Στέφανος Τζανάκης

Μπορεί να φέρει πιο κοντά την αυτοδυναμία της ΝΔ στις δεύτερες κάλπες ή να δώσει κάποιους πόντους στον ΣΥΡΙΖΑ, κάνοντας την αναμέτρηση ντέρμπι για δύο; Παρότι το πράγμα είναι πολύ «φρέσκο», φαίνεται ότι ο «σεισμός» δεν θα έχει μεγάλη ένταση. Δεν θα λειτουργήσει, για παράδειγμα, όπως η σύλληψη του Άκη Τσοχατζόπουλου, λίγο πριν από τις εκλογές του 2012, που «έσπρωξε» τότε το ΠΑΣΟΚ από την δεύτερη θέση στην τρίτη.

Προφανώς, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα θα υπάρξει κόστος για το τρίτο κόμμα της Βουλής, το ΠΑΣΟΚ: η επαναφορά των δημοσκοπικών ποσοστών του σε διψήφια επίπεδα ήταν ούτως ή άλλως επισφαλής, από την στιγμή που μεταξύ εκείνων που μετακινήθηκαν είτε από τη ΝΔ είτε από τον ΣΥΡΙΖΑ προς την Χαριλάου Τρικούπη, υπήρχαν πάντοτε και δεύτερες σκέψεις – τόσο για εκείνους που είχαν ψηφίσει Μητσοτάκη το ‘19 για να φύγει η κυβέρνηση Τσίπρα, όσο και για εκείνους που είχαν ξαναψηφίσει Τσίπρα για να μην έλθει ο Μητσοτάκης.

Ήταν μάλλον αυτονόητο ότι καθώς το κλίμα γίνεται όλο και πιο προεκλογικό, η πόλωση μεταξύ των δύο «μεγάλων» της πολιτικής μας σκηνής θα πίεζε τον μικρότερο. Σε κάποιο βαθμό, αυτό ήδη συνέβαινε, ανεξαρτήτως της υπόθεσης του Qatargate: ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ ανέβαζαν σιγά – σιγά την συσπείρωσή τους και το ΠΑΣΟΚ βαθμιαία «έγραφε» απώλειες, παρά το γεγονός ότι μπήκε «σφήνα» στους δύο πρώτους με την υπόθεση της παρακολούθησης από την ΕΥΠ για αδιευκρίνιστους λόγους «εθνικής ασφαλείας» του κινητού του προέδρου του – κατορθώνοντας να συγκρατήσει ή και να αυξήσει ελαφρά τα ποσοστά του.

Αυτό που δεν έχει αλλάξει – και όσο δεν αλλάζει δεν πρόκειται να γιγαντωθεί η πόλωση, πράγμα που θα είχε ως αποτέλεσμα την σύνθλιψη των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ – είναι η αίσθηση που υπάρχει στο εκλογικό σώμα ότι η πρωτιά στις εκλογές, τόσο στις πρώτες, όσο και στις δεύτερες, «δεν παίζεται».

Όπως δείχνουν όλες οι μετρήσεις της κοινής γνώμης, οι πολίτες θεωρούν – με μεγάλες διαφορές σε κάθε γκάλοπ – ότι πρώτο κόμμα θα είναι η Νέα Δημοκρατία. Τι σημαίνει αυτό; Πολλά – όπως είναι γνωστό – το έχει πει άλλωστε και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας – τόσο στην απλή αναλογική, όσο και στην ενισχυμένη, ο πρώτος είναι πρώτος και ο δεύτερος είναι τίποτα. Εν ολίγοις, ο δεύτερος της κάλπης δεν μπορεί – με βάση τους αριθμούς των εδρών, όπως προκύπτουν – να βγάλει 151 έδρες με τον τρίτο της κάλπης. Γι’ αυτό και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είπε εγκαίρως ότι δεν ενδιαφέρεται για μία κυβέρνηση «των ηττημένων» - άρα θέλει την πρωτιά για να μπορέσει να αναζητήσει κυβερνητικό εταίρο.

Όμως, όσο η διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ παραμένει στα επίπεδα που καταγράφεται συνεχώς την τελευταία τετραετία, παρά την αναμφισβήτητη φθορά του κυβερνώντος κόμματος, η αξιωματική αντιπολίτευση δεν θα μπορεί να προσεγγίσει ένα κομμάτι των ψηφοφόρων της από το παρελθόν, οι οποίοι συντάσσονταν υπό τον Αλέξη Τσίπρα μόνο και μόνο για να αποφύγουν μία δεξιά διακυβέρνηση. Αν κάτι τέτοιο φαντάζει αναπόφευκτο όταν φτάσει η ώρα του ραντεβού με την κάλπη – ειδικά μάλιστα μετά από τις πρώτες εκλογές που θα γίνουν με απλή αναλογική – τότε αυτοί οι ψηφοφόροι απελευθερώνονται για να στηρίξουν άλλες επιλογές, με τις οποίες ενδεχομένως νιώθουν πιο κοντά.

Ο μεγάλος κίνδυνος από τον «σεισμό Καϊλή» έχει να κάνει με όλα τα κόμματα – και δεν είναι άλλος από την απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών, συλλήβδην. Ειδικά μάλιστα αν το πράγμα έχει συνέχεια – αν δηλαδή προκύψουν και άλλα επιβαρυντικά στοιχεία ή αν εμπλακούν και άλλα πρόσωπα, τότε μόνον οι ακραίοι της πολιτικής μας σκηνής θα έχουν να κερδίσουν. Όπως συμβαίνει άλλωστε στον έναν ή τον άλλον βαθμό και στην υπόλοιπη Ευρώπη…