Να κλείσει τον εναέριο χώρο της Ρωσίας θέλει η
Ουκρανία και υποστηρίζει ότι διαθέτει σχέδιο για να το πετύχει. Σε ανακοίνωσή του την 1η Σεπτεμβρίου, ο
Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσε ελάχιστες λεπτομέρειες για τον σχεδιασμό, κατέστησε όμως σαφές ότι θα περιλαμβάνει τη χρήση μεγάλου αριθμού drones.
«Θα υπάρχουν τόσο πολλά drones στον ρωσικό ουρανό, ώστε αυτό δεν θα μπορεί να αγνοηθεί», δήλωσε, προειδοποιώντας
«κάθε αεροπορική εταιρεία που χρησιμοποιεί τον ρωσικό εναέριο χώρο» να αποφεύγει τις πτήσεις πάνω από τη χώρα.
«Ο ρωσικός ουρανός θα κλείσει εκ των πραγμάτων», πρόσθεσε.
Την επόμενη ημέρα, ο Ουκρανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι ορισμένες αεροπορικές εταιρείες είχαν ήδη διακόψει τα δρομολόγιά τους προς τη Ρωσία.
«Λάβαμε πληροφορίες ότι οι πρώτες αεροπορικές εταιρείες άρχισαν να αρνούνται πτήσεις προς ρωσικά αεροδρόμια μετά την ανακοίνωσή μας για τον κίνδυνο από drones, ο οποίος υφίσταται αντικειμενικά στον ρωσικό εναέριο χώρο», ανέφερε στο βραδινό του μήνυμα στις 2 Σεπτεμβρίου.
«Πρόκειται για μια σωστή και απολύτως λογική αντίδραση στα διαθέσιμα δεδομένα. Πρέπει να προστατεύσουμε ανθρώπινες ζωές. Η Ουκρανία έχει ήδη ενημερώσει επισήμως τους διεθνείς οργανισμούς και τους εταίρους της για την πραγματική κατάσταση στον ρωσικό εναέριο χώρο», πρόσθεσε.
Αναζητούν νέους τρόπους πίεσης
Η ανακοίνωση Ζελένσκι έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία, απουσία σημαντικών αλλαγών στα μέτωπα, τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία αναζητούν διαφορετικούς τρόπους για να αυξήσουν την πίεση η μία στην άλλη.
Για τη Ρωσία, αυτό έχει μεταφραστεί σε δραστική κλιμάκωση των επιθέσεων με drones και πυραύλους, ιδιαίτερα εναντίον του Κιέβου.
Για την Ουκρανία, η οποία δεν διαθέτει τη δύναμη πυρός της Ρωσίας σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, σημαίνει περισσότερο δημιουργική και εκτεταμένη αξιοποίηση των drones μεγάλης εμβέλειας.
Στόχος είναι ο εναέριος χώρος πάνω από τις μεγάλες ρωσικές πόλεις να μετατραπεί σε «ζώνη διαρκούς κινδύνου», αναγκάζοντας τις ξένες επιχειρήσεις να διακόψουν τις αεροπορικές συνδέσεις με τη Ρωσία.
Η προηγούμενη «Επιχείρηση Χαλί»
Η προσπάθεια να κλείσει ο ρωσικός εναέριος χώρος μέσω drones δεν αποτελεί νέα ιδέα, καθώς η Ουκρανία εφαρμόζει αυτή την τακτική εδώ και σχεδόν ενάμιση χρόνο.
Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (
SBU) ξεκίνησε την
«Επιχείρηση Χαλί» την άνοιξη του περασμένου έτους, με στόχο να διαταράξει τη λειτουργία των ρωσικών αεροδρομίων μέσω της σκόπιμης πτήσης drones από πάνω τους, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το ζήτημα και ζήτησαν να μην κατονομαστούν για λόγους ασφαλείας.
Στόχος δεν ήταν να πληγούν τα ίδια τα αεροδρόμια, αλλά να αναγκαστούν οι ρωσικές Αρχές να κλείνουν ή να περιορίζουν την εναέρια κυκλοφορία κάθε φορά που εντοπίζονταν drones στην ευρύτερη περιοχή.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ουκρανία μπορούσε να προκαλεί προβλήματα τόσο στην πολιτική όσο και στη στρατιωτική αεροπορία της Ρωσίας, χωρίς να πλήττει τις υποδομές των αεροδρομίων. Εξάλλου, οι διεθνείς εταίροι του Κιέβου είχαν προειδοποιήσει ρητά την Ουκρανία να μην πραγματοποιεί τέτοιου είδους χτυπήματα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η τακτική αποδείχθηκε αποτελεσματική. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, ουκρανικά drones προκάλεσαν τουλάχιστον 217 προσωρινές διακοπές λειτουργίας αεροδρομίων σε ολόκληρη τη Ρωσία, σύμφωνα με στοιχεία της ρωσικής κρατικής υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας Rosaviatsiya.
Κατά τη διάρκεια τριών νυχτών ουκρανικών επιδρομών με drones, πριν από την Ημέρα της Νίκης στις 9 Μαΐου 2025, η Rosaviatsiya αναγκάστηκε να επιβάλει προσωρινούς περιορισμούς στις πτήσεις, επηρεάζοντας τα ταξιδιωτικά σχέδια τουλάχιστον 60.000 επιβατών.
Τι αλλάζει με το νέο σχέδιο
Από τις περιορισμένες πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το νέο σχέδιο φαίνεται να αποτελεί μια πολύ μεγαλύτερης κλίμακας εκδοχή της προηγούμενης επιχείρησης.
Η «Επιχείρηση Χαλί» πέτυχε να κλείσει προσωρινά τον εναέριο χώρο πάνω από μεμονωμένα αεροδρόμια και περιοχές. Οι νέες ανακοινώσεις του Κιέβου, όμως, παραπέμπουν σε έναν πολύ πιο φιλόδοξο σχεδιασμό.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 2 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία ενημέρωσε τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) πως «ο ρωσικός εναέριος χώρος δεν είναι ασφαλής για την πολιτική αεροπορία εξαιτίας της αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας». «Καλούμε τους πάντες να τον αποφεύγουν», πρόσθεσε.
Ο Σερχίι Μπράτσουκ, εκπρόσωπος της Νότιας Διοίκησης των ουκρανικών αμυντικών δυνάμεων, υποστήριξε ότι η νέα επιχείρηση «δεν αποτελεί απλώς συνέχεια της εαρινής εκστρατείας, αλλά μετάβαση σε έναν στρατηγικό αεροπορικό αποκλεισμό της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
«Ο εναέριος χώρος πάνω από τις μεγάλες πόλεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας θα μετατραπεί σε ζώνη μόνιμου κινδύνου, γεγονός που θα αναγκάσει τις ξένες επιχειρήσεις να διακόψουν τις αεροπορικές συνδέσεις με τη Ρωσία», δήλωσε.
Ο Μπράτσουκ ανέφερε επίσης ότι η Ουκρανία αυξάνει «σημαντικά» την παραγωγή drones, ώστε να διαθέτει τους απαραίτητους αριθμούς για να «παραλύσει σε μόνιμη βάση τη λειτουργία των βασικών αεροδρομίων της κεντρικής Ρωσίας».
Η αντίδραση της Μόσχας
Σε συνέντευξη Τύπου μετά την ανακοίνωση του Ζελένσκι, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν κατηγόρησε την Ουκρανία για «κρατική τρομοκρατία», υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα δεν μπορεί να διαπραγματευτεί με τρομοκράτες.