Ο βραβευμένος γιατρός Ανάργυρος Μαριόλης στον Δανίκα: Έχω επενδύσει τα πάντα στο βλέμμα των ασθενών, με κάνουν κάθε μέρα καλύτερο άνθρωπο

Τον άκουγα άναυδος. Αν διαθέταμε εκατό γιατρούς όπως είναι ο Ανάργυρος Μαριόλης, ε, τότε η Ελλάδα θα ήταν παγκόσμια πρωταθλήτρια στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η κουβέντα από το τηλέφωνο. Αναγκαστικά. Εκείνος ακούνητος από το πόστο του. Στη Μάνη. Κάθε μέρα, κάθε μήνα, κάθε 24ωρο. Απίστευτο! Ακούγοντάς τον μια ιστορία μού ήρθε στο μυαλό. Εκείνη του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης. Ο «Φτωχούλης της Ιατρικής». Μια πρώτη γεύση, κάποιες από τις ατάκες του που «καρφώθηκαν» στα κύτταρά μου. Οπως: «Η δημοκρατία, η ελευθερία και η ανθρωπιά ουδέποτε γεωμετρήθηκαν». «Μεγαλύτερο βραβείο από την αγάπη που θα σου δώσει και το ευχαριστώ που θα σου πει μια γιαγιά σε έναν απομακρυσμένο οικισμό, κοντά στον Ταίναρο, νομίζω ότι είναι πολύ πιο δυνατό από κάθε βραβείο».

Ο Ανάργυρος Μαριόλης, ο πρώτος ανάμεσα σε ίσους - φτωχούς, προκομμένους, συνειδητοποιημένους και δημιουργικούς.

Σκηνή 1η: «Aπό τον Βύρωνα στη Μάνη»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ: Πού γεννηθήκατε; 

ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΜΑΡΙΟΛΗΣ: Γεννήθηκα εδώ, στο ακροτελεύτιο της ηπειρωτικής Ευρώπης, στη Μάνη. Δρυ Λακωνίας λέγεται ένα χωριουδάκι με 20 κατοίκους. Κοντά στον Γερολιμένα. Ενα απομονωμένο χωριουδάκι. Είμαστε τέσσερα αδέλφια. Ο πατέρας, δάσκαλος στο χωριό. Ετυχε να είναι και δάσκαλός μου. Πέθανε πολύ πρόωρα, όταν τελείωσα την Ιατρική. Και ήμουν θεράπων γιατρός του. Αθήνα τελείωσα, έκανα διδακτορική διατριβή.

Δ.Δ.: Τι ειδικότητα είχατε;

ΑΝ.Μ.: Γενική Οικογενειακή Ιατρική. Παθολογία δηλαδή. Είναι η σπονδυλική στήλη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας. Και τώρα γίνονται πάρα πολλές πρωτοβουλίες που παίρνει η σημερινή κυβέρνηση. Για πρώτη φορά δόθηκε οικονομικό μπόνους για να ακολουθήσουν την ειδικότητα της Παθολογίας, της Γενικής Οικογενειακής Ιατρικής. Ισως να είμαστε και η μοναδική χώρα που το έχει κάνει σε τέτοιο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Δ.Δ.: Δηλαδή όποιος ακολουθήσει την Οικογενειακή Ιατρική παίρνει μπόνους. 

ΑΝ.Μ.: Και την Παθολογία. Σαράντα χιλιάδες ευρώ όποιος ακολουθήσει. Γιατί έχουμε έλλειψη σε αυτές τις δύο βασικές ειδικότητες. Ελλειψη γιατρών. Από πέρυσι θεσπίστηκε αυτό.

Δ.Δ.: Ιατρική πού ασκήσατε;

ΑΝ.Μ.: Είχα το όραμα να διαμορφώσουμε, να ιδρύσουμε και να αποδείξουμε την τεκμηρίωση της Πρωτοβάθμιας στα αστικά κέντρα.Ιδρυσα το πρώτο Kέντρο Yγείας αστικού τύπου στην Ελλάδα, στον Βύρωνα Αττικής.

Δ.Δ.: Δηλαδή η Σουηδία δεν είχε Kέντρα Yγείας στον αστικό ιστό;

ΑΝ.Μ.: Τέτοια δομή στην Αίγυπτο, στην Τουρκία ή στη Φινλανδία δεν υπήρχε με αυτό τον τρόπο. Να είναι ο άνθρωπος στο επίκεντρο. Να έχει δηλαδή όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Δηλαδή να διαμορφώσουμε το μονοπάτι πρόσβασης στην υγεία. Φυσικά, χωρίς την τιμαριθμική συνιστώσα

Δ.Δ.: Τι είναι η τιμαριθμική συνιστώσα;

ΑΝ.Μ.: Να μην παίρνουν λεφτά οι γιατροί και να μην εκβιάζουν το σύστημα.

Δ.Δ.: Να μην εκβιάζουν τον ασθενή, να μην παίρνουν φακελάκια, αυτό εννοείτε;

ΑΝ.Μ.: Χωρίς την τιμαριθμική συνιστώσα. Δηλαδή, δεν ήταν αυτό που μας χαρακτήριζε και γι’ αυτό έγινε και πιλότος το Κέντρο Υγείας του Βύρωνα τότε. 

Σκηνή 2η: «Παρακολουθώ 2.000 ασθενείς»

Δ.Δ.: Για πέστε μου τη διαδικασία. Εγώ δηλαδή έχω ένα πρόβλημα, τι κάνω; Ερχομαι εκεί πέρα και τι γίνεται;

ΑΝ.Μ.: Το κοινωνικό, εργασιακό, επαγγελματικό περιβάλλον, το μονοπάτι πρόσβασης, δεν έχει καμία σχέση και δεν πρέπει να έχει με αυτό που έχουν τα νοσοκομεία. Αλλη η δουλειά του νοσοκομείου, της Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας, και άλλη η δουλειά της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας.

Δ.Δ.: Πέστε μου συγκεκριμένα. Τι κάνω, εμφανίζομαι ξαφνικά εκεί, ανοίγω την πόρτα και μπαίνω μέσα;

ΑΝ.Μ.: Ακριβώς.

Δ.Δ.: Και σε αυτό το Κέντρο Υγείας, στα αστικά κέντρα, πόσοι γιατροί είναι σαν κι εσάς, οικογενειακοί γιατροί; Ενας, δύο, τρεις;

ΑΝ.Μ.: Ανάλογα με την περιοχή είναι και δύο, είναι και πέντε, είναι και οκτώ. Ανάλογα και με τον πληθυσμό ευθύνης, οι γενικοί γιατροί και παθολόγοι.

Δ.Δ.: Η Πρωτοβάθμια δεν έχει πρόβλημα στην Ελλάδα; Γιατί πηγαίνουν όλοι στα νοσοκομεία;

ΑΝ.Μ.: Τώρα υπάρχει ο θεσμός του προσωπικού γιατρού. Ο κάθε πολίτης πρέπει να έχει τον δικό του, που είναι ειδικότητας Οικογενειακής Ιατρικής και Παθολογίας.

Δ.Δ.: Εγώ έχω μία γιατρό εδώ στη Μονή Πετράκη. Την Ελισάβετ Οικονόμου. Αλλά μου λέει εκείνη ότι δεν είναι, πώς το λένε, πιστοποιημένη στο σύστημα αυτό. Είναι εξαιρετική γιατρός. Εξαιρετική παθολόγος.

ΑΝ.Μ.: Πρέπει να κάνει σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ.

Δ.Δ.: Απαντήστε μου στην ερώτηση που κάνω. Γιατί έχει σημασία. Λοιπόν, εγώ έχω μια γιατρό εξαιρετική, η οποία όμως δεν είναι εκεί. Δηλαδή, αυτή δεν μπορεί να με θεραπεύσει, να μου πει τι να κάνω; 

ΑΝ.Μ.: Βεβαίως μπορεί. Είτε ως αμιγώς ιδιώτης, είτε με σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ. Οι γιατροί των δημόσιων δομών, όπως είμαι εγώ, είμαστε εξ ορισμού πιστοποιημένοι. Εμένα με έχουν δηλώσει 2.000 ασθενείς, τους οποίους παρακολουθώ.

Δ.Δ.: Κι αυτός θα με στείλει στο νοσοκομείο ή δεν θα με στείλει στο νοσοκομείο. Δηλαδή, με λίγα λόγια, δεν είναι σωστό να πηγαίνουν όλοι στο νοσοκομείο. Γι’ αυτό τα νοσοκομεία έχουν γεμίσει και έχουν πρόβλημα.

ΑΝ.Μ.: Ακριβώς. Το 80%, να μην πω και παραπάνω, που πάει και στοιβάζεται έξω από τα Επείγοντα των νοσοκομείων που είναι σε εφημερία αυτή τη στιγμή στις μεγάλες αστικές περιοχές θα μπορούσε να αντιμετωπίζεται στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα. Να διαμορφώσουμε κι εμείς την κουλτούρα των πολιτών. Εάν πάει στο νοσοκομείο, κινδυνεύει να πάθει και λοίμωξη. Κινδυνεύει να υποστεί χειρότερα. Οταν εφημερεύουν δύο νοσοκομεία στην Αθήνα αυτή τη στιγμή σήμερα, πώς θα μπορέσουν να ανταποκριθεί με τόσο βάρος; Οι άνθρωποι διακατέχονται από μια τάση να καθορίσουν πολλές φορές το άγνωστο.

Σκηνή 3η: «Η νοσοκομειακή νοσηλεία»

Δ.Δ.: Ποιο είναι το άγνωστο; Η ασθένεια;

ΑΝ.Μ.: Ναι, και να πάνε σε κάτι πιο εύλογο, πιο οικείο. Μόνο έτσι μπορούμε να καθησυχάσουμε, θεωρώ, το ένστικτο, όχι μόνο των ασθενών, αλλά και των ανθρώπων. Οπως σας είπα, έχω περάσει τις εφηβικές μου σκέψεις στην Πρωτοβάθμια με την ίδρυση του Κέντρου Υγείας στον Βύρωνα. Ηρθα για λίγο καιρό μετά, το 2010, σε αυτή την περιοχή, έναν βράχο πραγματικά. Και εδώ δεν υπάρχει ιδιωτική υγεία, δεν υπάρχει τίποτα. Δεν ξέρω αν έχετε επισκεφτεί τη Μάνη.

Δ.Δ.: Και ποιος δεν την έχει επισκεφτεί; Είναι εμβληματικό μέρος στην Ελλάδα. Το Κέντρο Υγείας στο οποίο εργάζεστε εσείς στην Αρεόπολη πού είναι; Είναι Κέντρο Υγείας για όλη τη Μάνη;

ΑΝ.Μ.: Τη λεγόμενη Μέσα Μάνη. Είμαι κυρίως εγώ και άλλη μία ειδικευμένη γιατρός και οι υπόλοιποι είναι αγροτικοί γιατροί που κάνουν τη θητεία τους για έναν χρόνο, νέα παιδιά.

Δ.Δ.: Και πόσους ασθενείς έχετε την ημέρα;

ΑΝ.Μ.: Οι εξετασθέντες κατ' έτος είναι περίπου 45.000-50.000.

Δ.Δ.: Μα πόσους κατοίκους έχει;

ΑΝ.Μ.: Ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες πενταπλασιάζεται ο πληθυσμός στην περιοχή. Δεν έχουμε μόνο τους κατοίκους της περιοχής, έχουμε και τους γύρω. Και τους επισκέπτες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025, διακομίζουμε από αυτά τα περιστατικά το 1,8% για να πάει σε δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια δομή.

Δ.Δ.: Δηλαδή μόνο το 1,8% πηγαίνει σε νοσοκομείο;

ΑΝ.Μ.: Πηγαίνει στο νοσοκομείο επειδή χρήζει νοσηλείας. Οι περισσότεροι μένουν εκεί. Στους 100 δηλαδή οι δύο, ας πούμε, πάνε στο νοσοκομείο. Οι υπόλοιποι 98 πάνε στα σπίτια τους. Παρακολουθώ πάρα πολλούς ανθρώπους κατ’ οίκον. Νοσηλεία στο σπίτι. Εχουμε και εδώ βραχεία νοσηλεία.

Δ.Δ.: Βραχεία νοσηλεία τι σημαίνει; Οτι πηγαίνω σπίτι του;

ΑΝ.Μ.: Για λίγες ώρες νοσηλεύονται εδώ. Το κόστος στα νοικοκυριά είναι μεγάλο και δυσβάσταχτο να φύγει ένας ασθενής από το Ακρωτήριο Ταίναρο και να πάει στο νοσοκομείο της Σπάρτης ή της Τρίπολης, καταλαβαίνετε. Κάποιοι άνθρωποι, κυρίως ηλικιωμένοι, δεν έχουν εδώ συγγενείς. Μένουν στην Αθήνα ή σε άλλα αστικά κέντρα και ένας παππούς, μια γιαγιά, 80-90 ετών, αν έχουμε τη δυνατότητα, νοσηλεύονται εδώ ή ακόμη και στο σπίτι τους. Εδώ στο Κέντρο υπάρχουν έξι κλίνες.

Δ.Δ.: Υπάρχει το ανθρώπινο δυναμικό;

ΑΝ.Μ.: Με τέσσερις νοσηλεύτριες προσπαθώ να δουλεύω 24 ώρες το 24ωρο όλες τις ημέρες του χρόνου. Καταλαβαίνετε, όμως, οι βάρδιες είναι τρεις την ημέρα με στρίμωγμα. Πολλές φορές μπορεί να μην έχουμε και νοσηλεύτρια.

Σκηνή 4η: «Είναι δημοκρατικό όταν ζεις για να ζήσει κάποιος άλλος»

Δ.Δ.: Επομένως, υπάρχει έλλειψη νοσηλευτών.

ΑΝ.Μ.: Υπάρχει σε όλη την Ελλάδα. Εγώ έχω μια αρχή: είναι δημοκρατικό όταν ζεις για να ζήσει κάποιος άλλος. Η αρχή των πάντων. Θα έλεγα, η θελκτική οπτασία της ουσίας. Ποιο είναι το ηδύποτο της ζωής; Αυτό πρέπει να αναρωτηθούμε πολύ.

Δ.Δ.: Ποιο είναι; 

ΑΝ.Μ.: Να διεκδικήσουμε έναν κεντρικότερο ήλιο που θα φωτίζει περισσότερους ανθρώπους. Πάντα θα αναφέρομαι στον άνθρωπο και μετά στον ασθενή.

Δ.Δ.: Είστε ποιητής! Μήπως γράφετε ποιήματα; 

ΑΝ.Μ.: Οχι, όχι. Απέναντί σας ατεκμηρίωτος απολογητής. Δηλαδή, επειδή ζω σε μια περιοχή απομονωμένη, θα τολμήσω να πω ότι αισθάνομαι πολύ μόνος. Δεν είμαι ούτε ποιητής, ούτε γράφω κείμενα, αλλά... 

Δ.Δ.: Ο τρόπος που μιλάτε είναι πολύ λυρικός, με μεταφορές, αλληγορίες. Είναι εντυπωσιακό αυτό, πρέπει να καθίσετε να γράψετε.

ΑΝ.Μ.: Κύριε Δανίκα, αυτή η μοναξιά, σε αυτό τον βράχο που προσπαθώ να προσφέρω υπηρεσίες υγείας δεν ένιωσα ποτέ επαγγελματίας. Δεν έχω πάρει ποτέ άδεια από το 1996 που εργάζομαι. Δεν έχω πάρει ποτέ ρεπό, δεν έχω λείψει ποτέ απόγευμα και νύχτα, αργία, καθημερινή, τα πάντα. Είναι τρόπος ζωής.

Σκηνή 5η: «Το σκάφος μου είναι το βλέμμα των ασθενών»

Δ.Δ.: Υπάρχουν άνθρωποι που σας αγκάλιασαν; 

ΑΝ.Μ.: Εννοείται, όλη η Μάνη. Εχω γαλουχηθεί στις καλημέρες και έχω υποσχεθεί και στον Βύρωνα -αυτό υπάρχει, άμα ρωτήσετε- ότι θα τιμώ στη ζωή μου τη συνέχεια μέσα από αυτή την εξύψωση που μου χάρισαν οι άνθρωποι. Δηλαδή θεωρούσα ότι όλοι μαζί και ο καθένας μόνος του να έχουμε μια ξεχωριστή θέση σε όλα αυτά που έχουν γίνει σε αυτή την περιοχή. Να υπάρχουν όμορφες ημέρες και γαλήνιες νύχτες γι’ αυτούς τους ανθρώπους που διαβιούν σε τόσο απομακρυσμένα, απομονωμένα χωριά.

Δ.Δ.: Μακάρι να υπάρχουν και άλλοι σαν κι εσάς! Δεν ξέρω πόσοι υπάρχουν στον κλάδο σας σαν κι εσάς!

ΑΝ.Μ.: Εγώ νιώθω κάθε μέρα ότι η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει.

Δ.Δ.: Εχετε σκάφος; 

ΑΝ.Μ.: Οχι, το σκάφος μου είναι το βλέμμα των ασθενών.

Δ.Δ.: Βίλα έχετε; 

ΑΝ.Μ.: Μένω στο ενοίκιο, ρακένδυτος ήρθα και προσπαθώ ρακένδυτος να πεθάνω.

Δ.Δ.: Φακελάκι δεν έχετε πάρει ποτέ σας βέβαια.

ΑΝ.Μ.: Μέχρι και αυτή τη στιγμή που μιλάμε, όχι. Και είναι πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα.

Δ.Δ.: Οι ασθενείς σας επιχείρησαν να σας δώσουν φακελάκι;

ΑΝ.Μ.: Ναι. Προσπαθώ με αυτά που έχω να βοηθάω, όχι να πάρω. Και πολλά πράγματα μέσα σε αυτό το κέντρο, αφού με προκαλείτε -με την καλή έννοια του όρου-, πολλά πράγματα είναι από τα ίδια μου τα χρήματα. Γιατί εδώ όταν ανέλαβα το 2010 παρέλαβα έναν στάβλο, χωρίς να υποτιμώ τα ζώα που ζουν μέσα στον στάβλο, αλλά ήταν πιο καθαρά. Το άλλαξα όπως το άλλαξα.

Σκηνή 6η: «Και χάσαμε, και παλέψαμε, και νικήσαμε»

Δ.Δ.: Η προσωπική ευθύνη εννοείτε. 

ΑΝ.Μ.: Ακριβώς. Φτιάξαμε καινούριες νότες, θεωρώ. Εδώ, με αυτούς τους ανθρώπους που διαβιούν σε ένα τέτοιο μέρος. Δηλαδή, πρόληψη, συνέχεια στη φροντίδα, ολιστικότητα, προσβασιμότητα, συνεχιζόμενη εκπαίδευση, ισότητα, ανθεκτικότητα. Θα μου πείτε, κερδίσατε; Και χάσαμε, και παλέψαμε, και νικήσαμε, αλλά και πετύχαμε. Υπήρξαμε παρόντες - και αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Δ.Δ.: Η υλικοτεχνική υποδομή του κέντρου είναι επαρκής; Δηλαδή μπορεί να κάνει κανείς εκεί αξονική; 

ΑΝ.Μ.: Είναι σε πάρα πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Οχι, αξονικές δεν γίνονται στα Κέντρα Υγείας.

Δ.Δ.: Μάλιστα, τι μπορεί να κάνει; 

ΑΝ.Μ.: Ακτινογραφίες, εξετάσεις αίματος, κλινική εξέταση, όλα αυτά που γίνονται σε μια τέτοια δομή. Θα με συγχωρέσετε, πάντως, γιατί εγώ έχω μαθητεύσει στην τέχνη της ανυπακοής. Γι’ αυτό και όλα αυτά τα χρόνια όπου προσπάθησα όχι να εργαστώ, συγχωρέστε με, δεν μπορώ να λέω αυτές τις λέξεις, προσπάθησα να δημιουργήσω κρυψώνες αντίστασης και θέλησης. Να δούμε λίγο περισσότερο φως και περισσότερη αξιοπρέπεια για όλους αυτούς τους ανθρώπους που μας έχουν ανάγκη. Αυτό προσπάθησα.

Δ.Δ.: Οι αμοιβές όμως δεν είναι ικανοποιητικές.

ΑΝ.Μ.: Θα μπορούσαν να είναι και καλύτερες. Παρ’ όλα αυτά, έχουν δοθεί μπόνους για τους ανθρώπους, οικονομικά μπόνους. Μικρά; Μικρά. Μεγάλα; Μεγάλα. Εχουν δοθεί όμως. Από την παρούσα ηγεσία του υπουργείου Υγείας. Μπόνους για τους ανθρώπους που εργάζονται σε απομακρυσμένες περιοχές. Είναι περίπου στα 600 ευρώ τον μήνα.

Δ.Δ.: Η αμοιβή σας ποια είναι;

ΑΝ.Μ.: Δύο χιλιάδες ευρώ περίπου είναι ο μηνιαίος μισθός.

Δ.Δ.: Εσείς παίρνετε 2.000 ευρώ μετά από πόσα χρόνια είπαμε; Πόσα χρόνια ασκείτε το επάγγελμα;

ΑΝ.Μ.: Είκοσι επτά χρόνια. 

Δ.Δ.: Είναι δυνατόν μετά από 27 χρόνια να παίρνετε 2.000 ευρώ; Πάμε παρακάτω. Αυτός ο θεσμός του πώς το είπατε, του Αστικού Κέντρου Υγείας. 

ΑΝ.Μ.: Ναι, σε όλη την Ελλάδα.

Δ.Δ.: Αυτό ολοκληρώθηκε επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη ή από πριν;

ΑΝ.Μ.: Επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη. Ο θεσμός του προσωπικού γιατρού, κάθε πολίτης δηλαδή να έχει τον γιατρό του όπου θα απευθύνεται και να μην τρέχει στα νοσοκομεία υπάρχει τα τελευταία τρία χρόνια.

Δ.Δ.: Ο Αδωνις Γεωργιάδης.

ΑΝ.Μ.: Ναι, ναι. Και η Ειρήνη Αγαπηδάκη, που έχει το κομμάτι της Πρωτοβάθμιας.

Δ.Δ.: Επομένως, έγινε ένα άλμα. Αν και κατηγορείται ο Γεωργιάδης. Ή όχι;

ΑΝ.Μ.: Εχει δώσει τα οικονομικά μπόνους για τις απομακρυσμένες περιοχές. Θα μπορούσαν να δοθούν κι άλλα. Και πιστεύω ότι θα δοθούν στην πορεία και άλλα μπόνους. Για να στελεχωθούν ακριτικές, άγονες, απομακρυσμένες νησιωτικές περιοχές. Εχουν γίνει αρκετές προσπάθειες. Και φυσικά το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ακόμη, όλα αυτά τα προγράμματα του υπουργείου για τον καρκίνο του μαστού έχουν δώσει μια άλλη διάσταση, θεωρώ. Η ψηφιοποίηση της Υγείας βοήθησε πάρα πολύ. Να σου έρχεται μήνυμα ότι πρέπει να κάνεις αυτές τις εξετάσεις.

Σκηνή 7η: «Η ελευθερία και η ανθρωπιά ουδέποτε γεωμετρήθηκαν»

Δ.Δ.: Οταν ο Γεωργιάδης είπε ότι είστε ο καλύτερος, ο πρωταθλητής σε αυτό τον τομέα, σας ανακήρυξαν έτσι στην Ευρώπη, πώς έγινε αυτό;

ΑΝ.Μ.: Στον κόσμο. Και στην Ευρώπη, και στον κόσμο. Το 2019 έλαβα το βραβείο του καλύτερου οικογενειακού γιατρού στην Ευρώπη και το 2021 το βραβείο του καλύτερου οικογενειακού γιατρού στον κόσμο. Είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός των Γενικών Οικογενειακών Γιατρών, WONCA λέγεται.

Δ.Δ.: Δηλαδή μια Ελλάδα που υποτίθεται ότι στα θέματα υγείας είναι πολύ υποβαθμισμένη έχει τον καλύτερο οικογενειακό γιατρό στον κόσμο.

ΑΝ.Μ.: Είναι για μένα, κύριε Δανίκα. Οπως η δημοκρατία, η ελευθερία, η σκέψη, η ανθεκτικότητα, η αγάπη, η μέθεξη, η αλληλεγγύη αλλά και οι ανθρωπιά, ουδέποτε γεωμετρήθηκαν σε όλα αυτά τα χρόνια προσφέροντας υπηρεσίες υγείας. Τα βραβεία είναι σαν τις παιδικές αρρώστιες. Αποτυπώνουν ναι μεν μια πραγματικότητα, αλλά ουσιαστικά πρέπει να τα περάσεις για να ανοσοποιηθείς. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο βραβείο από την αγάπη που θα σου δώσει και το ευχαριστώ που θα σου πει μια γιαγιά σε έναν απομακρυσμένο οικισμό κοντά στο Ταίναρο, νομίζω ότι είναι πολύ πιο δυνατό από κάθε βραβείο.

Οδηγώ το ασθενοφόρο, κάνω πολλά πράγματα. Αν λείπει το ένα ασθενοφόρο με τον οδηγό και χρειαστείτε π.χ. εκείνη τη στιγμή εσείς περίθαλψη στον Γερολιμένα που θα τον έχετε επισκεφτεί, αν περιμένουμε να γυρίσει ο οδηγός από τη Σπάρτη, εσείς θα έχετε πεθάνει! Δεν έλειψε ούτε μία φορά στα 16 χρόνια να μην είναι το ασθενοφόρο δίπλα με οδηγό εμένα.

Δ.Δ.: Α, έχετε δύο ασθενοφόρα;

ΑΝ.Μ.: Πάντα ήθελα να έχω δύο, έτσι ώστε να μπορώ, αν συμβεί κάτι, να συνδράμω. Εχει γίνει άπειρες φορές. Το ένα είναι δωρεά και το άλλο είναι του Δημοσίου. Είμαι εδώ όλο το 24ωρο, όλες τις ημέρες του χρόνου. Αυτό δεν είναι δουλειά. Δεν κάνω τίποτε άλλο. Θεωρώ ότι είναι η σκέψη η δική μου, είναι του ασθενούς, είναι του γιατρού, αλλά μπορεί να είναι και ενός ερωτευμένου.

Δ.Δ.: Τα περιστατικά που συναντάτε εκεί ως γιατρός;

ΑΝ.Μ.: Είναι τα πάντα. Από τροχαία, εγκεφαλικά, εμφράγματα, εργατικά ατυχήματα, πνιγμούς, ό,τι θέλετε. Τα βασικότερα είναι αγγειακά εγκεφαλικά, καρδιαγγειακά συμβάντα, αλλεργικής αιτιολογίας, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Δ.Δ.: Το σπίτι όπου μένετε είναι κοντά στο ιατρείο;

ΑΝ.Μ.: Ναι, αλλά συνήθως μένω μέσα στο Κέντρο Υγείας. Δεν νοείται ζωή για μένα χωρίς την παρουσία όλων αυτών των ανθρώπων. Αυτών που συνεργάζομαι και αυτών που ζητάνε βοήθεια.

Σκηνή 8η: «Με τον ΣΥΡΙΖΑ; Οχι! Τόσο δεξιός δεν είμαι»

Δ.Δ.: Και μέσα σας πώς αισθάνεστε;

ΑΝ.Μ.: Οταν θα κλείσουμε αυτή την τηλεφωνική συνομιλία θα είμαι πάλι μόνος μου. Αλλά, ξέρετε, όταν είμαι μόνος μου, τότε είμαι με πάρα πολύ κόσμο. Θα σας πω ένα περιστατικό. Οταν είχε μια τεράστια κακοκαιρία, το μοναδικό πράγμα που σκέφτηκα πριν από περίπου έναν μήνα στην περιοχή που είχε διακοπή ρεύματος 50 ώρες, ήταν να βρούμε τους ανθρώπους που έχουν πρόβλημα με το οξυγόνο. Ξέρετε, που δεν έχουν ρεύμα. Οσοι δεν είχαν γεννήτρια να τους μεταφέρω εδώ. Οσοι δεν είχαν κινητά, να βρούμε έναν τρόπο εδώ, στο Κέντρο Υγείας, που έχουμε γεννήτρια, να τους φορτίσουμε τα κινητά. Θα μου πείτε, δεν είναι δουλειά δική σου. Σας ξανατονίζω ότι ο άνθρωπος προέχει και μετά ο ασθενής.

Δ.Δ.: Λοιπόν, για πείτε μου. Σας αντιμετώπισαν οι κυβερνήσεις σωστά, αντικειμενικά, όλες; Ή είχατε προβλήματα; 

ΑΝ.Μ.: Η καθημερινή μας αυλόπορτα και το βεραντάκι στον ακάλυπτο. Οταν κάνεις σωστά τη δουλειά σου, δεν φοβάσαι τίποτα. Δεν μπορεί, νομίζω, καμία κυβέρνηση να έρθει και να αντιδράσει στο οτιδήποτε. Οταν την κάνεις μέρα νύχτα. Να είναι δημόσιος υπάλληλος. Θα μπορούσε να μη λειτουργεί όλες τις ημέρες, να μην εφημερεύει όλες τις ημέρες. Εμείς 30 ημέρες τον μήνα. Χριστούγεννα, Πάσχα, τα πάντα. Καλοκαίρι, τον Αύγουστο, πάντα, πάντα μέσα εκεί.

Δ.Δ.: Είστε οπαδός της Νέας Δημοκρατίας; ΚΚΕ είστε; Τι είστε;

ΑΝ.Μ.: Δεν έχω βιολογικά κύτταρα της Νέας Δημοκρατίας. Αλλά νιώθω πολύ όμορφα.

Δ.Δ.: Τα βιολογικά σας κύτταρα, κομματικά, ποια ήταν; Κόκκινα, του ΠΑΣΟΚ, ποιανού ήταν; 

ΑΝ.Μ.: Ημουν το 2019 στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του Κυριάκου Μητσοτάκη στις βουλευτικές εκλογές του 2019. Τιμητική θέση. Ξεκίνησα, όπως περίπου είχε πει ο Τσόρτσιλ, από την Αριστερά. Οχι, όχι. Το ΚΚΕ, εντάξει, είναι η λογική του μοναστηριού. Δεν μου άρεσαν τα μοναστήρια εμένα. 

Δ.Δ.: Με το ΚΚΕ Εσωτερικού, με ποιο; Με τον ΣΥΡΙΖΑ; Με τον Συνασπισμό; 

ΑΝ.Μ.: Οχι, όχι. Τόσο δεξιός δεν είμαι.

Επίλογος: Μ’ ένα καΐκι κόντρα στα κύματα

Δ.Δ.: Μου θυμίζετε λίγο την ιστορία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, ο Φτωχούλης του Θεού, ο Φτωχούλης της Ιατρικής. Για πείτε μου, η χειρότερη εμπειρία της ζωής σας ποια ήταν;  

ΑΝ.Μ.: Οταν προσπάθησα να βοηθήσω παίρνοντας μαζί με φίλους ένα καΐκι εδώ, από τον όρμο στο Λιμένι, αργά τη νύχτα, μια γυναίκα που ζητούσε ιατρική βοήθεια πάνω σε κρουαζιερόπλοιο κάνοντας τέσσερις ώρες ταξίδι με το καΐκι. Πήγαμε να συναντήσουμε ένα κρουαζιερόπλοιο που είχε μια γυναίκα σε κώμα. Τα κύματα ήταν βουνά. Είχα μαζί μου μια γιατρό, μια αγροτική γιατρό και μια νοσηλεύτρια. Κάποια στιγμή ένιωσα, δεν με πείραζε για μένα, ότι θα βουλιάξει το καΐκι και προσπάθησα, όταν φτάσαμε στις 3 η ώρα τη νύχτα στο κρουαζιερόπλοιο, να παραλάβω από τα 50 μέτρα. Φανταστείτε τώρα, 40-50 πόσα μέτρα ύψος με ένα σχοινί. Η συνεννόηση που είχα με τον καπετάνιο δεν ήταν η καλύτερη. Να παραλάβω μια γυναίκα, Αγγλίδα, και να την πάρω στο καΐκι. Τις στιγμές αυτές τις έχω σχεδόν κάθε μέρα μπροστά μου. Θα μου πείτε, ήταν δική σου δουλειά; Οχι, αλλά όταν είδα ότι υπήρχε πρόβλημα με το σκάφος του Λιμενικού, είπα ότι πρέπει να δώσουμε βοήθεια σε αυτή τη γυναίκα.