Δημήτρης Δανίκας

Αν μάλιστα το ίδιο συνέβαινε και εν Ελλάδι, τότε ίσως να μην είχαμε ανάγκη κάθε πέντε χρόνια να εκλέγουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κι έτσι να αποφεύγαμε πολιτικά μικροκομματικά παιχνίδια.

Βίος και πολιτεία του εκλιπόντος έχουν ταυτιστεί με τις πιο επώδυνες, τις χειρότερες στιγμές της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Οπως η αντισυνταγματική εκτροπή που προέκυψε από τις απαιτήσεις του και την κόντρα του με τον εκλεγμένο και τόσο δημοφιλή πρωθυπουργό, δηλαδή τον Γεώργιο Παπανδρέου.

Περίπου αντιμετώπιζε τη χώρα σαν τσιφλίκι του και σαν συνέχεια μιας βασιλικής παράδοσης προερχόμενης από τον 19ο αιώνα. Σαν να μην είχε αλλάξει τίποτα επί της ουσίας. Η στοιχειώδης αστική δημοκρατία και ο κοινοβουλευτισμός, άγνωστες έννοιες γι’ αυτόν.

Οπως επίσης η έρπουσα φημολογία περί συγκρότησης δικής του χούντας. Η συμπεριφορά του και ο ασυγκράτητος αυταρχισμός του, όπως οι δυνάστες απέναντι σε πληβείους. Το όνομά του, εκείνη την εποχή, ό,τι χειρότερο για τη συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών.
Και εκτός όλων αυτών, του δόθηκε, ιστορικά, μια σπάνια ευκαιρία. Να λυτρωθεί ο ίδιος προσωπικά. Και ο θεσμός να αποκαθαρθεί απ’ όλες τις αμαρτίες. Και στο τέλος να ορθωθεί στο ύψος εκείνων των τραγικών περιστάσεων. Ετσι ώστε να διεκδικήσει και να τιμήσει το αξίωμα του θεσμού της βασιλείας.

Εννοώ την ώρα που η τρόικα των χουντικών πρωτεργατών, δηλαδή Παπαδόπουλος - Μακαρέζος - Παττακός, χτύπησε την πόρτα των ανακτόρων απαιτώντας νομιμοποίηση της πραξικοπηματικής εκτροπής, δηλαδή την παρουσία του, τη συνεργασία του και την υπογραφή του. Να βάλει την τζίφρα του και να φωτογραφηθεί μαζί τους. Η ώρα των όπλων. Των μεγάλων αποφάσεων. Των ιστορικών αναμετρήσεων. Η ώρα που γράφεται η Ιστορία. Η ώρα των υπαρξιακών διλημμάτων.

Αντί λοιπόν να διατάξει τους στρατιωτικούς υφισταμένους του να συλλάβουν και να φυλακίσουν αυτούς τους επίορκους συνταγματαρχίσκους. Αντί να αποδείξει το μέγεθος ενός αληθινού βασιλικού σθένους. Αντί να ορθώσει ανάστημα και να πράξει τα συνταγματικά του καθήκοντα, εκείνος υποχώρησε. Και με την ουρά κάτω απ’ τα σκέλια, ως συνεργός μιας ανελέητης, πρωτοφανούς και θρασύτατης συνταγματικής εκτροπής, τους ακολούθησε.

Εστω με δυσάρεστα συναισθήματα. Εστω χωρίς να χαμογελάει στο γνωστό φωτογραφικό στιγμιότυπο. Εστω και ψυχρά και αναγκαστικά. Τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και βασιλικά οπίσθια. Δεν τα είχε, ούτε καν τα έθεσε σε δοκιμασία.

Πάντα πρόθυμος στα «εύκολα» εναντίον εκλεγμένου πρωθυπουργού. Πάντα προθυμότατος για σπατάλες, εορτές και παχύσαρκες απολαβές. Πάντα έτοιμος για απολαύσεις βασιλικές. Στα δύσκολα κατώτερος των περιστάσεων. Με απλά λόγια, ο θεσμός της βασιλείας εν Ελλάδι σε έκπτωση μεγάλη. Ο εκλιπών ήταν ο πρώτος και αποκλειστικός υπεύθυνος της έκπτωσης του θεσμού. Ο μεγάλος ένοχος του διασυρμού, της διαπόμπευσης και του εξευτελισμού του βασιλικού θεσμού.

Πριν από την ετυμηγορία με τα συντριπτικά σε βάρος του αποτελέσματα του γνωστού δημοψηφίσματος, εκείνος ήταν που πρώτος γκρέμισε κάθε ελπίδα για τη συνέχιση του θεσμού. Εκείνος έκοψε κάθε γέφυρα επικοινωνίας με τον λαό «του». Ο τέως εν ψυχρώ «εκτέλεσε» το όνομά του, το κύρος του και το βασιλικό μέλλον των απογόνων του. Κανείς άλλος δεν του έφταιγε, μόνο ο εαυτός του. Με απλά λόγια: Είσαι βασιλιάς; Απόδειξη!

Κατόπιν όλων αυτών των ιστορικά πιστοποιημένων και αναμφίβολων «περιστατικών», η απώλειά του τόσο «ασήμαντη» όπως και κάθε «ανώνυμου» πολίτη αυτής της έρμης χώρας. Μπορώ να καταλάβω και να κατανοήσω τα συναισθήματα των οικείων του. Και εγώ στη θέση τους έτσι θα αισθανόμουν.

Και για να τελειώνω: καθένας κρίνεται από τις πράξεις του. Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά. Οπως έλεγε και ένας μεγάλος βιολοντσελίστας σε κάποιον μαθητή του, «μουσική κάνεις, μουσικός δεν είσαι». Ο Κωνσταντίνος έκανε τον βασιλιά, αλλά βασιλιάς δεν ήταν!