Υπουργείο Εθνικής Αμυνας: Οι αλλαγές στη δομή του στρατού και οι νέες ρυθμίσεις για βαθμολόγιο, μισθολόγιο και αναβολές

Δέσμη αλλαγών στο νομοθέτημα για τη ριζικά νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων, 80 χρόνια μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, μελετά το Πεντάγωνο. Κατά πληροφορίες, στην τελική εκδοχή του νομοσχεδίου, όπως αυτό θα οδεύσει προς ψήφιση στην Ολομέλεια, εξετάζεται η ύπαρξη νομοθετικής ρύθμισης που θα απαλύνει την αναδρομικότητα στο νέο βαθμολόγιο για τα εν ενεργεία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οποία επηρεάζονται από τις επικείμενες αλλαγές. Με το νέο βαθμολόγιο τίθενται δικλίδες ως προς την εξέλιξη των αξιωματικών. Συγκεκριμένα, με την πρόβλεψη οργανικών θέσεων, αλλά και το νέο πλαίσιο αξιολόγησης των στελεχών εκτιμάται ότι θα αντιστραφεί η πυραμίδα, ώστε να μην υπερτερούν αριθμητικά οι ανώτεροι αξιωματικοί των στρατεύσιμων, όπως συμβαίνει σήμερα. Οπως είναι γνωστό, το 97,83% των στελεχών αξιολογούνταν μέχρι τώρα με... 100% - δηλαδή το απόλυτο!

Ως προς το νέο μισθολόγιο, αυτό αποσυνδέεται πλέον από το βαθμολόγιο, προβλέποντας μεσοσταθμικές αυξήσεις για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες προέκυψαν από εξοικονομήσεις στα οικονομικά του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, ενώ στο πολυνομοσχέδιο προβλέπονται και τα αναδρομικά από 1ης Οκτωβρίου 2025 για όλους τους ένστολους. Σύμφωνα με τα στελέχη του υπουργείου, οι μισθολογικές αυξήσεις ξεκινούν από 13% και φτάνουν ως 52,3% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις -για έναν ανώτατο αξιωματικό με βαθμό αντιπλοιάρχου, ο οποίος είναι κυβερνήτης φρεγάτας.

Στο πεδίο της στρατιωτικής εκπαίδευσης συστήνεται η Διοίκηση Ακαδημαϊκής Εκπαίδευσης, στην οποία θα υπάγεται το σύνολο των Στρατιωτικών Σχολών (ΑΣΕΙ, ΣΣΑΣ, ΑΣΜΥ) με ζητούμενο τον οριζόντιο συντονισμό των ακαδημαϊκών, ερευνητικών, οικονομικών θεμάτων τους. Ταυτόχρονα, σε πλήρη αναδιαμόρφωση βαίνει το πρόγραμμα σπουδών των ΑΣΕΙ με νέες κατευθύνσεις ειδίκευσης, 5ετείς κύκλους σπουδών και πτυχία με προσδιορισμένο επιστημονικό αντικείμενο, ενώ ανωτατοποιούνται για πρώτη φορά οι Σχολές Υπαξιωματικών. Μεγάλη τομή συνιστά το νέο πλαίσιο θητείας, αφού αποκτά νέο περιεχόμενο και τρόπο οργάνωσης. Συγκεκριμένα, η κατανομή του συνόλου των στρατευσίμων στον Στρατό Ξηράς και στη συνέχεια η μετάταξη συγκεκριμένου αριθμού ειδικοτήτων στο Πολεμικό Ναυτικό και στην Πολεμική Αεροπορία. Ως προς τη βασική εκπαίδευση, αυτή θα διαρκεί 10 εβδομάδες και θα περιλαμβάνει εξομοιωτή βολών, χειρισμό drones και οριζόντιες δεξιότητες (όπως Πρώτες Βοήθειες), για να ακολουθήσει η ειδική εκπαίδευση διάρκειας 4 εβδομάδων και κατόπιν επιχειρησιακή εκπαίδευση για 12 εβδομάδες στις Μονάδες Υψηλής Ετοιμότητας.

Ακόμη, θεσπίζεται για πρώτη φορά η εθελοντική στράτευση 200 γυναικών ηλικίας 18-26 ετών για 12 μήνες, αρχής γενομένης από το 2026, όπως και η δυνατότητα επιλογής τους ως δόκιμου εφέδρου αξιωματικού μαζί με τον καθορισμό μηνιαίας αποζημίωσης. Τέλος, ως προς την εφεδρεία, στο πολυνομοσχέδιο προβλέπεται αύξηση του ορίου μέχρι το 60ό έτος, ενοποίηση με το δυναμικό εφεδρείας της Εθνοφυλακής, αλλά και δημιουργία Μοίρας Εφέδρων Καταδρομών στη Ρεντίνα και στον Ασπρόπυργο, σε συνδυασμό με μια δέσμη παροχών και κινήτρων.

Οι προαγωγές των υπαξιωματικών

Την ίδια ώρα, μετά τις αντιδράσεις πηγές του Πενταγώνου, εξηγούν σε όλους τους τόνους ότι με το νέο πολυνομοσχέδιο «δεν κόβεται ο δρόμος για τους υπαξιωματικούς» ώστε να εξελιχθούν στην ιεραρχία των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά αντίθετα θα υπάρχουν πλέον «δύο διακριτοί δρόμοι» και μια αντικειμενική διαδικασία με προσδιορισμένα κριτήρια κατά τα διεθνή πρότυπα, ώστε να προάγονται οι κατάλληλοι και όχι όλοι, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Ειδικότερα, οι νέες δυνατότητες εξέλιξης των υπαξιωματικών θα περνούν μέσα:

α/ από τη δυνατότητα εισαγωγής στα ΑΣΕΙ με κατατακτήριες εξετάσεις στο 2ο έτος φοίτησης (έως 12% - αναπροσαρμοζόμενο κατ’ έτος)

β/ από τη δυνατότητα μετάταξης υπαξιωματικών αποφοίτων ΑΣΣΥ που διαθέτουν πτυχίο ΑΕΙ σε αξιωματικούς μετά το 14ο έτος υπηρεσίας (σε προκηρυσσόμενες από Γενικά Επιτελεία θέσεις με καταληκτικό βαθμό αυτόν του ταγματάρχη).

Παράλληλα, ως προς την αναβάθμιση των υπαξιωματικών προβλέπονται ακόμη:

■ Ανωτατοποίηση ακαδημαϊκών σπουδών

■ Ειδίκευση - συσχέτιση με καθήκοντα

■ Αυτοτελής ιεραρχική εξέλιξη σε σχέση με ΕΜΘ-ΕΠΟΠ

■ Συμμετοχή στα συμβούλια μεταθέσεων

■ Συμμετοχή στη διοίκηση (υπασπιστές διοικήσεως στους αρχηγούς Γενικών Επιτελείων και διοικητές σχηματισμών)

■ Μισθολογικές αυξήσεις + Επίδομα Διοίκησης + Επίδομα Θέσης Ευθύνης

Αυξήσεις και προσωπική διαφορά

Εκτός, όμως, από τα νέα μονοπάτια σταδιοδρομίας για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, στον πυρήνα του νέου πολυνομοσχεδίου βρίσκονται μεσοσταθμικές αυξήσεις 13%-24% για την πλειοψηφία τους, αλλά και η αύξηση του Επιδόματος Θέσης Ευθύνης, όπως και η καθιέρωση του Επιδόματος Διοίκησης, έπειτα από δεκαετίες στασιμότητας ως προς τις μισθολογικές τους απολαβές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας άγαμος ανθυπολοχαγός που υπηρετεί στην παραμεθόριο θα δει αύξηση της τάξης του 31,7% στη μισθοδοσία του, φτάνοντας τα 1.576 ευρώ μηνιαίως, ενώ ο διοικητής/κυβερνήτης φρεγάτας θα αμοίβεται πλέον με 2.913 ευρώ τον μήνα, σημειώνοντας αύξηση 52,3%, όταν μάλιστα η Ελλάδα αποκτά με τις 4 φρεγάτες FDI νέες κύριες μονάδες στο Πολεμικό Ναυτικό για πρώτη φορά έπειτα από 27 χρόνια.

Ωστόσο, οι συνδικαλιστικές ενώσεις των εν ενεργεία στρατιωτικών αναδεικνύουν το ζήτημα της προσωπικής διαφοράς με επίκληση στο άρθρο 85, παράγραφος 1 του πολυνομοσχεδίου, κάνοντας λόγο για μειώσεις που φτάνουν σε κάποιες περιπτώσεις, από 13 μέχρι 32 ευρώ, όπως κατέθεσε μέσω παραδειγμάτων η Πανελλήνια Ομποσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

Στον αντίποδα, πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας ανέφεραν ότι «η αναφορά στο άρθρο 85 προστίθεται από το ΥΠΕΘΟΟ ως απαραίτητη διάταξη κάθε νέου μισθολογίου (όπως και στο νέο μισθολόγιο των Σωμάτων Ασφαλείας - ν. 5246/2025) αλλά είναι προφανές ότι στο μισθολόγιο των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων ουδεμία εφαρμογή έχει, καθόσον δεν υφίσταται προσωπική διαφορά στο μισθολόγιό τους». «Αυτό αποδείχτηκε άλλωστε από την έκδοση των Φύλλων Μισθοδοσίας Φεβρουαρίου», κατέληξαν οι ίδιες πηγές, επισημαίνοντας ακόμη πως «δεν υφίστανται κρυφές μελλοντικές μειώσεις, καθώς το νέο μισθολόγιο αποτελεί σημείο έναρξης μετά το οποίο οι αποδοχές θα βαίνουν αυξανόμενες για το σύνολο των στελεχών και το σύνολο των υπολοιπόμενων ετών υπηρεσίας».

Οι βολές των πρώην

Παρά τις διευκρινίσεις του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, οι αντιδράσεις για το περιεχόμενο του νέου πολυνομοσχεδίου δεν λένε να κοπάσουν, καθώς σε ένα ιδιότυπο ντόμινο αντίθετοι, εκτός από βουλευτές και κόμματα της αντιπολίτευσης, εμφανίζονται τώρα και πρώην αρχηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων. Σε μακροσκελή ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα ο επίτιμος Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού Κωνσταντίνος Ζιαζιάς επισημαίνει, με φόντο το νέο βαθμολόγιο, ότι«οι υπαξιωματικοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της καθημερινής διοίκησης, της καθημερινής ζωής των Μονάδων. Αυτοί εκπαιδεύουν, επιβλέπουν, αξιολογούν, επιβάλλουν πειθαρχία, συντηρούν και χειρίζονται τα σύγχρονα οπλικά συστήματα και κρατούν τις Μονάδες μας λειτουργικές», προσθέτοντας πως «θα όφειλε να γνωρίζει η πολιτική ηγεσία ότι η ισχύς των Ενόπλων Δυνάμεων δεν μετριέται μόνο σε εξοπλιστικά προγράμματα ή σε αριθμούς προσωπικού και σε βαθμούς. Μετριέται και στην ατσάλινη συνοχή της ιεραρχίας, στη δικαιοσύνη της ανέλιξης και στο ηθικό όσων υπηρετούν». Εκεί ακριβώς επιχειρείται σήμερα μια θεσμική υπονόμευση. Οι Ενοπλες Δυνάμεις δεν είναι διοικητική υπηρεσία είναι η ασπίδα του Εθνους. Και όποιος επιχειρεί να τη ραγίσει δεν διαπράττει απλώς πολιτικό σφάλμα. Διαπράττει ιστορικό έγκλημα», καταλήγει ο κ. Ζιαζιάς.

Παρατηρήσεις και από τον Συνήγορο

Σε αυτό το κλίμα ήρθαν να προστεθούν παραμονές Χριστουγέννων και οι παρατηρήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη επί του «νέου Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», εστιάζοντας ιδιαίτερα στα ζητήματα στρατολογίας. Συγκεκριμένα, αναφορικά με την αναβολή ή απαλλαγή λόγω ψυχικής πάθησης, «ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί ως ασύμβατη με αυτή τη σύμβαση την en bloc υποβολή των ψυχικά πασχόντων σε σημαντικά πιο χρονοβόρο και επαχθή διαδικασία προκειμένου να τύχουν αναβολής ή απαλλαγής από τη στράτευση, χωρίς να προβλέπεται περιθώριο εξατομικευμένης κρίσης με βάση τα δεδομένα της εκάστοτε περίπτωσης. Αν, επομένως, επιτραπεί κατ’ αρχήν η πρόβλεψη περισσότερων και μακροχρόνιων επανεξετάσεων, αυτή θα ήταν δικαιολογημένη μόνο κατόπιν εξατομικευμένης εκτίμησης της αρμόδιας επιτροπής», όπως επισημαίνεται.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρατήρηση του Συνηγόρου του Πολίτη ως προς τη διόρθωση του έτους γέννησης, αναφέροντας πως «παρίσταται κατ’ αρχήν εύλογος ο σαφής σκοπός της διάταξης, δηλαδή η αποτροπή καταστρατηγήσεων της δυνατότητας διόρθωσης ηλικίας προς αποφυγή ή περαιτέρω καθυστέρηση της στράτευσης». «Είναι, αντιθέτως, αναιτιολόγητη η ολοσχερής απαγόρευση διόρθωσης έτους γέννησης για τον μισό πληθυσμό της χώρας και για διάρκεια που μπορεί να υπερβαίνει ακόμη και τη δεκαετία, καθώς διαταράσσει δυσανάλογα το γενικό πλαίσιο της δημοτολογικής νομοθεσίας», καταλήγει ο Συνήγορος, με φόντο το άρθρο 173 του πολυνομοσχεδίου, στο οποίο προβλέπεται πως «διόρθωση του έτους γέννησης των Ελλήνων αρρένων στα δημοτολόγια δεν επιτρέπεται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που διανύουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, έως την εκπλήρωση της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης ή τη νόμιμη απαλλαγή τους από αυτή, καθώς και για όσους διατελούν σε ανυποταξία ή λιποταξία».

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας

Το νομοσχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί στις 8 Ιανουαρίου -και ήδη εν ενεργεία και απόστρατοι αξιωματικοί προσανατολίζονται να πραγματοποιήσουν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή.

Από πλευράς του, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας φαίνεται να λαμβάνει υπόψη τόσο τα χιλιάδες σχόλια που καταγράφηκαν από στελέχη και συνδικαλιστικούς φορείς στη διάρκεια της διαβούλευσης όσο και τις επώνυμες αντιρρήσεις και αναρτήσεις ανώτατων στελεχών, παραπέμποντας στη φράση του αρμόδιου υπουργού Νίκου Δένδια πως «δεν υπάρχει νομοθέτημα το οποίο να είναι γραμμένο πάνω σε πέτρα ή σε μάρμαρο».

Φωτογραφία: sooc.gr