Αθανάσιος Παιδής

Αφορά το ίδιο το μέλλον της ελληνικής παραγωγής.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να χάσει ούτε τους αγρότες ούτε τους κτηνοτρόφους της.

Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότεροι άνθρωποι της υπαίθρου θα εγκαταλείπουν την παραγωγή, επειδή το κόστος γίνεται δυσβάσταχτο, οι φυσικές καταστροφές πολλαπλασιάζονται, το νερό λιγοστεύει, οι ζωονόσοι απειλούν τα κοπάδια και η αποζημίωση ή η αποκατάσταση έρχεται με καθυστέρηση.

Αυτό δεν είναι πλέον ένα στενά κλαδικό πρόβλημα.

Είναι εθνικό ζήτημα.

Ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος δεν παράγουν απλώς ένα εισόδημα για την οικογένειά τους. Κρατούν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο, στηρίζουν την τοπική οικονομία, διατηρούν παραγωγική γη και κοπάδια και συμβάλλουν στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.

Και σήμερα δέχονται πιέσεις από πολλές πλευρές ταυτόχρονα.

Το υψηλό κόστος παραγωγής, οι καθυστερήσεις και οι δυσλειτουργίες στις ενισχύσεις, οι ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα, οι ζωονόσοι και η συρρίκνωση του παραγωγικού πληθυσμού δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο δεν αρκούν πλέον οι αποσπασματικές λύσεις. Οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου ζητούν ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο για την ανθεκτικότητα της παραγωγής.

Το νερό γίνεται εθνικό ζήτημα

Πάνω απ’ όλα, όμως, πρέπει να μιλήσουμε για το νερό.

Η λειψυδρία δεν είναι ένα πρόβλημα που αφορά μόνο μια περιοχή της χώρας. Είναι μια πραγματικότητα που ήδη επηρεάζει την αγροτική παραγωγή και αναμένεται να γίνει ακόμη πιο έντονη καθώς μεταβάλλονται οι κλιματικές συνθήκες.

Η Κρήτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η μειωμένη παραγωγή στην ελαιοκαλλιέργεια έχει συνδεθεί με παρατεταμένο υδατικό και θερμικό στρες, ενώ οι τελευταίες έντονες βροχοπτώσεις προκάλεσαν νέες ζημιές σε καλλιέργειες, υποδομές και ζωικό κεφάλαιο.

Αυτό είναι το παράδοξο της νέας εποχής που ζούμε:

από τη μία λείπει το νερό και από την άλλη, όταν έρχεται, μπορεί να έρχεται με ακραία ένταση και να προκαλεί καταστροφές.

Αυτό δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια.

Χρειάζεται εθνικός σχεδιασμός για το νερό.

Χρειάζονται έργα αποθήκευσης και αξιοποίησης υδάτινων πόρων, σύγχρονα αρδευτικά δίκτυα, περιορισμός των απωλειών, εκσυγχρονισμός των υποδομών και αξιοποίηση της τεχνολογίας ώστε κάθε σταγόνα νερού να αξιοποιείται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Και ειδικά για τη Θεσσαλία, το ζήτημα του νερού πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα εθνικής σημασίας.

Η κλιματική κρίση αλλάζει τους κανόνες της παραγωγής

Δεν μπορούμε πλέον να σχεδιάζουμε την αγροτική πολιτική με τα δεδομένα που γνωρίζαμε πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια.

Ο παραγωγός βρίσκεται αντιμέτωπος με μεγαλύτερες θερμοκρασίες, μεγαλύτερες περιόδους ανομβρίας, ακραίες βροχοπτώσεις, πλημμύρες, παγετούς και νέες μορφές κινδύνων.

Η κλιματική κρίση δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση.

Έχει μπει ήδη μέσα στο χωράφι και μέσα στη στάνη.

Γι' αυτό και πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις αποζημιώσεις και την αγροτική ασφάλιση. Χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο σύστημα που θα ανταποκρίνεται στους πραγματικούς κινδύνους της εποχής και θα μπορεί να προστατεύει αποτελεσματικά το εισόδημα του παραγωγού.

Και η κτηνοτροφία χρειάζεται σχέδιο επιβίωσης και αναγέννησης

Το ίδιο ισχύει για την ελληνική κτηνοτροφία.

Οι ζωονόσοι έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος, ενώ οι κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος ζωοτροφών και παραγωγής. Το μεγάλο στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο η αποζημίωση εκείνου που έχασε το κοπάδι του.

Είναι να μην χάσουμε τον ίδιο τον άνθρωπο από την παραγωγή.

Να μπορέσει ο κτηνοτρόφος να ξαναστήσει την εκμετάλλευσή του.

Να μπορέσει ο νέος άνθρωπος να μείνει στον τόπο του.

Να υπάρχει πραγματική παραγωγική συνέχεια.

Γιατί αν ένας κτηνοτρόφος εγκαταλείψει σήμερα την παραγωγή, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα επιστρέψει αύριο.

Η μεγάλη συζήτηση που πρέπει να ανοίξουμε

Γι' αυτό πιστεύω ότι η χώρα χρειάζεται μια νέα εθνική συμφωνία για τον πρωτογενή τομέα.

Όχι άλλη μία σειρά αποσπασματικών μέτρων κάθε φορά που εμφανίζεται μια κρίση.

Χρειαζόμαστε ένα πολυετές σχέδιο για τον αγρότη και τον κτηνοτρόφο, με συγκεκριμένους στόχους:

νερό και αρδευτικά έργα,
προστασία από την κλιματική κρίση,
σύγχρονο σύστημα αποζημιώσεων,
αντιμετώπιση του κόστους παραγωγής,
ταχύτητα και διαφάνεια στις πληρωμές,
προστασία και ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου,
επενδύσεις στην τεχνολογία και στην παραγωγικότητα,
κίνητρα για να παραμείνει η νέα γενιά στην ύπαιθρο.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε να γίνει η κρίση για να αναζητήσουμε λύσεις.

Πρέπει να προλάβουμε την επόμενη κρίση.

Η Θεσσαλία έχει ζήσει τον Daniel, τις πλημμύρες, την ανομβρία και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Η Κρήτη σήμερα μας υπενθυμίζει ότι η λειψυδρία και τα ακραία φαινόμενα δεν είναι μακρινά σενάρια. Είναι η πραγματικότητα της ελληνικής παραγωγής.

Και μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα οφείλουμε να κάνουμε μια επιλογή:

Θα αφήσουμε την ελληνική ύπαιθρο να συρρικνωθεί ή θα επενδύσουμε αποφασιστικά στην παραγωγή της;

Για μένα η απάντηση είναι ξεκάθαρη.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να χάσει ούτε τους αγρότες ούτε τους κτηνοτρόφους της.

Γιατί μαζί τους δεν χάνουμε μόνο ανθρώπους της παραγωγής.

Χάνουμε ένα κομμάτι της ίδιας της Ελλάδας.


*Ο Αθανάσιος Παιδής είναι πρώην αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλίας, γεωπόνος και συντονιστής κρατικής αρωγής για έργα φυσικών καταστροφών στους ΟΤΑ