«Καθαρή αυτοθυσία»: Tα σενάρια για την πτώση του Phantom στην Τανάγρα, πότε αναμένεται το πόρισμα

Με το «ύστατο χαίρε» στους δύο άτυχους χειριστές, τον επισμηναγό Ιωάννη Μπλέσια και τον σμηναγό Δημήτριο Πέτρου στις ιδιαίτερες πατρίδες τους γράφτηκε ο επίλογος του τραγικού δυστυχήματος, στο «Athens Air Flying Week 2026», στην Τανάγρα.
Τόσο το μεγαλύτερο μέρος του αεροσκάφους F-4E Phantom, όσο και τα συντρίμμια που διασκορπίστηκαν στην ευρύτερη περιοχή έχουν μπει τώρα στο επίκεντρο της Επιτροπής Διερεύνησης Αεροπορικών Δυστυχημάτων, μαζί με συνομιλίες με τον Πύργο Ελέγχου, βιντεοσκοπημένο υλικό και μαρτυρίες για τη μοιραία πτήση που συγκλόνισε το πανελλήνιο.

Αν και η έκδοση του πορίσματος για τα αίτια του τραγικού δυστυχήματος υπολογίζεται πως θα χρειαστεί περίπου έναν μήνα, εντούτοις την πλήρη διερεύνηση του περιστατικού έχει ζητήσει, κατά πληροφορίες, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, προκειμένου να διακριβωθούν ακριβώς οι λόγοι που κατέπεσε το μαχητικό αεροσκάφος. Εξάλλου, το F4-E Phantom είχε υποβληθεί σε όλες τις διαδικασίες συντήρησης σύμφωνα με τα πρωτόκολλα της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ είναι παγκοίνως γνωστό ότι οι μηχανικοί αεροσκαφών στην Πολεμική Αεροπορία είναι εξόχως επιμελείς κατά τη διαδικασία της συντήρησης και των επισκευών, αφού λειτουργούν ως δεμένη ομάδα και με βάση συγκεκριμένα πρωτόκολλα.

Την ίδια στιγμή, η απώλεια των δύο χειριστών βάρυνε την ατμόσφαιρα μεταξύ των ιπτάμενων, με δεδομένο ότι επρόκειτο για αξιόλογα στελέχη με τεράστια εμπειρία και χιλιάδες ώρες πτήσης στο ενεργητικό τους. Υπό αυτήν την έννοια, το σενάριο του ανθρώπινου λάθους δεν φαίνεται να συγκεντρώνει ισχυρές πιθανότητες, όπως και αυτό ενός πιθανού χωρικού αποπροσανατολισμού (vertigo) των πιλότων λόγω μεγάλης πτητικής εμπειρίας, αν και ειδικοί εμπειρογνώμονες της Πολεμικής Αεροπορίας έχουν αναλάβει τη διερεύνηση των αιτίων πρόσκρουσης του αεροσκάφους.

«Χαμηλό ύψος»

Κλειδί, πάντως, για τους ερευνητές είναι το χαμηλό ύψος στο οποίο πετούσε το μαχητικό αεροσκάφος λίγο πριν τη μοιραία πτώση, γεγονός που αφήνει πολύ μικρά περιθώρια αντίδρασης για τους δύο χειριστές του. Με δεδομένο, μάλιστα, ότι το βομβαρδιστικό F4-E Phantom, αν και βαρύ αεροσκάφος και συγκεκριμένων δυνατοτήτων, έχει ολοκληρώσει μια επιτυχή διέλευση στην αεροπορική επίδειξη πριν από τη συντριβή του, ενισχύει τα σενάρια μηχανικής βλάβης, η οποία δεν αποκλείεται να εμφανίστηκε πριν την ολοκλήρωση της δεύτερης διέλευσης.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, μια πιθανότητα είναι να εμφανίστηκε βλάβη σε κάποιο από τα υδραυλικά συστήματα του αεροσκάφους και ο παράγοντας του χαμηλού ύψους, στο οποίο πετούσε, μπορεί να επέδρασε καταλυτικά και να μην επέτρεψε τελικά στους χειριστές να το οδηγήσουν προς τη θάλασσα ή ακόμη να ενεργοποιήσουν το σύστημα διαφυγής τους.

Κρίνοντας, μάλιστα, από το ότι τα όργανα του αεροσκάφους εντοπίζουν άμεσα την οποιαδήποτε βλάβη, δίνοντας σχετικό σήμα στο πιλοτήριο, πιθανό φαντάζει κάποιο τυχαίο συμβάν ή εμφάνιση κάποιου έκτακτου προβλήματος. Σε μια τέτοια εκδοχή, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα το αεροσκάφος να έπεσε σε κάποιο σμήνος πτηνών, που είναι γνωστό πως υπάρχουν στη συγκεκριμένη περιοχή ή ακόμη και να ήρθε αντιμέτωπο με κάποιο ρεύμα αέρα ή να προσέκρουσε σε κάποιο εμπόδιο, π.χ. κολώνα. Ωστόσο, στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας δεν θεωρούν ως πιθανό σενάριο το αεροσκάφος να αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα εξαρχής, όχι μόνο λόγω των συστηματικών συντηρήσεων, αλλά και γιατί σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα είχε ολοκληρώσει με επιτυχία την πρώτη διέλευση. Επιπλέον, θα υπήρχε ο απαραίτητος χρόνος για τους δύο άτυχους χειριστές να το προσγειώσουν με ασφάλεια μετά την πρώτη διέλευση, στον αεροδιάδρομο της Τανάγρας.

«Καθαρή αυτοθυσία»

Σε κάθε περίπτωση, στις τάξεις των ιπτάμενων της Πολεμικής Αεροπορίας επικρατεί προβληματισμός για το περιστατικό, αν και δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι αντίστοιχο σε αεροπορική επίδειξη. Λίγο έλειψε ένα μαχητικό αεροσκάφος EF-18 Hornet της ισπανικής αεροπορίας να καταπέσει πέρυσι στο πλήθος στο αεροπορικό φεστιβάλ της Gijón, ενώ αντίστοιχες επιδείξεις διοργανώνονται σε όλο τον κόσμο, με τα πιο πολυπληθή να λαμβάνουν χώρα παραδοσιακά στη Μεγάλη Βρετανία. Το γεγονός, ωστόσο, ότι επρόκειτο για αεροπορική επίδειξη και όχι για απώλεια σε αναχαίτιση έχει φορτίσει το προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας, με συναδέλφους τους να υπογραμμίζουν την αυτοθυσία που επέδειξαν οι άτυχοι πιλότοι.

Μην έχοντας μεγάλα περιθώρια λόγω ύψους να αντιδράσουν πιο δραστικά, επέλεξαν ενσυνείδητα, όπως τονίζουν συνάδελφοί τους, να παραμείνουν στο μαχητικό αεροσκάφος, οδηγώντας το μακριά τόσο από κατοικημένη περιοχή όσο και από την ίδια την αεροπορική βάση της Τανάγρας, όπου υπήρχε συγκεντρωμένο μεγάλο πλήθος για την αεροπορική επίδειξη.