Η Ταπισερί της Μπαγιέ έφτασε στο Λονδίνο: Η μυστική αποστολή για το εύθραυστο αριστούργημα των 1.000 ετών

Η Ταπισερί της Μπαγιέ έφθασε σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, στο οποίο δανείσθηκε για ένα χρόνο, έπειτα από την ιστορική μεταφορά αυτού του εξαιρετικά ευαίσθητου έργου του 11ου αιώνα που πραγματοποιήθηκε υπό αυστηρή επίβλεψη.

«Είναι μια στιγμή μοναδική, καρπός κοπιώδους εργασίας και λεπτομερούς σχεδιασμού», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο διευθυντής του Μουσείου Νίκολας Κάλιναν, αφού υποδέχθηκε γύρω στις 03:00 (τοπική ώρα, 05:00 ώρα Ελλάδας) την ταπισερί, η οποία θα εκτεθεί από τις 10 Σεπτεμβρίου 2026 ως τις 11 Ιουλίου 2027.

Αυτό το κέντημα από μαλλί πάνω σε λινό, το οποίο έχει μήκος σχεδόν 70 μέτρων και περιγράφει την κατάκτηση της Αγγλίας το 1066 από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή, είχε αναχωρήσει αργά το απόγευμα χθες, Πέμπτη, από το «άντρο» της στην Μπαγιέ, στη δυτική Γαλλία.

Για τη μεταφορά αυτή προς το Ηνωμένο Βασίλειο, που έγινε με φορτηγό και η ημερομηνία της είχε κρατηθεί μυστική, ταξίδεψε μέσα σ' ένα διπλό κιβώτιο ειδικά κατασκευασμένο για να μειώνει τους κραδασμούς και συνοδευόμενη από δυνάμεις της τάξης.

Αυτό το πρωτοφανές δάνειο είχε ανακοινωθεί τον Ιούλιο 2025 από τον Γάλλο πρόεδρο με στόχο να «αναζωογονηθεί η πολιτιστική σχέση» με το Ηνωμένο Βασίλειο, δέκα χρόνια μετά το Brexit.

«Επόμενο κεφάλαιο»

«Ας συνεχίσουμε να οικοδομούμε το μέλλον αυτού του δεσμού ανάμεσα στις δύο όχθες της Μάγχης, αυτή την Εγκάρδια Συνεννόηση που έγινε μια Φιλική Συνεννόηση», έγραψε ο Εμανουέλ Μακρόν σε άρθρο του που δημοσιεύεται σήμερα από την εφημερίδα The Times.

Υπογραμμίζοντας πως η ταπισερί είναι ένα ανολοκλήρωτο έργο, ο Γάλλος πρόεδρος εκτιμά ότι «σ' εμάς εναπόκειται να γράψουμε το επόμενο κεφάλαιο, με πνεύμα σεβασμού, εμπιστοσύνης και ανανεωμένης συμμαχίας».

Η μεταφορά αυτή, η οποία χρηματοδοτήθηκε πλήρως από το Ηνωμένο Βασίλειο με ποσό που δεν αποκαλύφθηκε, προκάλεσε κρύο ιδρώτα σε ορισμένους ειδικούς και υπερασπιστές της εθνικής κληρονομιάς στη Γαλλία, οι οποίοι εξέφρασαν φόβους για ενδεχόμενη αμετάκλητη φθορά ενός έργου που έχει ήδη καταστεί εξαιρετικά εύθραυστο από 30 σκισίματα που δεν έχουν σταθεροποιηθεί και σχεδόν 10.000 τρύπες.

Στα τέλη του 2021, μελέτη ειδικών είχε προειδοποιήσει για τους «επιπλέον κινδύνους» που θα δημιουργούσε γι' αυτό το λεπτό σαν δαντέλα κέντημα μια διαδρομή που θα διαρκούσε περισσότερο από μία ώρα.

Η Ντελφίν Κριστόφ, διευθύντρια εθνικής κληρονομιάς και αρχιτεκτονικής στο γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού, η οποία βρισκόταν στην αυτοκινητοπομπή πίσω από το φορτηγό που μετέφερε την ταπισερί, διαβεβαίωσε ότι η μεταφορά «έγινε πολύ καλά».

«Είμαστε πλήρως πεπεισμένοι για το γεγονός ότι η ταπισερί ταξίδεψε με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες προστασίας», δήλωσε μετά την άφιξη στο Βρετανικό Μουσείο.

Για να αντιμετωπισθεί η επιμελητειακή πρόκληση της μεταφοράς μέσω της Μάγχης, ήταν απαραίτητες τεχνικές μελέτες ενώ πραγματοποιήθηκαν επίσης δύο δοκιμαστικά ταξίδια με μια αναπαράσταση της ταπισερί σε φυσικό μέγεθος.

Το διπλό κιβώτιο, μέσα στο οποίο τοποθετήθηκε το έργο, φέρεται ότι επιτρέπει να μειώνονται κατά 96% οι κραδασμοί που συνδέονται με τη μεταφορά -ένας από τους κύριους κινδύνους για τη συντήρησή του- και να διατηρούνται θερμοκρασία 20 βαθμών Κελσίου και ποσοστό υγρασίας 50%.

«Συγκινητικό»

«Το να βλέπεις την ταπισερί της Μπαγιέ να φθάνει για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο, να εγκαταλείπει για πρώτη φορά τη Γαλλία, είναι μια πολύ συγκινητική στιγμή», σχολίασε η πρεσβευτής της Γαλλίας στο Λονδίνο Ελέν Ντισέν, η οποία ήταν παρούσα στο Βρετανικό Μουσείο και δήλωσε «πολύ χαρούμενη».

Το Σεπτέμβριο, είχε ήδη απαιτηθεί μια πολύ ευαίσθητη επιχείρηση για να βγει η ταπισερί της Μπαγιέ από το μουσείο της, το οποίο δεν είχε εγκαταλείψει από το 1983 και το οποίο έχει έκτοτε κλείσει για εργασίες.

Τα πρώτα εισιτήρια για την έκθεσή της στο Λονδίνο εξαντήλθηκαν μόλις άρχισε η διάθεσή τους στις αρχές Ιουλίου.

Η προοπτική να δανειστεί στο Λονδίνο είχε εξετασθεί δύο φορές, χωρίς ωστόσο να πραγματοποιηθεί: το 1953 για τη στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ Β' και το 1966 για την 900η επέτειο της μάχης του Χέιστινγκς.

Ενδεικτικό της αξίας αυτού του μοναδικού έργου είναι το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεσμεύθηκε να καταβάλει 800 εκατομμύρια λίρες (περίπου 917,9 εκατομμύρια ευρώ) σε περίπτωση που η ταπισερί υποστεί σημαντική ζημιά.