man123

Τι σημαίνει η απόφαση του ΣτΕ για την παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων

Γιώργος Μυλωνογιάννης

Ιδιαίτερα σημαντική για το θέμα των χρονικών ορίων των φορολογικών ελέγχων είναι η πρόσφατη απόφαση 675/2017 του Β'  Τμήματος του ΣτΕ.

Κατ'αρχήν πρέπει να διευκρινισθεί ότι η πρόσφατα εκδοθείσα απόφαση αυτή σχετικά με την παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων, δεν είναι οριστική αλλά παραπέμπει την υπόθεση στην Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου για οριστική κρίση, αφού προηγουμένως το Τμήμα έχει εκφράσει την άποψή του επί του θέματος. Αναμφίβολα όμως  η έστω και μη δεσμευτική αλλά ομόφωνη άποψη που διατύπωσε η επταμελής σύνθεση του Β' Τμήματος του ΣτΕ στο ζήτημα της παραγραφής των φορολογικών υποθέσεων, τολμώ να πω ότι δύσκολα θα ανατραπεί γιατί εκτός της αρτιότητας των νομικών επιχειρημάτων που αναπτύσσονται, η απόφαση αυτή αφουγκράζεται και την επιτακτική ανάγκη για δημιουργία ασφαλούς επενδυτικού κλίματος.

Οι σκέψεις τις οποίες ανέπτυξε το Β' Τμήμα του ΣτΕ συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1)  Η παράταση του χρόνου παραγραφής ενθαρρύνει την απραξία των φορολογικών αρχών και οι φορολογούμενοι βρίσκονται έκθετοι για μακρό χρόνο σε κατάσταση ανασφάλειας δικαίου που συνιστά τροχοπέδη για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων. Περαιτέρω επισημαίνεται ότι η παράταση της παραγραφής καταλήγει στη διενέργεια ελέγχων για πολύ παλιές χρονικές περιόδους έτσι ώστε οι φορολογούμενοι να αδυνατούν να παρέχουν εξηγήσεις ή σε ακόμα χειρότερες περιπτώσεις να καλούνται οι κληρονόμοι τους για την αντιμετώπιση των φορολογικών ελέγχων.

Σημειώνεται επίσης πως ο σκοπός των φορολογικών ελέγχων είναι η είσπραξη των φόρων και όχι η τιμωρία των φορολογουμένων. Ο σκοπός αυτός όμως δεν επιτυγχάνεται όταν οι έλεγχοι αφορούν υποθέσεις παρελθουσών δεκαετιών διότι η συχνά παρατηρούμενη επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των φορολογουμένων που μεσολαβεί μεταξύ διάπραξης της φορολογικής παράβασης και της διαπίστωσής της, αφήνει το Δημόσιο έκθετο στο κίνδυνο μη είσπραξης. Αντίθετα, η εντατικοποίηση των επίκαιρων ελέγχων για την εξακρίβωση τήρησης της ισχύουσας νομοθεσίας, έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερη εισπραξιμότητα και συμβάλει στην εμπέδωση φορολογικής συνείδησης.

2) Η αρχή της ασφάλειας δικαίου, όπως απορρέει από το Σύνταγμά μας, επιτάσσει να μην βρίσκεται ο φορολογούμενος για αόριστο χρόνο σε καθεστώς αμφιβολίας για την εκ μέρους του τήρηση των φορολογικών του υποχρεώσεων.

3) Η διάρκεια της παραγραφής συνιστά ουσιώδες στοιχείο της σχέσης φορολογούμενου και φορολογικής διοίκησης και ως εκ τούτου πρέπει να καθορίζεται εκ των προτέρων.

4) To Aρθρο 78 παρ. 2 του Συντάγματος δεν επιτρέπει την αναδρομική επιβολή οικονομικών βαρών προγενέστερα του ημερολογιακού έτους που προηγείται της έκδοσης του νόμου που τα επιβάλει.

Με τις διαπιστώσεις και τις νομικές απόψεις αυτές, το Β' Τμήμα του ΣτΕ συμπεραίνει πως η παράταση της παραγραφής είναι αντισυνταγματική όταν η έκδοση του Νόμου που την επιβάλει απέχει περισσότερο από δύο χρόνια από τη φορολογική χρήση στην οποία αναφέρεται. Για παράδειγμα, η παράταση του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλει φόρους για τη χρήση 2005 πρέπει να νομοθετηθεί το αργότερο μέχρι την 31-12-2007. Μετά την πάροδο της ημερομηνίας αυτής είναι συνταγματικά ανεπίτρεπτη η παράταση του χρόνου παραγραφής της χρήσης 2005, οπότε αυτός θα παραμείνει όπως αρχικά είχε νομοθετηθεί (δηλαδή, κατά κανόνα πέντε έτη και σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπως η εμφάνιση νέων στοιχείων, δέκα).

Εφόσον η παραπάνω συλλογιστική υιοθετηθεί από την Ολομέλεια του ΣτΕ, όλοι οι μέχρι σήμερα Νόμοι δια των οποίων δόθηκαν παρατάσεις του χρόνου παραγραφής θα πρέπει να κριθούν αντισυνταγματικοί. Ως πρακτικό δε συμπέρασμα, επισημαίνουμε ότι στην περίπτωση αυτή, μέχρι σήμερα πρέπει να θεωρείται παραγεγραμμένη η χρήση 2010 και μόνο στις εξαιρετικές περιπτώσεις της παρ. 84 παρ. 4 του Ν. 2238/94 (εμφάνιση νέων στοιχείων κλπ) είναι επιτρεπτοί φορολογικοί έλεγχοι και καταλογισμοί από 1 Ιανουαρίου 2006 και μετά. Στην ακραία περίπτωση βέβαια που κάποιος παρέλειψε εντελώς να υποβάλει δήλωση φόρου εισοδήματος, ο έλεγχος μπορεί να αναχθεί σε βάθος δεκαπενταετίας.

* Ο Γιώργος Μυλωνογιάννης είναι δικηγόρος, εξειδικευμένος στο φορολογικό δίκαιο, στέλεχος του νομικού γραφείου Φορτσάκης, Διακόπουλος, Μυλωνογιάννης και συνεργάτες 

ΣΧΟΛΙΑ (9)

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΑΡΧΕΙ Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΒΙΒΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΟΡΙΑ ΕΦ'ΟΣΟΝ ΔΕΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΛΕΟΝ ΤΗΣ 10ΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΛΗΞΕΙ ΚΑΙ ΤΑ ΕΤΑΙΡΙΚΑ (ΟΕ&ΕΠΕ) 2 ΕΤΑΙΡΙΕΣ. ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΙΦΗΣΙΑΣ ΔΕΝ ΤΑ ΚΛΕΙΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ ΟΤΙ ΚΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΞΕ ΜΙΑ ΠΤΩΧΕΥΣΗ Η ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΙ. ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ? ΕΚΤΟΣ ΑΥΤΟΥ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΑΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΝ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΜΟΥ ΖΗΤΟΥΣΑΝ ΝΑ ΡΩΤΗΣΩ ΕΓΩ ΔΙΚΗΓΟΡΟ

Γιώργος Α

Ευχαριστω για την απάντηση.Μια άλλη ερώτηση.Εστω ελεύθερος επαγγελματιαςμε περαιωση του ν 3888/10.Εως και σημερα δεν εχει εντολη ελέγχου η κάποια ειδοποίηση η γράμμα απο εφορια.Με βαση προηγούμενο αρθρο σας Παραγεγραμμενες πρέπει να θεωρουνται οι χρησεις εως κα το 2004.Εαν η ολομελεια επικυρώσει τότε Παραγεγραμμενο ειναι και το 2005.Η χρηση 2006-προκειμένου για προσαυξηση περιουσιας -υπόκειται σε πενταετη παραγραφη και οχι 10ετη δεδομένου οτι η πληρης αρση του απορρητου νομοθέτη θήκε το 2011 άρα μέσα στα πλαίσια της 5ετους παραγραφης;Σε παρόμοιες περιπτωσεις εχουμε παραγραφη εως και το 2010.Ειναι σωστο το σκεπτικό;Υποχρεος εαν μας ενημερώσετε και ευχαριστούμε για τα εμπεριστατωμένα αρθρα σας.

Γιώργος Α

Κύριε Μυλωνογιαννη άψογη η ερμηνεια και τοποθέτηση και σε Αυτο το αρθροΕνα ερώτημα για την 10ετη Εν προκειμένω για το 2005 πρέπει να νομοθετήσει η παραταση εως 31/12/2007 για την πενταετη.Ποτε πρέπει να νομοθετήσει η παραταση για την 10ετη προκειμένου αυτη να παραταθεί;Μια απάντηση θα ειναι χρήσιμη.Ευχαριστουμε εκ των προτέρων.

Γιώργος Μυλωνογιάννης

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του ΣτΕ,εφόσον η παράταση αφορά τη χρήση 2005 ο νόμος που προβλέπει παράταση προθεσμίας παραγραφής θα έπρεπε να εχει τεθεί σε ισχύ μέχρι 31/12/2007 τόσο γιά την πενταετή όσο και γιά την δεκαετή προθεσμία παραγραφής

Έχει δίκιο το ΣτΕ

Δεν νοείται επέκταση της παραγραφής πέραν των 10 ετών, ούτε καν των 5 ετών αν δεν υπάρχει πολύ σοβαρός λόγος. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα πρέπει να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Το τραπεζικό απόρρητο που ίσχυε μέχρι το 2010 δεν μπορεί αναδρομικά να ακυρωθεί. Επίσης, ενδιάμεσα έχουν περάσει ένα σωρό ρυθμίσεις για ρύθμιση παλαιών εκκρεμοτήτων (2015, 2017), στις οποίες μπορούσαν να υπαχθούν και όσοι είχαν ήδη βεβαιωμένες οφειλές. Δεν είναι δυνατόν να βεβαιώνουν οφειλές τώρα για το 2010 και παλαιότερα, ενώ οι προθεσμίες για την υπαγωγή στις παραπάνω ρυθμίσεις έχουν λήξει.

dim

Μπορεί να είναι λογικό αυτό αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους, θα έλεγα καλύτερα είναι ανύπαρκτοι. Μέχρι λοιπόν να γίνουν υπαρκτοί και να λειτουργούν σωστά δεν πρέπει να παραγράφονται. Διάβασα πριν από ένα λεπτό στην εδώ εφημερίδα : "Μόνο τα αναγκαία για τη διαβίωση θα αφήνουν στους οφειλέτες" και διερωτάμαι αυτοί οι οφειλέτες απλά την πάτησαν και αυτοί που τα "κατάφεραν" πριν κάποια χρόνια είναι κερδισμένοι ? Όπως ο γνωστός εργατολόγος ή ο γνωστός καλλιτέχνης ?? Να με συγχωρείτε αλλά εμένα μου ακούγεται δικαιοσύνη πολλών ταχυτήτων ή ακόμα καλύτερα επιλεκτική.

Εισαγγελέας

Σημασία έχει αν και πότε εφαρμόζουν τις αποφάσεις τα ελεγκτικά όργανα και η Κυβέρνηση. Εκείνοι είναι που θέλουν σε μακρόχρονη ερμηνεία τους φορολογούμενους

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία