Πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων

Το μείζον ζήτημα αν θα αλλάξει ή όχι ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για πλέον των 450.000 συνταξιοδοτούμενων ατόμων, θα συζητηθεί στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το μεσημέρι της ερχόμενης Τετάρτης 7 Οκτωβρίου, με πρόεδρο τη Σωτηρία Ντούνη και γενικό επίτροπο Επικρατείας τον Γεώργιο Βοΐλη, θα συζητηθεί με τη διαδικασία της πρότυπης δίκης, μετά από αναβολή, η αίτηση του πρώην προέδρου του Ανωτάτου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου Νίκου Αγγελάρα ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ.

Η απόφαση της Ολομέλειας δεν θα δημοσιευθεί την ίδια ημέρα που θα συζητηθεί στο ακροατήριο, αλλά αφού περάσει τη βάσανο της διασκέψεως των δικαστών κεκλεισμένων των θυρών, αναμένεται να δοθεί στη δημοσσιότητα στο τέλος με αρχές του ερχόμενου έτους. Η πρότυπη δίκη έχει την έννοια ότι όποια απόφαση εκδοθεί επί της αιτήσεως του κ. Αγγελάρα, το αυτό θα ισχύει για όλες τις αντίστοιχες εκκρεμείς αιτήσεις ή εκείνες που πρόκειται να κατατεθούν.

Επιστροφή διαφοράς

Η υπόθεση παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια ως πιλοτική δίκη από το 4ο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου λόγω μείζονος σημασίας. Αρχικά προσδιορίστηκε να συζητηθεί τον περασμένο Ιούνιο, αλλά ύστερα από αίτημα του Δημοσίου αναβλήθηκε για τις 7.10.2026. Υπενθυμίζεται ότι υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ έχει γνωμοδοτήσει από τον Μάιο του 2024 και ο Συνήγορος του Πολίτη, προτείνοντας να υπάρχει απαλλασσόμενο ποσό και αναλογική κράτηση με λιγότερα βάρη για τους συνταξιούχους. Πάντως, η γνωμοδότηση του Συνηγόρου του Πολίτη δεν επηρεάζει την κρίση των δικαστών και την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την αίτηση που έχει κατατεθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, πλέον της αμφισβήτησης του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ ζητείται, μεταξύ άλλων, η επιστροφή κάθε διαφοράς που προκύπτει από τον μη κλιμακωτό υπολογισμό της κράτησης και η διακοπή της παραγραφής, όπως και η διατήρηση των σχετικών αξιώσεων. Κατά την ακροαματική διαδικασία ο κ. Βοΐλης θα διατυπώσει τις θέσεις του επί του περιεχομένου της αιτήσεως του κ. Αγγελάρα, ενώ ο εισηγητής στην υπόθεση θα οριστεί μετά το τέλος της.

Να σημειωθεί ότι ο ρόλος του γενικού επιτρόπου Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο είναι αυτός με την αντίστοιχη του εισαγγελέα της έδρας των Ποινικών Δικαστηρίων.

Σύμφωνα με την πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την εισαγωγή της υπόθεσης σε καθεστώς πρότυπης-πιλοτικής δίκης, οι σύμβουλοι θα αποφανθούν αν είναι συνταγματικά συμβατό να εφαρμόζεται ενιαίος συντελεστής στο σύνολο της σύνταξης αντί να εξαιρείται ένα βασικό ποσό και η εισφορά να υπολογίζεται στο υπερβάλλον τμήμα της.

Ωστόσο, πέρα από την όποια κρίση των συμβούλων επί του θέματος της συνταγματικότητας ή μη της ΕΑΣ, η υπόθεση έχει τεράστια δημοσιονομική διάσταση, η οποία προβληματίζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε περίπτωση που εκδοθεί θετική για τους συνταξιούχους απόφαση, κάτι που θα σημάνει το τέλος των σημερινών κλιμακίων που ισχύουν για τις κρατήσεις.

Εφόσον ανοίξει ο δρόμος για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ, η κυβέρνηση θα εξετάσει ένα νέο και ευνοϊκότερο τρόπο υπολογισμού της κράτησης για τους συνταξιούχους, ο οποίος θα είναι υπέρ τους. Ηδη το υπουργείο Εργασίας εξετάζει διάφορα σενάρια αναλογικότερου υπολογισμού και αναμένει το «διά ταύτα» της δικαστικής απόφασης.

Τώρα η κράτηση επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων από 1.468 ευρώ και πάνω, με 8 κλιμάκια συντελεστών από 3% έως 14%. Ωστόσο, αν ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο. Το κυριότερο πρόβλημα είναι στις λεγόμενες υψηλές συντάξεις, που σε αυτές επέρχεται η μεγαλύτερη μείωση.

Σε περίπτωση κατά την οποία το Ελεγκτικό Συνέδριο ταχθεί υπέρ της θετικής αλλαγής του τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ, το οικονομικό όφελος για τους συνταξιούχους θα είναι αισθητό.

Ενδεικτικά, αν το Ελεγκτικό Συνέδριο ορίσει ως απαλλασσόμενο ποσό τα 1.468 ευρώ, τότε η κράτηση υπέρ ΕΑΣ σε έναν συνταξιούχο που λαμβάνει 2.200 ευρώ θα πρέπει να είναι στο ποσό των 732 ευρώ. Αν ο συντελεστής οριστεί στο 12%-15%, τότε η εισφορά θα είναι μεταξύ 88 και 110 ευρώ, ενώ σήμερα ο συνταξιούχος πληρώνει εισφορά 7% σε όλο το ποσό των 2.200 ευρώ, δηλαδή 155 ευρώ.

Αναδρομικά

Πολλά λέγονται και γράφονται για αναδρομικά εφόσον το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο εκδώσει θετική απόφαση. Πάντως, σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου μιλώντας στο «ΘΕΜΑ» τόνιζαν ότι μάλλον κατά τη διάσκεψη της υπόθεσης, μετά τη συζήτηση στην έδρα, η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί επί της αιτήσεως του κ. Αγγελάρα θα αρχίσει από την ημέρα δημοσίευσής της, αποκλείοντας έτσι το ενδεχόμενο αναδρομικής ισχύος από την ημέρα κατάθεσης στο δικαστήριο.

Δεν πρέπει να παραληφθεί ότι οι αξιώσεις συνταξιούχων από το Δημόσιο παραγράφονται στα δύο και όχι στα πέντε χρόνια όπως είναι σύνηθες. Τέλος, στον Προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται έσοδα 721 εκατ. από την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. στις επικουρικές, δηλαδή συνολικά 888 εκατ. ευρώ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: EUROKINISSI