Συνταξιοδοτική αποταμίευση: μια επένδυση για το μέλλον που αφορά όλους

Sponsored Content

Καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται και το δημογραφικό μεταβάλλει σταδιακά τη σύνθεση του πληθυσμού, η ανάγκη για συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρη.

Η πρόκληση αυτή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ολόκληρη η Ευρώπη, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Ήδη περισσότερο από το 20% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άνω των 65 ετών, ενώ σύμφωνα με τις προβολές της Eurostat το ποσοστό αυτό αναμένεται να προσεγγίσει το 33% έως το 2100.

Γι' αυτό και η ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union), μιας πρωτοβουλίας που στοχεύει να ενθαρρύνει περισσότερους πολίτες να αποταμιεύουν για το μέλλον τους, ενώ παράλληλα αξιοποιεί τις αποταμιεύσεις αυτές για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και των επενδύσεων.

Η εικόνα στην Ελλάδα δείχνει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο βελτίωσης. Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε μία μεγάλη πανευρωπαϊκή έρευνα για τη συνταξιοδοτική αποταμίευση, στην οποία συμμετείχαν πολίτες από δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Την έρευνα πραγματοποίησε η Insurance Europe, η ευρωπαϊκή ομοσπονδία των εθνικών ενώσεων ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Τα αποτελέσματα για τη χώρα μας είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά: σχεδόν 6 στους 10 Έλληνες δηλώνουν ότι δεν αποταμιεύουν για τη σύνταξή τους, ενώ πολλοί από όσους δεν αποταμιεύουν αναφέρουν ότι, παρότι θα το επιθυμούσαν, δεν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι η χώρα χρειάζεται να αναπτύξει μια ισχυρότερη κουλτούρα συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Αυτό προϋποθέτει καλύτερη ενημέρωση των πολιτών για τη σημασία της έγκαιρης αποταμίευσης και των επιλογών που έχουν στη διάθεσή τους, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν πιο αποτελεσματικά το οικονομικό τους μέλλον.

Στην προσπάθεια αυτή, σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η επαγγελματική ασφάλιση, η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση και δίνει στους εργαζομένους τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πρόσθετο εισόδημα για τα χρόνια μετά τη συνταξιοδότησή τους.

Σημαντικό κομμάτι της επαγγελματικής ασφάλισης αποτελούν τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Πρόκειται για προγράμματα που προσφέρονται από έναν εργοδότη στους εργαζομένους του και δημιουργούν, μέσω συστηματικής αποταμίευσης, ένα συμπληρωματικό κεφάλαιο για τη συνταξιοδότησή τους. Ο θεσμός λειτουργεί στην Ελλάδα εδώ και περισσότερα από τριάντα χρόνια και η ασφαλιστική αγορά διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείρισή του.

Σήμερα περίπου 1,5 εκατομμύριο ασφαλισμένοι συμμετέχουν σε ομαδικά προγράμματα ζωής και υγείας, ενώ τα υπό διαχείριση κεφάλαια των ομαδικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων ανέρχονται σε περίπου €2,3 δισ. Μόνο κατά την τελευταία διετία έχουν καταβληθεί περισσότερα από 500 εκατ. ευρώ σε παροχές προς ασφαλισμένους, γεγονός που αποτυπώνει τη συμβολή τους στη μακροχρόνια οικονομική ασφάλεια των εργαζομένων.

Παράλληλα, οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις προσφέρουν και ατομικά συνταξιοδοτικά και αποταμιευτικά προγράμματα, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη να διαμορφώσει, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητές του, το δικό του σχέδιο αποταμίευσης για το μέλλον.

Είτε μέσω του εργοδότη είτε με ατομική πρωτοβουλία, η συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό στήριγμα για το εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.

Το προσεχές διάστημα αναμένεται η κατάθεση της νομοθετικής πρωτοβουλίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης και την περαιτέρω θεσμική εναρμόνιση μεταξύ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και των ομαδικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική μεταρρύθμιση, η οποία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης στη χώρα. Η ενίσχυση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά οφέλη τόσο για τους πολίτες, μέσω της ενίσχυσης του συνταξιοδοτικού τους εισοδήματος, όσο και για την ελληνική οικονομία, μέσω της κινητοποίησης μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων.

Παράλληλα, είναι κρίσιμο να διαμορφωθεί ένα σταθερό, συνεκτικό και προβλέψιμο θεσμικό και φορολογικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ισότιμους όρους λειτουργίας για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου, την εμπιστοσύνη των πολιτών και τις συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.

Η συνταξιοδοτική αποταμίευση είναι μια επιλογή που αφορά ορίζοντα δεκαετιών και απαιτεί εμπιστοσύνη. Εργαζόμενοι και επιχειρήσεις χρειάζονται τη βεβαιότητα ότι οι βασικοί κανόνες δεν θα μεταβάλλονται διαρκώς, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν με ασφάλεια το μέλλον τους.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ένα ελκυστικό και σταθερό φορολογικό καθεστώς μπορεί να αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, ενθαρρύνοντας περισσότερους πολίτες να αποταμιεύσουν συστηματικά για το μέλλον τους.

Η ενίσχυση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό σύστημα. Αποτελεί μια επένδυση στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών, στη μακροχρόνια ανθεκτικότητα της οικονομίας και στην ανάπτυξη της χώρας. Η ενημέρωση των πολιτών, τα κατάλληλα κίνητρα και ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας αποταμίευσης, που θα επιτρέψει σε περισσότερους ανθρώπους να προετοιμαστούν έγκαιρα για το μέλλον τους.