Δένδρα- παγίδες στους δρόμους της Νέας Σμύρνης και το περίφημο άλσος χωρίς... πράσινο

Στη Νέα Σμύρνη, τη νύχτα της κακοκαιρίας “Barbara”, πέντε δέντρα έπεσαν. Την επόμενη, άλλα δύο. Εκείνη τη νύχτα, ένα δέντρο έπεσε στη διάβαση της οδού Αιγαίου, μπροστά από το 3ο και το 13ο Δημοτικό Σχολείο. “Ευτυχώς που δεν έπεσε το μεσημέρι, ή το πρωί. Θα θρηνούσαμε θύματα”, έλεγαν οι κάτοικοι. Λίγο αργότερα, στη διασταύρωση των οδών Καντακουζηνού και Συγγρού, έπεσε ένα άλλο δέντρο. Και πιο μετά στις Βυζαντίου και Ραιδεστού, καθώς και στην Οδεμησίου δύο δέντρα ακόμα έπεσαν– εκεί ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο δεν τη “γλίτωσε” και συνετρίβη κάτω από το δέντρο.

 Ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης, έλεγε όλο περηφάνια ότι στις πτώσεις όλων των δέντρων έγινε “άμεση απομάκρυνση… είμαστε σε κόκκινο συναγερμό”, όμως οι δημότες και οι κάτοικοι της περιοχής, κάθε άλλο παρά συμφωνούν. “Τα δέντρα που έπεσαν ήταν χρόνια σε επικίνδυνη κλίση”, λέει κάτοικος της περιοχής, ενώ άλλος συμπληρώνει ότι για τα δέντρα που έχουν πάρει κλίση “πρέπει επιτέλους να γίνει κάτι, πριν πέσουν επάνω σε ανθρώπους και αυτοκίνητα”. Είναι θέμα χρόνου ένα δέντρο να πέσει επάνω σε έναν άνθρωπο και να τον σκοτώσει. Και τι θα γίνει;  
"Πέφτει το σπίτι μας από το δέντρο"

“Θα δούμε σε... μερικά χρόνια”, μπορεί να είναι η σωστή απάντηση, καθώς οι υπηρεσίες του Δήμου -αλλά και ο ίδιος ο δήμαρχος- δεν φημίζονται ακριβώς για την ταχύτητα ανταπόκρισής τους, ακόμα και αν απειλούνται ζωές και περιουσίες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δημότη Κώστα Σανιδόπουλου, του οποίου η κατοικία, στην οδό Κύπρου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές -σε σημείο να απειλείται η στατικότητα της- από δέντρο το οποίο γέρνει επάνω στο ακίνητο.
Δύο ολόκληρα χρόνια προσπαθεί ο άνθρωπος να πείσει τις αρμόδιες δημοτικές αρχές της Νέας Σμύρνης να κάνουν κάτι, αλλά τίποτα δεν έχει γίνει. Το δέντρο καταρρέει σιγά- σιγά, η οικογένεια που έμενε στο σπίτι μετακόμισε (αφού το δέντρο έριξε το ταβάνι και χάλασε την υδρορροή, απειλώντας τις ζωές τους , αλλά τα δημοτικά τέλη και οι ζημιές πληρώνονται κανονικά από τον ιδιοκτήτη του σπιτιού), δίπλα είναι νηπιαγωγείο όπου μαμάδες πηγαινοφέρνουν παιδάκια, αλλά κανενός το αυτί δεν ιδρώνει, παρότι γεωτεχνικοί του Δήμου έκριναν ότι πρέπει να κοπεί άμεσα το δέντρο.

Για την ακρίβεια, ο κ. Σανιδόπουλος κατάφερε να πάει (προ διετίας) το θέμα στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής που είναι αρμόδια για κοπή δένδρων και του δημοτικού συμβουλίου της Νέας Σμύρνης, ζητώντας να αποφασιστεί αν πρέπει να κοπεί το δέντρο, ή να τοποθετηθεί αντιστήριξη. Τα αρμόδια όργανα αποφάσισαν ότι πρέπει να κοπεί, καθώς υπάρχει κίνδυνος για ζωές και περιουσίες, όμως η απόφαση δεν εφαρμόστηκε. Δύο διπλανά δέντρα κατέρρευσαν στο μεταξύ και η λογική λέει πως και αυτό θα πέσει -ελπίζοντας χωρίς να πάρει κάποια ανθρώπινη ζωή μαζί του. Αναγκαστικά, ο κ. Σανιδόπουλος έχει προσφύγει σε όσους... απαντούν. Για παράδειγμα, λέει ο δημότης, στις οχλήσεις του στο Υπουργείο Εσωτερικών, ο δήμαρχος απάντησε στον υφυπουργό κ. Σπανάκη (στον οποίο ο καταγγέλλων έστειλε νέα επιστολή), λέγοντάς του ότι το συγκεκριμένο δέντρο είναι υγιές και δεν χρειάζεται παρέμβαση. Δεν έκανε το ίδιο όμως στον προιστάμενο του Τμήματος Εποπτείας των ΟΤΑ, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, κ. Οδυσσέα Ιωαννίδη, ο οποίος σε επιστολή του προς τον κ. Κουτελάκη του ζητεί να επιλύσει άμεσα το θέμα. Και η επιστολή του κ. Ιωαννίδη τοποθετήθηκε στον… κάλαθο των αχρήστων, με δεδομένο ότι εστάλη τον περασμένο Ιούνιο και μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τίποτα. “Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν απαντά ο κ. Δήμαρχος” (στον οποίο έχει επίσης στείλει επιστολή), λέει ο κ. Σανιδόπουλος και συνεχίζει. “Δημότες του κινδυνεύουν άμεσα. Με ποιο δικαίωμα ο κ. Δήμαρχος, ο κ. Κουτελάκης δεν μου επιτρέπει να πάω στο σπίτι μου ή αν πάω να κινδυνεύει η ζωή μου από το επικίνδυνο δέντρο”;

Αυτό που δεν γνωρίζει ο κ. Σανιδόπουλος, βέβαια, είναι πως τα τρία χρόνια είναι ένα… νορμάλ χρονικό διάστημα για να λάβει ένας δημότης Νέας Σμύρνης απάντηση σε αίτημά του. Για παράδειγμα, δημότης ζητά εδώ και δύο χρόνια να καθαριστούν τα φρεάτια μπροστά από το Ταχυδρομείο. Όπως αναφέρει, στο τηλέφωνο του Δήμου της είπαν να στείλει e-mail. Όπως και έκανε, για να μη λάβει απάντηση, ούτε και ικανοποίηση στο αίτημά της, φυσικά. Άλλος δημότης, καταγγέλλει ότι τρία χρόνια ζήταγε να αποκατασταθεί μια κολώνα φωτισμού στην οδό Σπαθάρη. Στα δε κοινωνικά δίκτυα, οι δημότες ή κάτοικοι που… τολμάνε να διατυπώσουν τα παράπονά τους, γίνονται στόχοι επιθέσεων με ειρωνείες και προσπάθειες υποτίμησής τους από επώνυμους και ανώνυμους συντοπίτες τους. Χρόνια πάνε που ένας δημότης “παρακαλά” τον Δήμο, ειδοποιώντας με όλους τους διαθέσιμους… τρόπους για εκρίζωση δέντρου στην οδό Αδάνων που είχε πέσει στην τελευταία χιονόπτωση και τώρα οι ρίζες εμποδίζουν την ελεύθερη κίνηση των ανθρώπων. Εσχάτως, ο Δήμος έχει αναπτύξει app στο οποίο φαίνεται ότι ανταποκρίνεται ταχύτερα. Ωστόσο δεν το γνωρίζουν όλοι αυτό, ούτε είναι ενδεδειγμένο να αποτελεί τον μοναδικό τρόπο επικοινωνίας.

Κορδελάκια στα ετοιμόρροπα
Από την άλλη και στις περιπτώσεις που παρεμβαίνει ο Δήμος, υπάρχουν περιπτώσεις που αυτές οι παρεμβάσεις σε κάνουν να αναρωτιέσαι. Ο κ. Κουτελάκης, για παράδειγμα, σίγουρα θα γνωρίζει την επικινδυνότητα της τεράστιας λεύκας στη διασταύρωση της λεωφόρου  Ελευθερίου Βενιζέλου -μια από τις πιο πολύσυχναστες λεωφόρους της Αττικής- και της Αγίας Φωτεινής. Το δέντρο είναι ετοιμόρροπο και φαίνεται. Έτσι οι δημοτικές αρχές, εδώ και αρκετό καιρό έχουν τοποθετήσει μια… κόκκινη κορδέλα από κάτω. Εάν πέσει το δέντρο και σκοτώσει ανθρώπους, η κόκκινη κορδέλα μάλλον δεν θα κάνει και πολλά.

 Μιλώντας για δέντρα, αυτό το διάστημα είναι σε εξέλιξη η ανάπλαση του άλσους της Νέας Σμύρνης. Δημιουργείται νέα, όμορφη παιδική χαρά, ξαναστρώθηκε ο (διαλυμένος) τάπητας γύρω από το Άλσος (με κοκκινόχωμα, ενώ πλημμυρίζει όταν βρέχει, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία), μπαίνει γκαζόν, τοποθετούνται νέα κτίσματα, αλλά… κάτι λείπει: τα δέντρα!  Όσοι έζησαν το Άλσος, αυτό τον μοναδικό πνεύμονα ζωής της Αττικής που δημιουργήθηκε το 1926 και μέχρι πριν από ελάχιστα χρόνια ήταν κατάφυτο από δέντρα κάθε είδους (χαλέπιος πεύκη, κουκουναριά, πεύκη τύπου Θάσου, κυπάρισσος κλπ.) και κάποτε φιλοξενούσε παγώνια, αλεπού, χελώνες, παπαγάλους κα, ομολογούν ότι έχει γίνει αγνώριστο. Ένα τεράστιο μέρος των δέντρων που υπήρχαν στο άλσος έχουν ξεραθεί και κόπηκαν. Σήμερα, το άλσος μοιάζει σχεδόν φαλακρό αν το συγκρίνουμε με τις αεροφωτογραφίες των προηγούμενων ετών. Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. “Έγινε από την εγκατάλειψη, καθώς κανείς δεν φρόντιζε να ποτίζει τα δέντρα που αφέθηκαν να ξεραθούν”, λένε κάτοικοι, ενώ άλλοι τονίζουν πως “θα αναπνέουμε μπετό και ψεύτικο χλοοτάπητα εφεξής”.
Το άλσος της Νέας Σμύρνης πριν

Και τώρα

Η αλήθεια είναι πως το σύστημα ποτίσματος δεν λειτουργούσε (άγνωστο για πόσο μεγάλο διάστημα) και τοποθετήθηκε καινούριο, υπόγειο. Πάντως, έχει ήδη αρχίσει η φύτευση άλλων δέντρων (κυπαρίσσια, για παράδειγμα) ως αποκατάσταση και αναζωογόνηση του οικοσυστήματος υπό την επιστημονική καθοδήγηση του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθήνας στα πλαίσια του έργου που χρηματοδοτείται με 510.000 ευρώ από το Πράσινο Ταμείο και 300.000 ευρώ από πόρους του Δήμου. Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (με το οποίο ο Δήμος έχει Προγραμματική Σύμβαση ύψους 85.560 ευρώ), θα μελετήσει πιθανές παθογένειες στο περιβάλλον του Άλσους που οδήγησαν στην ξήρανση των δέντρων του και θα προτείνει τρόπους αναστροφής αλλά και είδη και ποσότητες νέων δέντρων που θα φυτευθούν και θα αντέξουν στο μικροκλίμα της περιοχής, όπως έχει διαμορφωθεί. Όμως χρειάζονται κάποιοι μήνες ακόμα για να παραδοθεί η μελέτη. Τι είναι, άλλωστε, μερικοί μήνες, μπροστά στα… ατέλειωτα χρόνια που χρειάζονται για μια απάντηση, όταν μιλάμε για δέντρα;