Αρχαία Ολυμπία: Σημαντικά έργα αναβάθμισης του αρχαιολογικού χώρου από το υπουργείο Πολιτισμού

Τρία σημαντικά ρωμαϊκά μνημεία της Αρχαίας Ολυμπίας παραδίδονται αποκατεστημένα και συντηρημένα στο κοινό τα οποία, σε συνδυασμό με τις νέες, σύγχρονες υποδομές υποδοχής και το νέο πωλητήριο, αναβαθμίζουν το επίπεδο του αρχαιολογικού χώρου αλλά την εμπειρία των επισκεπτών. Ο λόγος την Παλαιοχριστιανική Βασιλική (εργαστήριο του Φειδία), το συγκρότημα των Νοτίων Θερμών και οι Θέρμες του Λεωνιδαίου.

Η ανάδειξη των οικοδομημάτων της ρωμαϊκής περιόδου προσδίδει νέα δυναμική στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας. Αναβαθμίζεται μια εξαιρετικά σημαντική μνημειακή ενότητα, η οποία εντάσσεται πλέον στον επισκέψιμο πυρήνα του χώρου, διευρύνοντάς τον κατά, τουλάχιστον, δέκα στρέμματα. Με τον τρόπο αυτό, επεκτείνεται η περιήγηση πέραν της κλασικής αρχαιότητας, ενώ επιμηκύνεται ουσιαστικά ο χρόνος παραμονής των επισκεπτών.

Το έργο υλοποιήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού και ο προϋπολογισμός του, ο οποίος ανέρχεται σε 3.607.000 ευρώ, καλύφθηκε από του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η Λίνα Μενδώνη, μεταξύ άλλων, δήλωσε: «Μετά από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την πρώτη επίσκεψή μου στον χώρο, συζητήσαμε με τους συνεργάτες μου ότι πρέπει να αναδείξουμε τη μακρά ιστορική της διάρκεια, καθώς διαπιστώσαμε ότι ήταν αρκετά χρόνια που ο αρχαιολογικός χώρος της Ολυμπίας εχείμαζε. Εκπονήθηκε, από το Υπουργείο Πολιτισμού, στρατηγικό σχέδιο ώστε να ξεκινήσουν άμεσα οι ενταγμένες σ’ αυτό απαραίτητες μελέτες για την αποκατάσταση, συντήρηση, προστασία και ανάδειξη των Ρωμαϊκών Μνημείων, στον αρχαιολογικό χώρο» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και πρόσθεσε:

«Η Αρχαία Ολυμπία είναι γνωστή για τα περίφημα αρχαϊκά γλυπτά, για τους ναούς, τα κλασικά χρόνια και, κυρίως, για το ιερό στο οποίο διεξάγονταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Ωστόσο, υπήρξε ένας σημαντικός χώρος για τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, ως ένα από τα επιφανέστερα τοπόσημα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, στον ανατολικό της κόσμο. Το Ταμείο Ανάκαμψης μας έδωσε την ευκαιρία να ενταχθούν τα τρία μνημεία που σήμερα εγκαινιάσαμε. Επίσης, το νέο πωλητήριο το οποίο είναι έργο του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Στην πραγματικότητα εγκαινιάσαμε στον αρχαιολογικό χώρο, τέσσερα σημαντικά έργα υποδομής. Παράλληλα, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, προχωρούν και τα νέα έργα: Η αποκατάσταση του Οκταγώνου, η συνέχιση των εργασιών στο Γυμνάσιο, η ενοποίηση του αρχαιολογικού χώρου και η αποκατάσταση του Κρονίου λόφου. Σημειώνω, ότι η Ολυμπία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του εθνικού σχεδιασμού για την προστασία των μνημείων από την κλιματική αλλαγή, αποτελώντας βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας για τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Παράλληλα, πρωτοπορεί στον τομέα της βιοποικιλότητας, αποδεικνύοντας ότι οι αρχαιολογικοί χώροι είναι όχι μόνο φορείς ιστορίας αλλά και κοιτίδες ζωής. Κοιτάζουμε, ήδη, το μέλλον. Η Αρχαία Ολυμπία θα είναι από τους πρώτους χώρους όπου θα εφαρμοστούν καινοτόμες δράσεις με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών, ενισχύοντας τη διεθνή της προβολή. Χρωστάμε όλοι στην Ολυμπία. Και η δέσμευσή μας είναι ξεκάθαρη: Θα συνεχίσουμε να επενδύουμε, να προστατεύουμε και να αναδεικνύουμε αυτόν τον μοναδικό τόπο, αντάξια της ιστορίας και της παγκόσμιας σημασίας του».

Η Παλαιοχριστιανική Βασιλική αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ολυμπίας, καθώς διατηρεί πλήρως τα κατάλοιπα της κλασικής φάσης του κτηρίου, το οποίο, βάσει των ευρημάτων, έχει ταυτιστεί με το Εργαστήριο του Φειδία. Παράλληλα, σώζονται σε μεγάλο ύψος οι τοιχοποιίες της μεταγενέστερης ρωμαϊκής φάσης. Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα μνημεία του χώρου με αδιάλειπτη χρήση από την κλασική έως και τη βυζαντινή εποχή. Στο πλαίσιο του έργου, επιτεύχθηκε η επαναφορά του μνημείου στην κατάσταση που βρισκόταν πριν τις γερμανικές ανασκαφές και έγινε αναστήλωση και αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών του στοιχείων, που διασφαλίζουν τη μακροχρόνια προστασία και ανάδειξή του.

Το συγκρότημα των Νοτίων Θερμών, εκτός του περιβόλου της Άλτεως, αποτελεί σύνθετο οικοδόμημα με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και σημαντική ιστορική αξία. Οι εργασίες περιέλαβαν στερέωση, αποκατάσταση και ανάδειξη των σωζόμενων καταλοίπων, διαμόρφωση διαδρομών επισκεπτών και έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, καθιστώντας το μνημείο πλήρως αναγνώσιμο και επισκέψιμο.

Οι Θέρμες του Λεωνιδαίου, που χρονολογούνται στον 3ο αιώνα μ.Χ., αποτελούν μοναδικό λουτρικό συγκρότημα, καθώς διατηρούν σχεδόν ακέραιη την οροφή τους, τα ψηφιδωτά δάπεδα, το σύστημα θέρμανσης και το υδραυλικό τους δίκτυο. Οι επεμβάσεις επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση των τοιχοποιιών, τη στεγανοποίηση και τη συντήρηση των αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων.

Οι παρεμβάσεις επί των συγκεκριμένων μνημείων αποτελούν την αφετηρία της Πολιτιστικής Διαδρομής «Ο Δρόμος προς τη Δύση. Από τον Όμηρο στον Θερβάντες», η οποία έχει ενταχθεί στα έργα του ΥΠΠΟ, που χρηματοδοτούνται από ΤΑΑ. Στόχος είναι η ανάδειξη του μνημείου και η ένταξή του στον επισκέψιμο πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου.
Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού και ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων παραδίδουν στους επισκέπτες νέες, σύγχρονες υποδομές υποδοχής στην Αρχαία Ολυμπία, συνολικής έκτασης 446 τ.μ. Το έργο, προϋπολογισμού 745.584,79 ευρώ- πλέον Φ.Π.Α.- περιλαμβάνει νέο εκδοτήριο, αναβαθμισμένο πωλητήριο και σύγχρονους χώρους υγιεινής, ενώ πλαισιώνεται από προηγμένες ψηφιακές υπηρεσίες, όπως ο ψηφιακός ξεναγός Hellenic Heritage Guide, ψηφιακή σήμανση και εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας.