή να το κυκλοφορήσει και να ρισκάρει να συλληφθεί και να λερώσει το ποινικό του μητρώο ως κλέφτης ή κλεπταποδόχος.

Προσοχή στην μπαταρία

Υπάρχουν πάντως και άλλοι λόγοι για να πουλήσει κανείς το πατίνι του. Ειδικοί εξηγούν ότι η υψηλή προσφορά μεταχειρισμένων ηλεκτρικών πατινιών στις αγγελίες οφείλεται σε έναν συνδυασμό τεχνικών, οικονομικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ως κυριότεροι, μεταξύ άλλων:

1/ Η παγίδα της μπαταρίας (Battery Degradation)

Η μπαταρία λιθίου είναι το ακριβότερο εξάρτημα ενός πατινιού (αντιπροσωπεύει συχνά το 40%-60% της συνολικής του αξίας). Μετά από 1,5 με 2 χρόνια χρήσης (ή περίπου 300-500 κύκλους φόρτισης), η αυτονομία της μπαταρίας πέφτει αισθητά. Πολλοί ιδιοκτήτες, βλέποντας το κόστος αντικατάστασης της μπαταρίας να πλησιάζει την τιμή ενός καινούριου πατινιού, προτιμούν να πουλήσουν το μεταχειρισμένο όσο ακόμα λειτουργεί και να αγοράσουν νέο.

2/ Αλλαγή αναγκών μετακίνησης και ξεθώριασμα του αρχικού ενθουσιασμού

Ενα μεγάλο μέρος αφορά παρορμητικές αγορές. Πολλοί αγόρασαν πατίνι θεωρώντας ότι θα λύσει το πρόβλημα μετακίνησής τους, αλλά στην πράξη διαπίστωσαν ότι δεν τους εξυπηρετεί (π.χ. λόγω κακής ποιότητας οδοστρώματος, φόβου στην κυκλοφορία, έλλειψης χώρου αποθήκευσης ή αλλαγής εργασίας). Ή, ένα άλλο μέρος, αφορά την εποχικότητα και τον καιρό. Το φθινόπωρο και τον χειμώνα -ή μετά τις καλοκαιρινές διακοπές- πολλοί αποφασίζουν να ξεφορτωθούν τα πατίνια που χρησιμοποίησαν μόνο τους θερμούς μήνες.

3/ Αναβάθμιση μοντέλου (Upgrade)

Κάποιοι, οι πιο «σοβαροί» πατινίστες, κάνουν upgrade. Τα πρώτα μοντέλα που αγόρασε ο κόσμος (όπως τα βασικά Xiaomi) είχαν περιορισμένη ισχύ και μικρές ρόδες χωρίς αναρτήσεις. Οι χρήστες που εξοικειώθηκαν με τη μικροκινητικότητα συχνά πουλάνε το πρώτο τους πατίνι για να πάνε σε κάτι πιο ισχυρό, με μεγαλύτερη αυτονομία, μεγαλύτερες ρόδες (10 ιντσών) ή διπλές αναρτήσεις για πιο άνετη και ασφαλή οδήγηση.

4/ Φόβος για βλάβες και κόστος συντήρησης

Τα πατίνια υφίστανται μεγάλες καταπονήσεις στους ελληνικούς δρόμους. Θέματα όπως τα συνεχόμενα τρυπημένα λάστιχα (scooter flats), οι τζόγοι στον μηχανισμό αναδίπλωσης και τα θέματα στα φρένα οδηγούν κάποιους χρήστες στο να το πουλήσουν πριν εμφανιστεί μια σοβαρή βλάβη που απαιτεί εξειδικευμένο σέρβις.

5/ Φυσιολογική ωρίμανση της αγοράς

Επειδή μεταξύ 2020 και 2023 πουλήθηκαν δεκάδες χιλιάδες πατίνια στην Ελλάδα, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι σήμερα υπάρχει ένας (αναλογικά με την εποχή εισχώρησης της μικροκινητικότητας στη ζωή μας) τεράστιος όγκος ηλεκτρικών πατινιών 2-4 ετών που περνούν στη δεύτερη φάση του κύκλου ζωής τους.

Υπενθυμίζεται ότι με τις νέες ρυθμίσεις μπήκε αυστηρό πλαίσιο στον ΚΟΚ για τα ΕΠΗΟ, καθώς τα ηλεκτρικά πατίνια αντιμετωπίζονται πλέον πλήρως ως οχήματα και όχι σαν παιχνίδια. Στα βασικά μέτρα, τους κανόνες κυκλοφορίας και τα πρόστιμα που φτάνουν μέχρι και τα 1.000 ευρώ, περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, απαγόρευση της χρήσης ηλεκτρικών πατινιών στον δρόμο από άτομα κάτω των 17 ετών (με εξαίρεση τα οχήματα για ΑμεΑ, ενώ συνεχίζει να ισχύει ότι για πολύ μικρά οχήματα με ταχύτητα έως 6 km/h, το όριο είναι τα 12 έτη), η υποχρεωτική επίδειξη από τον οδηγό εγγράφου ταυτοποίησης (π.χ. αστυνομική ταυτότητα) σε έλεγχο, η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων για τους κατόχους/χρήστες και τις εταιρείες ενοικίασης.

Επίσης, θεσπίστηκε ανώτατο όριο ταχύτητας τα 25 χιλιόμετρα την ώρα. Πατίνια με δυνατότητα ανάπτυξης μεγαλύτερης ταχύτητας απαγορεύονται ή κατατάσσονται σε άλλες κατηγορίες οχημάτων.

Φυσικά, απαγορεύεται αυστηρά η κίνηση σε οδούς με όριο ταχύτητας άνω των 50 χ.α.ώ. (π.χ. λεωφόρους, εθνικές οδούς, Αττική Οδό), πεζοδρόμια, ενώ είναι υποχρεωτική η χρήση εγκεκριμένου προστατευτικού κράνους καθώς και λευκό φως μπροστά, κόκκινο πίσω, ανακλαστικά στοιχεία στο πατίνι και χρήση ανακλαστικού γιλέκου από τον οδηγό κατά τις νυχτερινές ώρες.

Απαγορεύονται επίσης η μεταφορά συνεπιβάτη, η χρήση κινητού και ακουστικών, ενώ ισχύουν τα ίδια όρια αλκοτέστ που εφαρμόζονται στους οδηγούς αυτοκινήτων και μοτοσικλετών.

Φωτογραφίες: EUROKINISSI