Υπογραφές για έργα έως 1,8 δισ. δολαρίων στο κοίτασμα «Κρόνος» της Κύπρου

Στην κατασκευαστική φάση περνά η εκμετάλλευση του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Κρόνος», στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, μετά την υπογραφή συμβάσεων ύψους έως 1,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σήμερα στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία.

Οι συμφωνίες αφορούν την κατασκευή και εγκατάσταση των υποδομών που θα επιτρέψουν την παραγωγή και μεταφορά κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο, με τελικό προορισμό κυρίως τις ευρωπαϊκές αγορές. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ιταλικής Eni, η παραγωγή αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2028.

Πρόκειται για το πρώτο κυπριακό κοίτασμα υδρογονανθράκων που περνά στο στάδιο της ανάπτυξης, περίπου 15 χρόνια μετά την ανακάλυψη φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ.

Χριστοδουλίδης: Ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης

Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την υπογραφή των συμβάσεων καθοριστικό βήμα για την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της χώρας.

Σε γραπτή δήλωσή του ανέφερε ότι η επένδυση αποτελεί «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης για τις ενεργειακές προοπτικές της χώρας μας», υπογραμμίζοντας την οικονομική και γεωπολιτική σημασία του έργου.

Ο Κύπριος πρόεδρος συνέδεσε την ανάπτυξη του κοιτάσματος με την ενίσχυση της οικονομίας και τη δημιουργία πρόσθετων δυνατοτήτων για κρατικές επενδύσεις.

Στην τελετή παρέστησαν ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός, ο γενικός διευθυντής επιχειρήσεων φυσικών πόρων της Eni Γκουίντο Μπρούσκο, εκπρόσωποι της TotalEnergies και των εταιρειών που αναλαμβάνουν την κατασκευή των υποδομών.

Τι προβλέπουν οι συμβάσεις

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Eni, οι συμβάσεις καλύπτουν τις βασικές εργασίες μηχανικού σχεδιασμού, προμήθειας εξοπλισμού, κατασκευής, εγκατάστασης και γεωτρήσεων.

Προβλέπεται η ανάπτυξη υποθαλάσσιων συστημάτων παραγωγής και ελέγχου, η τοποθέτηση αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου, η εγκατάσταση πλωτής μονάδας ελέγχου και η εκτέλεση των αναγκαίων γεωτρήσεων.

Το κοίτασμα «Κρόνος» βρίσκεται στο Τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, περίπου 185 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των κυπριακών ακτών. Ανακαλύφθηκε το 2022 και η αξιολόγησή του ολοκληρώθηκε επιτυχώς το 2024.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κοινοπραξίας, περιέχει περισσότερα από τρία τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτιμώμενη ποσότητα αερίου εντός του κοιτάσματος, η οποία δεν ταυτίζεται με τις ποσότητες που θα μπορούν τελικά να ανακτηθούν και να πωληθούν.

Η ανάπτυξη προβλέπει τέσσερις υποθαλάσσιες παραγωγικές γεωτρήσεις, με τη μέγιστη ημερήσια παραγωγή να εκτιμάται σε περίπου 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου.

Η ιταλική Eni κατέχει το 50% του Τεμαχίου 6 και είναι η διαχειρίστρια του έργου, ενώ το υπόλοιπο 50% ανήκει στη γαλλική TotalEnergies.

Μέσω Αιγύπτου στην Ευρώπη

Το φυσικό αέριο του «Κρόνου» δεν θα μεταφέρεται απευθείας στην Κύπρο για ηλεκτροπαραγωγή. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη διοχέτευσή του μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του αιγυπτιακού κοιτάσματος «Ζορ». Από εκεί θα μεταφέρεται για επεξεργασία και στη συνέχεια στις εγκαταστάσεις υγροποίησης της Νταμιέτα, ώστε να εξάγεται με δεξαμενόπλοια, κυρίως προς την Ευρώπη.

Η επιλογή αυτή περιορίζει το κόστος και τον χρόνο κατασκευής, καθώς αξιοποιούνται υποδομές που ήδη διαθέτει η Αίγυπτος, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία νέου τερματικού υγροποίησης στην Κύπρο.

Η προβλεπόμενη παραγωγή αντιστοιχεί σε περίπου 2,8 εκατομμύρια τόνους υγροποιημένου φυσικού αερίου ετησίως, όταν το κοίτασμα φτάσει στη μέγιστη δυναμικότητά του.

Η εξαγωγική διαδρομή βασίζεται στη συμφωνία που υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2025 μεταξύ Κύπρου, Αιγύπτου, Eni και TotalEnergies.

Από την επενδυτική απόφαση στην κατασκευή

Το προηγούμενο καθοριστικό βήμα είχε γίνει στις 28 Ιουλίου, όταν η Eni και η TotalEnergies έλαβαν την τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.

Με τις σημερινές υπογραφές αρχίζει η υλοποίηση των συμβάσεων κατασκευής, ενώ η αμερικανική McDermott έχει ήδη ανακοινώσει την ανάληψη σημαντικού τμήματος των υποθαλάσσιων έργων, με συμβατική αξία που τοποθετείται στην κατηγορία των $500 έως $750 εκατομμυρίων.

Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός επισήμανε ότι η σημασία του «Κρόνου» υπερβαίνει το μέγεθος των αποθεμάτων του, καθώς αποτελεί την πρώτη πρακτική προσπάθεια μετατροπής των ανακαλύψεων στην κυπριακή ΑΟΖ σε εμπορικά αξιοποιήσιμο φυσικό αέριο.

Η Κυπριακή Δημοκρατία αναμένει μελλοντικά έσοδα από την παραγωγή, το ύψος των οποίων θα εξαρτηθεί από τις πωλήσεις, τις τιμές του φυσικού αερίου, το κόστος ανάπτυξης και τους συμβατικούς όρους κατανομής των εσόδων.

Το ποσό των $1,8 δισεκατομμυρίων αφορά την αξία των συμβάσεων ανάπτυξης των υποδομών και όχι άμεσο έσοδο για το κυπριακό κράτος.

Παράλληλα, καθώς το φυσικό αέριο προορίζεται για εξαγωγή, η αξιοποίηση του «Κρόνου» δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος στην Κύπρο.

Για τη Λευκωσία, η σημασία του έργου είναι και γεωπολιτική, καθώς ενισχύει την ενεργειακή συνεργασία με την Αίγυπτο και δημιουργεί μια πρόσθετη οδό εφοδιασμού της ευρωπαϊκής αγοράς με φυσικό αέριο από την Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο πλέον είναι η τήρηση του κατασκευαστικού χρονοδιαγράμματος, ώστε ο στόχος για έναρξη παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2028 να πραγματοποιηθεί.