Πάνος Λουκάκος

Σε πολλές, δε, ευρωπαϊκές πόλεις αυτό το κύμα των επεισοδίων προσλαμβάνει τη μορφή εξεγέρσεων που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, μεγάλες καταστροφές σε δημόσια κτίρια, καταστήματα -κυρίως- πωλήσεων ακριβών ειδών, βανδαλισμούς, λεηλασίες, πλιάτσικα. Είναι φανερό πλέον ότι αυτοί που κατεβαίνουν στους δρόμους δεν έχουν μόνο αιτήματα όπως είναι τα σχετικά με την ακρίβεια, το επίπεδο της εκπαίδευσης, το κόστος της ενέργειας, το στεγαστικό πρόβλημα, την πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα, τις περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, τις αυξήσεις των φόρων, τον πληθωρισμό.

Εχουν βεβαίως όλα αυτά έναν κοινό παρονομαστή, αλλά μέσα σε αυτόν τον κοινό παρονομαστή κρύβεται και ίσως αποτελεί εξίσου βασικό παράγοντα η εξέγερση των πολιτών των χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών τάξεων για τη σταθερή υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου όλα τα τελευταία χρόνια, για την απουσία προοπτικής για τους ίδιους και τα παιδιά τους να έρθουν καλύτερες ημέρες. Και ακριβώς αυτά τα παιδιά, η νέα γενιά των Ευρωπαίων, βρίσκεται στην κεφαλή των σημερινών εξεγέρσεων, καθώς είναι αντιμέτωπα με ένα σκοτεινό και αβέβαιο μέλλον, καθώς δεν ισχύουν και γι’ αυτά ό,τι είχε ισχύσει στην Ευρώπη για τους γονείς τους, που έβλεπαν χρόνο με τον χρόνο να βελτιώνονται οι συνθήκες και το επίπεδο της ζωής τους. Μέσα σε αυτό το πλήθος έχουν παρεισφρύσει και διάφοροι απόκληροι των δυτικών κοινωνιών, όπως άποροι, άστεγοι, αντεξουσιαστές, μπαχαλάκηδες, ομάδες μεταναστών, που επιδίδονται εκδικητικά στην καταστροφή συμβόλων του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, είτε αυτά είναι μνημεία και δημόσια κτίρια είτε καταστήματα.

Απέναντι σε αυτές τις δυνάμεις βρίσκονται αδύναμες ή ανίκανες κυβερνήσεις και πολιτικές τάξεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν από τη μία πλευρά την εξέγερση των πολιτών και τη λαϊκή οργή και από την άλλη τη σιδηρά δημοσιονομική πειθαρχία που επιβάλλουν κυρίως η Γερμανία και οι χώρες του Βορρά της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Συμπλέουν έτσι με τις αγορές, οι οποίες αφέθηκαν να καταστούν παγκοσμίως κράτος εν κράτει, απειλώντας με άρνηση δανειοδοτήσεων ή με πολύ υψηλά επιτόκια χώρες που θα μπορούσαν να ξεφύγουν από την επιβληθείσα δημοσιονομική πειθαρχία.

Την έκρηξη βίας στην Ευρώπη υποδαυλίζουν λαϊκιστές ακροαριστεροί και ακροδεξιοί πολιτικοί, λαϊκιστικά ακροαριστερά και ακροδεξιά κόμματα, τα οποία υπόσχονται στους πάντες τα πάντα: μειώσεις φόρων, αυξήσεις συντάξεων και αμοιβών, διαθέτοντας ένα τεράστιο ελεύθερο πεδίο να υποστηρίζουν ό,τι θέλουν και όπως το θέλουν, αγνοώντας τους στοιχειώδεις κανόνες πολιτικής και οικονομίας. Συνεπικουρούνται, δε, από διάφορα ετερόκλητα δίκτυα συλλογικοτήτων και εξίσου ετερόκλητες ομάδες του αντεξουσιαστικού χώρου που από κοινού οργανώνουν τις εξεγέρσεις, τη βία και τους βανδαλισμούς στις ευρωπαϊκές πόλεις, επικοινωνώντας και συνάπτοντας συμφωνίες διαδικτυακά μεταξύ τους. Βασίμως, δε, διατυπώνονται υποψίες ότι αυτά τα δίκτυα έχουν ισχυρή οικονομική στήριξη αντιευρωπαϊκών δυνάμεων που επιδιώκουν να πλήξουν τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, την ευρωπαϊκή κουλτούρα και γενικότερα την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων, όπως αυτή θεμελιώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφέρονται σχετικά δισεκατομμυριούχοι φίλοι του Τραμπ, υπό την καθοδήγηση του ιδίου, και Ρώσοι ολιγάρχες, υπό την καθοδήγηση του Πούτιν, οι οποίοι πέρα από τα υπόγεια δίκτυα φαίνεται να χρηματοδοτούν ευρωφοβικά κόμματα και μέσα ενημέρωσης σε πολλές χώρες της Ευρώπης.

Το ερώτημα λοιπόν που μας αφορά άμεσα είναι κατά πόσον θα φτάσει αργά ή γρήγορα και στην Ελλάδα το κύμα των εξεγέρσεων. Κατά πόσον θα ξαναδούμε φαινόμενα όπως αυτά του 2008 με την παράλυση του κράτους και τις καταστροφές, τους εμπρησμούς και τις λεηλασίες. Κατά πόσον θα ξαναδούμε φαινόμενα όπως οι Αγανακτισμένοι της Πλατείας Συντάγματος. Κατά πόσον θα ξαναδούμε φαινόμενα όπως ο εμπρησμός των γραφείων και ο φόνος των υπαλλήλων της Marfin. Και, τέλος, κατά πόσον θα ξαναδούμε φαινόμε αυτά που οδήγησαν στην εξουσία στα χρόνια της κρίσης αριστερούς και ακροδεξιούς λαϊκιστές.

Νομίζω ότι η προοπτική για την Ελλάδα είναι μάλλον αισιόδοξη. Και τούτο για τους εξής λόγους:

Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που η Ελλάδα βρέθηκε στα πρόθυρα της απόλυτης καταστροφής, μέσα από εξεγέρσεις και υποσχέσεις για ανέξοδη έξοδο από την κρίση, τότε που Σαμαράς και Τσίπρας διαδοχικά υπόσχονταν να σκίσουν τα μνημόνια και κατόπιν πλειοδότησαν στην εφαρμογή τους. Ολα αυτά τα θυμούνται όλοι.

Και παράλληλα είναι κατακερματισμένος και πολιτικά ανυπόληπτος τόσο ο χώρος της Ακρας Αριστεράς όσο και αυτός της Ακρας Δεξιάς, οι οποίοι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες υποδαυλίζουν την εξέγερση, ώστε ουδείς εξ αυτών έχει την ικανότητα να ηγηθεί της κοινωνικής διαμαρτυρίας, όπως η Λεπέν στη Γαλλία, το ΑfD στη Γερμανία ή ο Φάρατζ στη Βρετανία, που υπόσχονται παροχές αλλά και επιβολή του νόμου και της τάξης. Στην Ελλάδα, ελλείψει ισχυρής παρουσίας της κατακερματισμένης Ακροδεξιάς, βασικός εκπρόσωπος του δόγματος «νόμος και τάξη» μπορεί να είναι μόνο η Νέα Δημοκρατία. Η Νέα Δημοκρατία, που αυτή θα αποτελέσει τον κύριο φορέα ο οποίος θα εισπράξει εκλογικά το αποτέλεσμα μιας νέας ευρύτερης αναταραχής στην Ελλάδα, ως παράγων σταθερότητας και ασφάλειας. Και διερωτώμαι κατά πόσον αυτό το στοιχειώδες το έχουν αντιληφθεί οι εξ αριστερών ηλιθίως κραυγάζοντες «θα το κάνουμε κι εδώ Γαλλία».