panagiotis-vlaxos01

Πανδημοκρατία

Παναγιώτης Βλάχος


Η πανδημία αφήνει το αποτύπωμά της στις εθνικές δημοκρατίες. Λίγο-πολύ, το δίκαιο της ανάγκης μεταβάλλει τη λειτουργία των θεσμών και δοκιμάζει τις δικλίδες ασφαλείας κάθε πολιτεύματος. Σύμφωνα με το Κέντρο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα που εδρεύει στη Γενεύη, 84 χώρες έχουν κηρύξει βασικές δημοκρατικές τους λειτουργίες σε κατάσταση ανάγκης.

Η πρόκληση δεν αφορά μόνο τα ημιδικτατορικά ή ψευδο-δημοκρατικα καθεστώτα, όπου οι εξουσίες βρίσκουν ευκαιρία να καταπιέσουν ή να στοχοποιήσουν μειονότητες (Ινδία), να μεταφέρουν υπερεξουσίες στον πρόεδρο (Σερβία, Τόγκο), να στήσουν μηχανισμούς παρακολούθησης των πολιτών (Ρωσία, Κίνα, Καμπότζη) ή εξόφθαλμης προπαγάνδας (Τουρκία, Μεξικό, Τουρκμενιστάν, Βραζιλία).

Στις ΗΠΑ ο πρόεδρος Τραμπ έδειξε -ευτυχώς μόνο ρητορικά- την περιφρόνησή του στο Σύνταγμα θεωρώντας ότι έχει απόλυτη εξουσία εις βάρος των κυβερνητών. Ωστόσο η στοχοποίηση της Κίνας και η συνωμοσιολογία καλλιεργείται συστηματικά ως προεκλογική τακτική. Στην καρδιά της Ευρώπης ο Βίκτορ Ορμπαν εκμεταλλεύτηκε την κρίση για να εγκαθιδρύσει συνταγματική μοναρχία. Στην Πολωνία η κυβέρνηση προσπαθεί να στήσει κάλπες στο πόδι, αρχές Μαΐου, χωρίς καν προεκλογική συζήτηση, ενώ τα πρώτα μέτρα απο-καραντινοποίησης άρχισαν στις 20 Απριλίου.

Στις υπόλοιπες «ώριμες δημοκρατίες» τα συνταγματικά αντίβαρα και οι εγγυήσεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για εξόφθαλμη κατάχρηση εξουσίας. Ωστόσο η υπολειτουργία των Κοινοβουλίων, η υποχώρηση του κοινωνικού διαλόγου, η έλλειψη διαφάνειας στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, η απουσία διαβούλευσης, η έκτακτη νομοθέτηση, ο περιορισμός της πολιτικής πολυφωνίας στην ενημέρωση είναι φαινόμενα ανησυχητικά. Είδαμε και στην Ελλάδα σημαντικά νομοσχέδια να παρακάμπτουν τη διαβούλευση, να ψηφίζονται από κολοβές ολομέλειες στη Βουλή και να εξοβελίζονται κόμματα αντιπολίτευσης από την τηλεοπτική ενημέρωση.
Οσοι ανησυχούν για ένα «πανοπτικό» ή αυταρχικό κράτος επισημαίνουν ότι κυβερνήσεις και ειδικοί καλούνται να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία με τη χρήση της τεχνολογίας, χωρίς να παραβιάσουν την ιδιωτικότητα, την πληροφόρηση, την ελεύθερη κυκλοφορία, το δικαίωμα στην εργασία, την απονομή της Δικαιοσύνης και την κοινωνική προστασία.

Εκ των πραγμάτων, τα κράτη θα συνεχίσουν να αποκτούν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ασθενών και ανθρωποδικτύων που σχετίζονται με αυτούς. Θα παρακολουθεί όσους μπήκαν σε καραντίνα, θα καταγράφει όσους κάνουν τεστ, θα παρέχει πιστοποιητικά υγείας, ενώ νέα κρούσματα θα απομακρύνονται από τους χώρους δουλειάς και συνάθροισης.

Η προστασία της ιδιωτικότητας από την εμπορική εκμετάλλευση ή την κρατική αυθαιρεσία είναι αναγκαία. Στη Silicon Valley, οι γίγαντες της τεχνολογίας Google και Apple ενώνουν για πρώτη φορά τις δυνάμεις τους για να δημιουργήσουν εφαρμογές για κινητά τηλέφωνα που θα ειδοποιούν πρόσωπα και Αρχές για πιθανά κρούσματα.

Νέες ανισότητες είναι ante portas, που μπορούν να περιοριστούν με την ενίσχυση της τηλεϊατρικής, της τηλεργασίας, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, της παροχής ιατρικής βοήθειας και φροντίδας στο σπίτι, ώστε κανείς να μη μείνει πίσω ή στο περιθώριο εξαιτίας της ατυχίας του να νοσήσει, ιδιαίτερα αν ανήκει σε κάποια ευάλωτη ή ευπαθή κοινωνική ομάδα.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η επιστήμη και η αποτελεσματικότητα υπερτερούν της δημοκρατίας. Κάνουν λάθος. Κάθε βήμα για την προστασία της υγείας απαιτεί κοινωνική συνεργασία, πολυφωνία, διάλογο, τεκμηρίωση, αλλά και πολιτικό αντίλογο. Φανταστείτε πόσο καλύτερη θα ήταν η ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας αν η Κίνα δεν έκρυβε τον ιό στα πρώτα στάδια εκδήλωσής του. Χωρίς ανεξάρτητη, ερευνητική και αξιόπιστη δημοσιογραφία η παραπληροφόρηση και η προπαγάνδα θα παράγουν δοξασίες, στερεότυπα, διαιρέσεις.

Ας θυμόμαστε ότι επιστήμη και πολιτική δεν συγκρούονται, αλλά αλληλοσυμπληρώνονται. Μαζί χτίζουν κοινωνική εμπιστοσύνη, ισχυρούς θεσμούς, αξιόπιστες δημοκρατικές πολιτικές. Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή από αυτό που προσδοκούν οι αυταρχικοί ακροδεξιοί ηγέτες από την κρίση: την ιδανική ευκαιρία να αμφισβητήσουν τις φιλελεύθερες δημοκρατίες, τη γνώση, τα δημοκρατικά δικαιώματα, την προστασία των μειονοτήτων, την ανοιχτή κοινωνία.



*Γραμματέας Επικοινωνίας του Κινήματος Αλλαγής
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

Ρoή Ειδήσεων

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

ΣΧΟΛΙΑ (3)

Δημοκρατορία;

Αν ήμουν ένας κομπιούτερ με τεχνητή νοημοσύνη θα έλεγα: Δημοκρατία είναι η κυριαρχια των πολλών και όχι των αρίστων εις βάρος των λίγων, ανεξάρτητα από το IQ, την μόρφωση, του τι πρεσβεύουν και τι πρόγραμμα έχουν. Μερικές φορές η μπόμπα σκάει στα χέρια των δημοκρατών: Βλέπε Χίτλερ. Και στραβοκοίταξε Τραμπ. Είναι βεβαια το πολίτευμα που αρέσει στους πολίτες, καλούς και κακούς αλλά έχει και την φόλα μέσα της. Να, πάρτε παράδειγμα με υπόθεση εργασίας: σε πληθυσμό ενός νησιού-κράτους 1000 ατόμων από τα οποία 501 είναι κρετίνοι, γίνονται εκλογές και εκλέγεται πρωθυπουργός ένας κρετίνος. Τι να κάνουμε... Πριν από χρόνια το χα με κ' αυτό.

μακιςςς

Το ότι η επιστήμη δεν συγκρούεται αλλά συνεργάζεται με την πολιτική είναι σωστό στη θεωρητική σφαίρα. Όμως πρακτικά ισχύει το αντίθετο. Ακριβώς επειδή η επιστήμη εκ φύσεως είναι ένα ελιτίστικο αντικείμενο κατανοητό σε μια μικρή μειοψηφία, η πολιτική πολύ εύκολα επιρεαζομενη από δοξασίες της πλειοψηφίας, μπορεί να έρθει σε σύγκρουση με την επιστήμη. Βλέπε Τραμπ με χλορινη, μπολσοναρου, και φυσικά όλους τους αριστερούς που απεχθάνονται οτιδήποτε ελιτίστικο και άρα προσπαθούν να καταργήσουν την επιστήμη εντελώς.

ότι και να λές

αυτόν που θα επί κάτι παραπλήσιο με το "και όμως η γη γυρίζει" δεν νομίζω να τον καταδικάσουν.

Κωστας

Ένας δικτάτορας βρίσκει ευκαιρία να ενισχύσει την εξουσία του, ο πλούσιος τον πλούτο του. Όμως δεν είναι απαραίτητο αυτό. Μπορεί και να θυσιάσει τον εαυτό του στην υπηρεσία του λαού του. Όπως και στις δημοκρατίες αντίθετα υπάρχουν διαπλοκές που λόγω του κέρδους θυσιάζεται ο λαός. Είτε απολυταρχικό καθεστώς είτε δημοκρατία σημασία έχει να μην έχουν την εξουσία οι φαύλοι, αλλά οι δίκαιοι. Αυτοί που βάζουν πιο πάνω το λαό από τη δόξα τους και το χρήμα.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία