Τα ευρήματα του Μαξίμου σε δύο εσωτερικές έρευνες και focus groups - Ποιους στοχεύει να πάρει πίσω από τους ψηφοφόρους του '23

Μία μάχη στο Κέντρο έβγαλε για τη Ν.Δ. η ανάλυση -τόσο με δύο ποσοτικές μετρήσεις όσο και με focus groups- της παρουσίας Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και των εξαγγελιών, όπως και των δηλώσεων που έκανε εκεί. Οπως έδειξαν τα στοιχεία, το κυβερνών κόμμα «κάθεται» πλέον στο 31% στην εκτίμηση ψήφου και ο Κυριάκος Μητσοτάκης κέρδισε 3 μονάδες θετικής αξιολόγησης μεταξύ Ιουλίου - Σεπτεμβρίου, ενώ ένα 36% των ψηφοφόρων τάσσεται εναντίον του συνθήματος για «πολιτική αλλαγή» που λανσάρουν η ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ.

Παράλληλα, οι αναλυτές του Μεγάρου Μαξίμου εκτιμούν ότι για να επαναπροσεγγίσει ποσοστά αυτοδυναμίας πρέπει να ισχυροποιηθεί ακόμα περισσότερο στους κεντρώους και τους κεντροδεξιούς ψηφοφόρους, μια και σε αυτές τις δύο κατηγορίες αυτοτοποθέτησης είναι σχεδόν το 50% των απωλειών της σε σχέση με τις εκλογές του 2023.

Στη μάχη της δεύτερης θέσης, το Μαξίμου επιβεβαίωσε τις δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου που έδειξαν ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης πήρε το ριμπάουντ στη ΔΕΘ και μείωσε κατά πολύ τη διαφορά του Ιουλίου από την ΕΛΑΣ, ωστόσο η εκτίμηση που εξακολουθεί να κυριαρχεί είναι ότι το ΠΑΣΟΚ δεν θα καταφέρει να ξεπεράσει το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, που είναι πρώτο με 33% μεταξύ των ψηφοφόρων που δηλώνουν αριστεροί, ενώ προηγείται με 38% έναντι 25% στους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους.

Αντίθετα, στον χώρο του Κέντρου η ΕΛΑΣ φαίνεται να μην έχει ιδιαίτερη πρόσβαση και καταγράφεται μόλις στο 6%. Από την άλλη πλευρά, οι αναλυτές του Μαξίμου μέτρησαν σοβαρές αναταράξεις λόγω Κασιδιάρη στα δεξιά της Ν.Δ., καθώς ο καταδικασμένος ως ένας από τους ηγέτες εγκληματικής οργάνωσης μετριέται με ψήφο στο 5,8% όταν στην κάρτα της έρευνας προστίθεται το «κόμμα Κασιδιάρη» (επομένως όχι δυνητική ψήφος), ενώ έχει σοβαρή επιρροή που φτάνει στο 11% μεταξύ των αυτοτοποθετούμενων στη Δεξιά ψηφοφόρων. Χωρίς να είναι αυτήν τη στιγμή γνωστό τι θα αποφασίσει ο Αρειος Πάγος σχετικά με την -όποιας μορφής- συμμετοχή του ή μη στις εκλογές, είναι φανερό ότι κατακερματίζει όλα τα κόμματα στον «σκληρό» δεξιό χώρο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα που θέλει τον Αντώνη Σαμαρά να έχει θετική αντιμετώπιση από το 20% των ψηφοφόρων της Ν.Δ., αλλά με πολύ χαμηλή εκτίμηση ψήφου, κάτω από το όριο του 3%, όταν στην κάρτα με τα κόμματα προστίθεται το «κόμμα Σαμαρά». Μεγάλη είναι η πτώση και του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού.

Από την πλευρά της, η Ν.Δ. εμφανίζει «τρύπα» στη Μακεδονία, όπου είναι μεν πρώτη αλλά με 27%, 4 μονάδες κάτω από το πανελλαδικό της ποσοστό, με τους αναλυτές του Μεγάρου Μαξίμου να καταγράφουν κέρδη για τα κόμματα της «λαϊκιστικής Δεξιάς». Από την ερχόμενη εβδομάδα θα ξεκινήσει ένας νέος κύκλος μετρήσεων της κοινής γνώμης. Στο κυβερνητικό επιτελείο μετρούν άλλωστε σε τακτά χρονικά διαστήματα τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά τις διαθέσεις της κοινής γνώμης, προκειμένου να αξιολογούν την επίδραση των πολιτικών επιλογών ή να διαπιστώνουν κενά στην εν εξελίξει στρατηγική που ακολουθείται.

Για παράδειγμα, ο κ. Μητσοτάκης, όπως έχει σημειώσει το «ΘΕΜΑ» εγκαίρως, άφησε κατά μέρος τη ρητορική περί «τρίτης θητείας», που θα μπορούσε να εκληφθεί από μέρος της κοινωνίας ως επιλογή αλαζονείας, και προτάσσει την ανάγκη για πολιτική σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, αλλά και για φυγή προς τα εμπρός. «Σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα», όπως το έθεσε πριν από λίγες μέρες μιλώντας στην Αρναία της Χαλκιδικής, λίγο πριν επισκεφθεί την επένδυση εξόρυξης χρυσού στις Σκουριές. 

Τα κέρδη Μητσοτάκη

Μπορεί η κυβέρνηση να πλαγιοκοπείται εκ δεξιών και εξ αριστερών και να επίκειται η ίδρυση του κόμματος Σαμαρά, μετά τη ΔΕΘ όμως στο επιτελείο του πρωθυπουργού διαπιστώνουν μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη: Η θετική αξιολόγηση του κ. Μητσοτάκη κινείται ανοδικά σε ποσοστό άνω του 35% και υπερβαίνει εκ νέου το ποσοστό της Ν.Δ. που κινείται στην εκτίμηση ψήφου άνω του 30%, στην περιοχή του 31%. Στον κ. Μητσοτάκη πιστώνεται η επιμονή στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, για την οποία μίλησε στη Θεσσαλονίκη - κάτι που αντιμετωπίζεται θετικά από το 40% του εκλογικού σώματος.

Παράλληλα, το 32,2% εκτιμά ότι δίνει μάχη για να υπάρξουν μέτρα ανακούφισης από τις υψηλές τιμές -κέρδος 9,5 μονάδων σε σχέση με τον Ιούλιο-, ενώ καταγράφεται σχεδόν στο 40% η πίστη ότι διαθέτει ένα σαφές πλάνο διακυβέρνησης. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός κατέγραψε κέρδη και στο ερώτημα κατά πόσο κάνει όσα υπόσχεται: από το 26,9% του Ιουλίου έφτασε στο 32,8%, ενώ γράφει επίσης και για τον εκσυγχρονισμό της χώρας φτάνοντας στο 37,2%, από 32,6% τον Ιούλιο. Κατά 4 μονάδες κάτω, αλλά ψηλά, στο 58,6%, είναι το ποσοστό εκείνων που του καταλογίζουν αλαζονεία.

Ο πρωθυπουργός

Και μπορεί οι δεξαμενές του κυβερνώντος κόμματος να μην είναι ανεξάντλητες, αν σκεφτεί κανείς ότι ένα ικανό μέρος των ψηφοφόρων του 2023 κινούνται σε άλλα κόμματα περισσότερο δεξιόστροφα, στο κυβερνητικό επιτελείο διαπιστώνουν όμως ότι αυξάνεται πάνω από το 35% και η μερίδα των πολιτών που ζητούν «σταθερότητα» έναντι πολιτικής αλλαγής.

Είναι προφανές ότι η ταραγμένη διεθνής συγκυρία ευνοεί το κυβερνητικό αφήγημα για «σταθερό χέρι στο τιμόνι», όπως το έθεσε ο κ. Μητσοτάκης πρόσφατα από τα γενέθλια της Ν.Δ., και προσφέρει έτσι μια κρίσιμη μάζα, στην οποία μπορεί να απευθυνθεί αποτελεσματικά και με πειθώ.

Αυτοί οι ψηφοφόροι εντοπίζονται περισσότερο στο Κέντρο και στα κεντροδεξιά, ενώ οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι απομακρύνονται από τη Ν.Δ. και στρέφονται προς το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛΑΣ. Σημειωτέον, η ψαλίδα μεταξύ των δύο αυτών κομμάτων και στην εικόνα που παίρνει το Μαξίμου εμφανίζεται να κλείνει, χωρίς όμως να διαφαίνεται εύκολα δυναμική ανατροπής και «πράσινου» προσπεράσματος, όπως θα ήλπιζε η Χαριλάου Τρικούπη. 

Από την άλλη πλευρά, ο Νίκος Ανδρουλάκης μείωσε κατά πολύ τις αρνητικές γνώμες και ανέβασε τις θετικές: είχε κέρδος 10 μονάδων μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου στην προσωπική αξιολόγηση: έφτασε στο 22% ξεπερνώντας κατά πολύ τις δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματός του, φτάνοντας τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος με απώλεια δύο μονάδων έχει επίσης 22% συνολική θετική αξιολόγηση (σε όλες τις περιπτώσεις, η θετική αξιολόγηση είναι το άθροισμα μεταξύ εκείνων που δηλώνουν πολύ θετικοί απέναντι σε έναν πολιτικό αρχηγό και εκείνων που δηλώνουν αρκετά θετικοί).

Ποια μέτρα πέρασαν

Ο πρώην πρωθυπουργός ξεπερνά τον Νίκο Ανδρουλάκη σε πολύ θερμούς υποστηρικτές: έχει 13% έναντι 9% του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Μικρή άνοδο του ποσοστού θετικής αξιολόγησης έγραψε και ο Κυριάκος Βελόπουλος, που ανέβηκε μία μονάδα και έφτασε στο 14%, με 6% «πολύ θερμών» υποστηρικτών.

Είναι προφανές από τις εσωτερικές έρευνες του Μαξίμου ότι η ΔΕΘ, η εμφάνιση του πρωθυπουργού και το πακέτο μέτρων που συμπληρώθηκε σε δεύτερο χρόνο και από τις παρεμβάσεις για τις 120 δόσεις και τους servicers έδωσαν σημαντική ώθηση στην κυβέρνηση, η οποία τον Ιούλιο είχε κάνει κοιλιά και στην εκτίμηση ψήφου.

Μπορεί να μην ανέτρεψε τους πολιτικούς συσχετισμούς άρδην, στο πακέτο της Θεσσαλονίκης όμως έγραψε θετικά η προαναγγελία για τη σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ από τις αρχές του 2028, όπως και τα μέτρα για τις συντάξεις, ενώ έπονται τα μέτρα για το αφορολόγητο των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών έως τα 20.000 ευρώ.

Τα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος αναδεικνύονται επίσης σε σημαντικό χαρτί της κυβέρνησης, η οποία μετά τις 72 δόσεις ανοίγει το παράθυρο των 120 δόσεων. Πρόκειται για παρέμβαση για την οποία άκουσε θετικά σχόλια από μικρομεσαίους επιχειρηματίες κατά τις πρόσφατες περιοδείες του και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ αυτή την εικόνα μετέφεραν στον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και πολλοί βουλευτές της Ν.Δ. από διαφορετικούς νομούς. 

Τα προβλήματα

Βεβαίως, υπάρχουν και εμφανή μειονεκτήματα της κυβέρνησης. Η εικόνα της στους νέους εξακολουθεί να είναι αρνητική, παρά το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης βάζει στο στόχαστρο τους περίπου 400.000 νέους ψηφοφόρους που θα εμφανιστούν στις κάλπες το 2027 και σε μεγάλο βαθμό είναι οικονομικά εξαρτημένοι από τους γονείς τους. Για παράδειγμα, στους ψηφοφόρους 17-24 ετών η Ν.Δ. κινείται σταθερά πέριξ του 12%, όμως παρουσιάζει σημαντική αύξηση επιρροής στους ψηφοφόρους 25-34 ετών, από το 15% στο 20%, αν και απέχει ακόμα σημαντικά από τα εκλογικά ποσοστά της.

Πληγή για τη Ν.Δ. είναι οι παραγωγικές ηλικίες 25-34 ετών, με ένα ποσοστό στο 19%, ενώ σε αυτή τη δεξαμενή εμφανίζουν σημαντική αύξηση κόμματα στα δεξιά του κυβερνώντος κόμματος. Τα πράγματα αρχίζουν να βελτιώνονται σημαντικά για τη Ν.Δ. στις ηλικίες άνω των 45. Στους 45-54 είναι στο 26%, στους 55-64 στο 35% και στους 65+ στο 43%. 

Κεντρικά ζητήματα για τους πολίτες παραμένουν το κόστος ζωής και οι αυξημένες τιμές μακράν κάθε δεύτερου. Επονται οι μισθοί και η ανάγκη για δουλειές με υψηλότερες απολαβές, και παρατηρείται μια αύξηση της ανησυχίας για την πορεία του ΕΣΥ. Πρόκειται για αισθητή μεταστροφή σε σχέση με το καλοκαίρι που υπήρχε θετική δημοσιότητα λόγω των τακτικών εγκαινίων νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Είναι προφανές ότι η άποψη της κοινής γνώμης είχε επηρεαστεί αρνητικά από την υπόθεση Μαζωνάκη και τους πλημμελείς ελέγχους που αποδείχθηκε ότι γίνονται στα ιδιωτικά ιατρεία. Ωστόσο, στις κυλιόμενες έρευνες των τελευταίων ημερών, η εικόνα του ΕΣΥ αποκαθίσταται.

Αλλα ζητήματα που απασχολούν είναι τα σχολεία και τα πανεπιστήμια (σύνηθες για έναρξη σχολικής χρονιάς), η εγκληματικότητα, αλλά με σαφή υποχώρηση από το καλοκαίρι, το Μεταναστευτικό, ελαφρώς περισσότερο τα Ελληνοτουρκικά και τέλος οι φυσικές καταστροφές. Στην ανάλυση κοινού που γίνεται επίσης απαντάται συχνά ανησυχία για τη διαφθορά και το κράτος δικαίου. 

Αν κάτι δεν άλλαξε μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου είναι ότι σταθερά δύο στους τρεις ψηφοφόρους (67%) δηλώνουν ότι η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση. Παράλληλα, μόλις το 26% αναφέρει ότι θεωρεί πως το 2027 η ζωή θα γίνει καλύτερη, παρότι οι σχετικές απαντήσεις είναι αυξημένες κατά 3 μονάδες σε σχέση με τον περασμένο Ιούλιο.

Η περιφέρεια και η Αθήνα

Ενα κεντρικό πρόβλημα της Ν.Δ. τους προηγούμενους μήνες ήταν η μεγάλη βουτιά που είχε κάνει στους νομούς της ελληνικής περιφέρειας, ως προϊόν του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και των μακρόχρονων αγροτικών κινητοποιήσεων που επηρέασαν την πολιτική εικόνα του περασμένου χειμώνα.

Σύμφωνα με την εικόνα που παίρνει το Μαξίμου, κάνει ένα σημαντικό rebound στην περιφέρεια και διατηρεί ισχυρές δυνάμεις στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, ενώ πληγή παραμένει η Μακεδονία, με σημαντική παρουσία των κομμάτων στα δεξιά της Ν.Δ., αρκετοί αρχηγοί των οποίων έχουν καταγωγή από νομούς της Μακεδονίας (Κ. Βελόπουλος, Αφροδίτη Λατινοπούλου, Δημήτρης Νατσιός, Μαρία Καρυστιανού). 

Στις εκλογικές περιφέρειες της Αθήνας, η Ν.Δ. διατηρεί σταθερή υπεροχή έναντι οιουδήποτε άλλου κόμματος με ποσοστό που προσεγγίζει το 35%, μακράν πάνω από το εθνικό της ποσοστό και στα όρια της αυτοδυναμίας. Και στην περιφέρεια, ωστόσο, μοιάζει να κινείται άνετα άνω του 30%.

Αυτό μάλιστα ισχύει και για το «αστικό» τμήμα της περιφέρειας, δηλαδή πρωτεύουσες νομών και περιοχές χωρίς ιδιαίτερη αγροτική δραστηριότητα, αλλά και για τις αγροτικές περιοχές, όπου η Ν.Δ. βελτιώνει σταθερά τη θέση της - αν και παραμένει μακριά από την εκλογική της επίδοση.

Η ελπίδα του κυβερνητικού επιτελείου είναι ότι αυτή η πορεία διόρθωσης τροχιάς θα συνεχιστεί, καθώς από την 1η Νοεμβρίου ενεργοποιείται και η πρόνοια για αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία. Ως προς τη Μακεδονία, η έρευνα του Μαξίμου αναδεικνύει την ανάγκη να γίνει ακόμα πιο συστηματική δουλειά, καθώς υπάρχει ένα «τέλμα» σε ποσοστά κάτω του 30% εδώ και αρκετούς μήνες. 

Σημειώνεται ότι στο Μαξίμου καταγράφουν μία σημαντική άνοδο εκείνων που λένε ότι «είναι ώρα για εκλογές»: φτάνουν πλέον στο 66%, με άνοδο 6 μονάδων σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ εκείνοι που λένε ότι δεν είναι ώρα για εκλογικές αναμετρήσεις εμφανίζονται μειωμένοι κατά 5 μονάδες, από το 36% του Ιουλίου στο 31% σήμερα. Οι αναλυτές που κατέγραψαν αυτή τη μεταστροφή της κοινής γνώμης εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι έχει ανέβει η πόλωση εντός του εκλογικού σώματος.

Ανακάτεμα στους μικρούς

Ενας κρίσιμος στόχος του Μαξίμου βεβαίως είναι να χαρτογραφήσει και το περιβάλλον στο ευρύτερο πολιτικό σύστημα και ειδικά στα δεξιά του. Είναι εμφανές ότι από τη ΔΕΘ ευνοήθηκε σημαντικά ο Νίκος Ανδρουλάκης έναντι του Αλέξη Τσίπρα που δεν «κούνησε» τη βελόνα, ενώ σταθερή παραμένει η εικόνα του Κυριάκου Βελόπουλου.

Η Ελπίδα για Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού συνεχίζει την πτωτική της πορεία, όπως αποτυπώνεται σε όλες τις έρευνες κοινής γνώμης, ενώ υπάρχει ένα σταθερό κοινό που φαίνεται ότι προτιμά την Αφροδίτη Λατινοπούλου, το κόμμα της οποίας κινείται λίγο πάνω από το 3%. Είναι αμφίβολο όμως αν αυτό είναι διατηρήσιμο σε περιβάλλον υψηλής πόλωσης, αν και το σκηνικό που αποτυπώνει η έρευνα καταγράφει πολίτες που έχουν μπει σε «διάθεση εκλογών». 

Τα νέα δεδομένα πάντως είναι το πιθανό κόμμα Κασιδιάρη και το κυοφορούμενο κόμμα Σαμαρά. Με δεδομένο ότι η μετά ΔΕΘ επίθεση Σαμαρά στον κ. Μητσοτάκη φαίνεται να προκάλεσε εντυπώσεις, η κυβέρνηση επέλεξε να μην αναφέρεται πλέον στον πρώην πρωθυπουργό σχεδόν καθόλου.

Η εικόνα που έχει το Μαξίμου πάντως είναι ότι το πιθανό κόμμα Σαμαρά αυτή τη στιγμή κινείται κάτω από το όριο του 3% και δέχεται σοβαρό πλήγμα από ένα πιθανό «κόμμα Κασιδιάρη» ή κόμμα με τη στήριξη Κασιδιάρη που κάνει δυναμική εκκίνηση στον χώρο των μικρότερων σχηματισμών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος», από αυτή την εβδομάδα οι δημοσκόποι θα ξεκινήσουν να δείχνουν στήλη με τη Συμμαχία Ελλήνων, που έχουν ιδρύσει τρεις ανεξάρτητοι βουλευτές από το περιβάλλον Κασιδιάρη, εφόσον οι απαντήσεις υπερβαίνουν το 1% και συνεκτιμώντας και τις αυθόρμητες απαντήσεις για «κόμμα Κασιδιάρη».

Το διεθνές περιβάλλον

Η πολύμηνη κρίση στον Περσικό που έχει εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως χτυπά τη δημοσκοπική εικόνα που έχουν οι Ελληνες για τον Ντόναλντ Τραμπ: ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει μόλις 13% θετικές γνώμες, με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν να συνεχίζει να απολαμβάνει αρκετά υψηλά ποσοστά δημοτικότητας στη χώρα μας, φτάνοντας σύμφωνα με τους αναλυτές του Μαξίμου στο 31%. Θετική εικόνα για το ΝΑΤΟ έχει μόλις το 26%, ενώ η Ε.Ε, παρά την εμφανή αδυναμία της να παρέμβει στις εξελίξεις, φτάνει στο 38% σε θετικές γνώμες.

Φωτογραφίες: EUROKINISSI