Πιέσεις στην Τεχεράνη να κάνει υποχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα για να ξαναρχίσουν οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις

Πιέσεις στην Τεχεράνη να κάνει παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα, προκειμένου να επαναρχίσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ασκούν οι διαπραγματευτές που επιχειρούν να αποτρέψουν νέα κλιμάκωση στο πεδίο της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Η προσπάθεια θεωρείται δύσκολη, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την πρόταση εκεχειρίας που κατέθεσε το Ιράν στη Νέα Υόρκη και επιδιώκει να επαναφέρει στο επίκεντρο τον αρχικό στόχο της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας: να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να κατευθύνει τη συζήτηση μακριά από το ζήτημα του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ, καθώς ο αποκλεισμός που έχει επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια και ο οικονομικός στραγγαλισμός του Ιράν, της προσφέρουν ένα πολύ ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί.

Σε ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να «εξαλείψει» την ιρανική κυβέρνηση προκειμένου να εμποδίσει την απόκτηση πυρηνικής βόμβας. Ωστόσο, το Ιράν δεν έχει καταφέρει να πείσει μέχρι σήμερα πως είναι διατεθειμένο να συζητήσει ουσιαστικές αλλαγές στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη για «πόλεμο μέχρι τέλους»

Αξιωματούχοι χωρών της Μέσης Ανατολής που διατηρούν επαφές με την Τεχεράνη υποστηρίζουν ότι η ιρανική ηγεσία θεωρεί πως μπορεί να αντέξει έναν μακροχρόνιο αμερικανικό αποκλεισμό ή μια νέα εκστρατεία βομβαρδισμών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η εξουσία στο Ιράν έχει πλέον συγκεντρωθεί περισσότερο στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης, της στρατιωτικής και οικονομικής δύναμης που παραδοσιακά τηρεί σκληρή στάση απέναντι σε ενδεχόμενους συμβιβασμούς με τη Δύση.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Κυριακή ότι η χώρα του παραμένει ανοιχτή στη διπλωματία, αλλά θα απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση. «Είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι για την επανέναρξη του πολέμου. Παραμένουμε σταθεροί απέναντι σε οποιαδήποτε νέα επιθετικότητα, ακόμη και αν αυτό οδηγήσει σε έναν πόλεμο μέχρι την καταστροφή. Ταυτόχρονα, είμαστε έτοιμοι για τη διπλωματία. Η επιλογή ανήκει στον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο NBC.




Ο Αραγτσί παρέμεινε στη Νέα Υόρκη μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για επιπλέον επαφές, όμως Άραβες διαμεσολαβητές ανέφεραν ότι το Ιράν δεν έχει κάνει καμία υποχώρηση μετά την απόρριψη της πρότασης εκεχειρίας από τον Τραμπ.

Το Κατάρ προειδοποιεί: «Η επίλυση της σύγκρουσης γίνεται όλο και πιο δύσκολη»

Αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου υποστηρίζουν ότι το Ιράν ζητά πρώτα παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον προτού επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Bloomberg ότι η σύγκρουση γίνεται ολοένα πιο δύσκολη στη διαχείρισή της, αναφερόμενος και στις επιθέσεις των φιλοϊρανών Χούθι στην Υεμένη και στη Σαουδική Αραβία.

Το Κατάρ αποτελεί έναν από τους βασικούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. «Αυτή η σύγκρουση είναι πολύ περίπλοκη. Δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη στρατηγική που ακολουθούμε για να τερματιστεί και αυτό είναι ακριβώς που μας λείπει σήμερα», είπε ο σεϊχης.

Ο Τραμπ θεωρεί πιθανή μια νέα στρατιωτική επιχείρηση

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στις πιθανότητες επιτυχίας της διπλωματίας και έχει μεταφέρει σε συνεργάτες του ότι θεωρεί πιθανή μια νέα εκστρατεία βομβαρδισμών, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Την Παρασκευή, ο Τραμπ απέρριψε πρόταση εκεχειρίας του Ιράν, η οποία προέβλεπε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών για επτά ημέρες, ώστε να υπάρξει χρόνος για διαπραγματεύσεις.

Οι ΗΠΑ θεωρούν πλέον ότι ο ναυτικός αποκλεισμός έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην ιρανική οικονομία. Παράλληλα, Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι το Ιράν χάνει τον έλεγχο της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου συνεχίζουν να διέρχονται από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

«Αυτό αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ισχύ του Ιράν», δήλωσε ο Ούμερ Καρίμ, ερευνητής σε θέματα ασφάλειας του Κόλπου στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.

Το παλιό πλαίσιο συμφωνίας και οι νέες απαιτήσεις

Το Ιράν επιδιώκει την επιστροφή στο μνημόνιο κατανόησης που είχε συμφωνηθεί με τον Τραμπ τον Ιούνιο και προέβλεπε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την έναρξη νέων συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη ζητούσε χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων, ξεπάγωμα δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό και άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η συμφωνία αυτή ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή για το Ιράν και ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί πλέον να επιστρέψει σε αυτή. Αντίθετα, η Ουάσινγκτον έχει ενισχύσει τις κυρώσεις κατά του Ιράν και χωρών που συνεργάζονται οικονομικά με την Τεχεράνη, ενώ επιχειρεί να περιορίσει ακόμη και αεροπορικές συνδέσεις με τη χώρα.

«Δεν αποτελεί έκπληξη ότι όλες οι πλευρές σκληραίνουν τις θέσεις τους», δήλωσε ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Foundation for Defense of Democracies.

Οι όροι για νέα συμφωνία

Αξιωματούχος χώρας της Μέσης Ανατολής που συμμετέχει στις ειρηνευτικές προσπάθειες ανέφερε ότι το Ιράν θα μπορούσε να κάνει συμβιβασμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι βρισκόταν κοντά σε μια τέτοια κίνηση νωρίτερα φέτος, κατά τις συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η Τεχεράνη θα χρειαστεί σαφείς εγγυήσεις ότι το Ισραήλ δεν θα εξαπολύσει νέα επίθεση εναντίον της μετά την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.