Νίκος Φελέκης

Ο Σαντιάγκο, ένας φτωχός και ηλικιωμένος ψαράς που για 84 ημέρες έχει αποτύχει να πιάσει έστω κι ένα ψάρι. Την επομένη, 85η ημέρα, κατορθώνει να ψαρέψει ένα ψάρι τεραστίων διαστάσεων, έναν ξιφία, το οποίο όμως δυσκολεύεται να το τραβήξει στην ξηρά. Αγωνίζεται δυο ολόκληρα μερόνυχτα και στο τέλος πετυχαίνει να νικήσει το ψάρι. Καταπονημένος όπως είναι, αδυνατεί να το ανεβάσει στη βάρκα, λόγω και του τεράστιου βάρους του ψαριού. Έτσι, αποφασίζει να το δέσει στο πλάι και ξεκινά το δρόμο της επιστροφής, κάνοντας όνειρα για τη θριαμβευτική επιστορφή στο χωριό του. Ωστόσο, η τύχη δεν είναι με το μέρος του. Η θάλασσα θα παίξει μαζί του ένα τελευταίο, άσχημο παιχνίδι. Οι καρχαρίες, κατά τη διάρκεια της διαδρομής, κατασπάραξαν το μεγάλο ψάρι που είχε πιάσει ο Σαντιάγκο. Όταν πλέον μπαίνει στο λιμάνι, το μόνο που έχει απομείνει να θυμίζει το κατόρθωμα του γερο-ψαρά είναι το μεγάλο άσπρο κόκαλο του ξιφία.

Αυτή, εν συντομία, είναι η υπόθεση του βιβλίου «Ο γέρος και η θάλασσα», που το 1953 χάρισε το βραβείο Πούλιτζερ στον Έρνεστ Χέμινγουεϊ και η έκδοσή του συνετέλεσε ώστε τον επόμενο χρόνο να του απονεμηθεί και το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Βεβαίως, οι περισσότεροι εγχώριοι αναγνώστες, και ειδικά οι αριστερόφρονες, προτιμούν το (όντως συγκλονιστικό) αντιπολεμικό μυθιστόρημα «Αποχαιρετισμός στα όπλα» και το «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», βασισμένο στις εμπειρίες του συγγραφέα από τον Ισπανικό Εμφύλιο και το οποίο ο Φιντέλ Κάστρο, κατά δήλωσίν του, διάβαζε συνεχώς και μάλιστα αντλούσε και ιδέες για τον ανταρτοπόλεμο κατά του Μπατίστα.

Εμείς διαλέξαμε τον γέρο Σαντιάγκο επειδή, κατά τη γνώμη μας, οι ηγήτορες της ελληνικής Κεντροαριστεράς -ακόμη κι αν δεν τους αρέσει η λογοτεχνία και για ορισμένους ακόμη και το διάβασμα γενικώς- θα πρέπει αφενός να μελετήσουν και να εμβαθύνουν στη σχέση του ανθρώπου -και ειδικά των αδυνάμων Ελλήνων- με τη φύση και την πάλη του για επιβίωση προκειμένου να κερδίσουν στις εκλογές τον Μητσοτάκη και να καταφέρουν την Πολιτική Αλλαγή στην οποίαν ομνύουν. Και αφετέρου, και το σπουδαιότερο, να κατανοήσουν πως αν συνεχίσουν τη μοναχική τους πορεία μπορεί στο τέλος της διαδρομής, στις κάλπες, να διαπιστώσουν πως αντί για «ξιφία» έμεναν με «ψαροκόκκαλα». Αντί για προοδευτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία και κυβερνητική αλλαγή να χρειαστεί να ξαναπάνε για …ψάρεμα.

Στην τελευταία του εμφάνιση, στο Φόρουμ των Δελφών, ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται ότι έχει συνειδητοποιήσει τη δυσκολία της επιστροφής της αντιδεξιάς παράταξης, αλλά και του ιδίου, στο γκουβέρνο και γι’ αυτό εγκατέλειψε τον Βελουχιώτη και τα «ηρωϊκά και πένθιμα» για τις τράπεζες και το δημοψήφισμα του 2015 και αντί για ανατροπή έκανε λόγο για αλλαγή πολιτικής ούτε καν για πολιτική αλλαγή. Προφανώς, η εγκατάλειψη της «αριστερής ανυποταξίας», με την οποίαν είχε πειραματιστεί για λίγο, και η επιστροφή του στον πραγματισμό και τον μεταρρυθμισμό της νουνεχούς κεντροαριστεράς είναι συνυφασμένη και με τα δημοσκοπικά ευρήματα και ιδιαίτερα τα ποιοτικά ευρήματα για τις προτιμήσεις και τις προσδοκίες των ψηφοφόρων. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στη Μαρία Νικόλτσιου παρουσίασε το κεντρικό αφήγημά του σε ότι αφορά την επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης, την ανάπτυξη, τις επενδύσεις καθώς και τους σχεδιασμούς του για την Πατριωτική Εισφορά, τη φορολόγηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας και τη στήριξη των νοικοκυριών απέναντι στην ακρίβεια.

Οπωσδήποτε τα λεγόμενα του χρειάζονται και περαιτέρω επεξεργασία όμως οι ομάδες εργασίας του Ινστιτούτου του ήδη, σύμφωνα με τα λεγόμενα συνομιλητών του πρώην πρωθυπουργού, εργάζονται εντατικά προκειμένου το επόμενο διάστημα να δοθούν στη δημοσιότητα οι προγραμματικές προτάσεις της «λίστας Τσίπρα». Άλλωστε η οδηγία που έχει δώσει στους συνεργάτες του ο Αλέξης είναι ότι πριν τα «μπάνια του λαού» θα πρέπει το υπό ίδρυσιν κόμμα του να είναι έτοιμο σε τρία πράγματα: «Κείμενα θέσεων, οργανωτικούς πυρήνες και πρόσωπα που θα είναι υποψήφιοι στις εκλογικές περιφέρειες». Ως προς τα πρόσωπα το τελικό λίφτινγκ το κάνει ο ίδιος με καθημερινές επαφές στην Αμαλίας, αλλά και αλλαχού. Διαβάζει βιογραφικά, συναντά ανθρώπους, αξιολογεί προτάσεις συνεργατών του.

Η «Ιθάκη» δεν θα είναι εφεξής η ..καρτ βισίτ του Αλέξη στους ψηφοφόρους. Τη θέση της θα πάρουν θεματικές εκδηλώσεις και παρουσίες του Τσίπρα ανά την επικράτεια με συγκεκριμένες πολιτικές στοχεύσεις και ακροατήρια. Από συγγραφέας ξαναγίνεται πολιτικός. Με εξαίρεση το Ηράκλειο και ακόμη μία παρουσίαση είτε στο Αιγαίο είτε στο Ιόνιο η «Ιθάκη» μπαίνει στη βιβλιοθήκη και αναλαμβάνουν ο Διονύσης Τεμπονέρας, ο Δημήτρης Λιάκος, η Ευγενία Φωτονιάτα, ο Γιώργος Χουλιαράκης, ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης, ο Λεωνίδας Μακρής, η Θεώνη Κουφονικολάκου να υπερασπίζονται στα εκράν των τηλεοράσεων, τις αντένες των ραδιοφώνων και στις στήλες των εφημερίδων την επιστροφή Τσίπρα σε ρόλο πρωταγωνιστή καθώς και το «νέο» που κομίζει για την οικονομία, την κοινωνία, τους θεσμούς και την Κεντροαριστερά.

Στόχος του Αλέξη είναι μέχρι τον Ιούνιο να έχει τουλάχιστον μια παρουσία την εβδομάδα στην επικαιρότητα. Έχει καθυστερήσει η παρουσίαση του μανιφέστου Σιακαντάρη για τα τρία ρεύματα (Αριστερά, Οικολογία, Σοσιαλδημοκρατία), αλλά η εκδήλωση στον Βόλο θα γίνει. Επίσης θα γίνει μια εκδήλωση που ετοιμάζει ο πρώην υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου με εκπαιδευτικούς και διανοούμενους, ενώ χθες έγινε στη Θεσσαλονίκη η εκδήλωση για τη νεολαία, που διοργάνωσε η Πρωτοβουλία Unmute NOW. Εκδήλωση για την οποίαν ο Τσίπρας είχε μεγάλο ενδιαφέρον αφού, όπως μάς λένε, μέσω του «αντισυστημισμού» και της «φαντασίας» των νέων θέλει να ισοσκελίσει την προσχώρηση του ιδίου στο «σύστημα» και τον «ρεαλισμό». Κατά κάποιο τρόπο σπάει στα δύο το σύνθημα του Τσε Γκεβάρα και του Γαλλικού Μάη του ‘68: «Είμαστε ρεαλιστές, επιδιώκουμε το αδύνατο». Εγώ είμαι ρεαλιστής, αλλά εσείς επιδιώξτε το αδύνατο, κάντε όσα χρειάζονται για να αλλάξει η ζωή σας ήταν, ουσιαστικά, το μήνυμα του Τσίπρα στην εκδήλωση των νέων, οι οποίοι αντάλλαξαν απόψεις για το σύνολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η νέα γενιά. Εκ παραλλήλου στα θέματα οργάνωσης του κόμματος Τσίπρα σημαντική είναι η συμβολή του γραμματέα της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ Πάνου Λαμπρινίδη - Στάχτου, ο οποίος συγκαταλέγεται στα στελέχη που έχουν αποφασίσει να συμπορευθούν με τον Τσίπρα και ήδη παρασκηνιακά εργάζεται για τον αρχηγό του.

Σημειώνουμε πως πρόβλημα με τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς που θα ακολουθήσουν τον πρώην πρωθυπουργό δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως πρόβλημα με τους βουλευτές. Η ντιρεκτίβα του Τσίπρα «εγκαταλείψτε τις έδρες σας και ακολουθήστε με» μάλλον δεν ισχύει ή ισχύει τροποιημένη. Ο Αλέξης κατανοεί πως είναι δύσκολο στους βουλευτές να εγκαταλείψουν από τώρα τις έδρες τους. Αν οι εκλογές γίνουν, όπερ και το πιθανότερο, τον Μάρτιο του 2027 οι βουλευτές θα έχουν χρόνο για να ενταχθούν στα ψηφοδέλτια της «λίστας Τσίπρα». Μάλιστα, λέγεται πως ενοχλείται από την πρόωρη ανακίνηση του θέματος, ενώ μάλλον δεν αντιμετωπίζει με αρνητική διάθεση το αίτημα των βουλευτών της Νέας Αριστεράς να ενταχθούν στο κόμμα του «και οι 9 (από τους 12) και όχι ένας ένας». Δεν θα προσχωρήσουν ως Νέα Αριστερά, αλλά ως βουλευτές που προέρχονται από τη Ριζοσπαστική Αριστερά και συμφωνούν με την προσπάθεια του Τσίπρα για την αναδιοργάνωση, με κυβερνητικούς όρους, της πληθυντικής Αριστεράς.

Στην ερώτηση, αν ισχύει η παλαιότερη δήλωση του Νάσου Ηλιόπουλου «ή και οι 9 ή κανένας», η απάντηση είναι: «Ναι, όχι όμως με τη μορφή τελεσιγράφου, αλλά ως θέση που διασφαλίζει ότι έχει νόημα η συμμετοχή μας στο εγχείρημα». Εξάλλου, όπως μάς λέει παλιά καραβάνα της πολιτικής «ακόμη κι αν προσχωρούσαν ένας ένας οι βουλευτές τίποτε δεν τους απαγορεύει στη συνέχεια να οργανωθούν και να λειτουργήσουν ως ομάδα». Κατά κάποιο τρόπο η συμπόρευση με εκπροσώπους ρευμάτων ιδεών και όχι ομάδων εξυπηρετεί και τον Τσίπρα. Αυτό που δεν θέλει ο πρώην πρωθυπουργός είναι να δοθεί η εντύπωση ότι υπάρχει συγκόλληση κομμάτων και ομάδων. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν αποδέχεται το αίτημα του Σωκράτη Φάμελου να ενταχθεί ο ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα στη «λίστα Τσίπρα». Θα περιληφθούν στα ψηφοδέλτια οι περισσότεροι από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Κουμουνδούρου, αλλά ως μονάδες. Στην Αμαλίας θέλουν τη σύνθεση, όχι τη συγκόλληση. Τους ενδιαφέρουν τα ρεύματα ιδεών, απεχθάνονται τον φραξιονισμό. Μάλιστα κάποιοι συνεργάτες του Αλέξη υποστηρίζουν πως η «βιτρίνα του Αλέξη στην πορεία προς τις εκλογές θα ξεχωρίζει τόσο έναντι της ΝΔ, τα πρόσωπα της οποίας, μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης και συμπολίτευσης είναι ‘’μουτζουρωμένα’’, ενώ θα ανταγωνίζεται στα ίσια την εικοσάδα των ικανών βουλευτών και στελεχών του ΠΑΣΟΚ, που εκπροσωπούν καθημερινά τη Χαριλάου Τρικούπη στα Μήντια και τη Βουλή».

Βεβαίως, κατανοούν τις δυσκολίες του εγχειρήματος και δικαιολογούν τα μπρος πίσω του Τσίπρα σχετικά με την ίδρυση του νέου κόμματος καθώς ούτε ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός έχει καταλήξει, λόγω και ιδιοσυστασίας, στις τελικές του αποφάσεις. Πάντως, και πέραν των αντιφατικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας του, ο Τσίπρας φαίνεται να ενστερνίζεται το δόγμα: Περπατώντας βρίσκεις τον δρόμο. Όσοι συνομιλούν μαζί του θεωρούν πως η καθυστέρηση, τελικά, δεν έχει βλάψει τον πρώην πρωθυπουργό, αντίθετα η κούρσα για τρεις, με την δημοσκοπική υποχώρηση της Καρυστιανού έγινε κούρσα για δύο. Του Τσίπρα και του Ανδρουλάκη. Για τη δεύτερη θέση, φυσικά. Κι αυτό είναι το πρόβλημα και για τους δύο αντιπάλους του Μητσοτάκη. Όσο η μάχη δίνεται για τη δεύτερη θέση δεν μπορούν να είναι σίγουροι για το τελικό αποτέλεσμα ούτε να πετάξουν σε ποσοστά που να δείχνουν ότι μπορεί να αμφισβητήσουν την πρωτοκαθεδρία της ΝΔ.

Εξάλλου, όπως μάς επισημαίνει ένας εκ των πλέον εγκύρων και σοβαρών δημοσκόπων, «ακόμη δεν μπήκε στον στίβο ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ η Καρυστιανού μπορεί να έχει υποχωρήσει, αλλά συνεχίζει να βρίσκεται μεταξύ των τριών που διεκδικούν τη δεύτερη θέση». Επιπροσθέτως, σημειώνει πως «έχει μεν δίκαιο ο Τσίπρας όταν λέει πως δεν μετράνε τον ίδιον, αλλά τη σκιά του όμως υπάρχει και η πιθανότητα η σκιά, ανάλογα με το πότε μετριέται, να είναι μεγαλύτερη από το μπόϊ». Και προσθέτει «προσώρας, φαντασιωνόμαστε τα νέα κόμματα. Μπορεί τελικά η φαντασία να απέχει της αληθείας. Η ψήφος των πολιτών θα εξαρτηθεί όχι μόνον από τον/την αρχηγό, αλλά και από το Πρόγραμμα, τις Θέσεις και τα πρόσωπα που θα παρουσιάσει». Πάντως, ο ίδιος, όπως μάς λέει, «κατάρρευση της ΝΔ στις μετρήσεις μου δεν βλέπω, ενώ η βελόνα του ΠΑΣΟΚ μπορεί να κουνήθηκε όμως όχι αρκετά ώστε να θεωρήσει ότι έχει καθαρίσει τη δεύτερη θέση. Ο Τσίπρας δείχνει ότι μπορεί να συγκεντρώσει τα δύο τρίτα όσων ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ το 2023».

Εξυπακούεται πως εφόσον το καταφέρει η μάχη με τον Ανδρουλάκη για τη δεύτερη θέση θα είναι το μεγάλο ντέρμπι της εκλογικής αναμέτρησης. Όπως υποστηρίζει συνεργάτης του Τσίπρα «από τη στιγμή που η βελτίωση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρουλάκη -παρά τον Ντίλιαν, την Κοβέσι, τη γκρίνια στην κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ και τη συνεχιζόμενη ακρίβεια- δεν είναι μεγάλη τότε ο ο Αλέξης ενισχύοντας το μεταρρυθμιστικό και συστημικό/ κυβερνητικό προφίλ των Δελφών και με ένα ποσοστό κοντά στο 12-13%, που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις, δικαιούται να ελπίζει βασίμως ότι μπορεί να βρεθεί αυτός στη δεύτερη θέση αφού τώρα αρχίζει ο ίδιος να αναπτύσσει δυναμική. Ο Ανδρουλάκης δείχνει να έχει εξαντλήσει τη δική του καθώς σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κινηθεί στην περιοχή του 15-16% όμως όταν εμφανιστούν και επισήμως τα κόμματα του Τσίπρα και της Καρυστιανού και ενδεχομένως και του Σαμαρά θα του κόψουν μία δυο μονάδες και η μάχη θα δοθεί στην περιοχή του 13-14%». Τι να πει κάποιος. Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να αντέξει και η μάχη να δοθεί σε υψηλότερα ποσοστά. Εξαρτάται από τα θέματα που θα ανακύπτουν και από τον τρόπο που θα τα χειριστούν Χαριλάου Τρικούπη και Αμαλίας. Σίγουρα στο επόμενο δίμηνο δεν θα πλήξουμε. Τα μπάνια του λαού πάντως δεν θα τα χαλάσει κανείς. Από το Σεπτέμβρη όταν θα πέσει και η πρώτη σταγόνα της βροχής θα δούμε εκτός από το καλοκαίρι και ποιός άλλος θα σκοτωθεί…