Βασίλης Στεφανακίδης

Λένε, για παράδειγμα, από τον ΣΥΡΙΖΑ πως τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι ψίχουλα. Απ’ όσο ξέρω όμως ούτε και η κυβέρνηση υποστηρίζει πως με αυτά τα μέτρα του 1,1 δισ. ευρώ ισοφαρίζονται η ενεργειακή ακρίβεια και η ακρίβεια σε όλα τα καταναλωτικά αγαθά, αλλά και οι απώλειες στην αγοραστική δύναμη των πολιτών. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του μιλούν για ένα βοήθημα που απλώς θα αμβλύνει σε κάποιον βαθμό τις πολύ μεγάλες αυξήσεις. Αν υπήρχαν μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια, αυτά τα βοηθήματα θα ήταν μεγαλύτερα, αλλά δυστυχώς μέχρι εκεί αντέχει το ταμείο.

Φαίνεται πως όλοι αυτοί οι ανεύθυνοι γαλαντόμοι ξεχνούν πότε και πώς βγήκαμε από την υπερδεκαετή οικονομική χρεοκοπία και τα μνημόνια, πόσο έχει φτάσει το δημόσιο χρέος, πόσα ξοδεύτηκαν για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας και ότι η Ελλάδα μπορεί να δανείζεται ακόμη φθηνά γιατί υπάρχουν η κάλυψη και η εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και όχι γιατί η οικονομία της χώρας είναι αξιόχρεη με βάση τις αξιολογήσεις των διεθνών οίκων.

Το εύκολο και το φιλολαϊκό θα ήταν για την κυβέρνηση να μειώσει τον ΦΠΑ, τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης καυσίμων, για να είμαστε όλοι ικανοποιημένοι. Τι θα γινόταν, όμως, στη συνέχεια; Εχει αναλογιστεί κανείς πόσο θα έπεφταν τα έσοδα του κράτους και αν ο μειωμένος ΦΠΑ θα περνούσε αυτούσιος στην κατανάλωση και δεν θα εξαφανιζόταν από τους εμπόρους και τις αλυσίδες διακίνησης των εμπορευμάτων;

Τα δύο τελευταία χρόνια έχουν δαπανηθεί περίπου 44 δισ. ευρώ για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων (40 δισ. για την πανδημία κι άλλα 4 δισ. μέχρι στιγμής για την ενεργειακή ακρίβεια). Αυτά τα λεφτά δεν υπήρχαν στο συρτάρι, αλλά το μεγαλύτερο μέρος είναι προϊόν δανεισμού που προστέθηκε στο χρέος της χώρας, το οποίο έφτασε στα 357 δισ. ή στο 200% του ΑΕΠ!

Με ένα τέτοιο χρέος, παρότι έχει γίνει αναχρηματοδότηση με χαμηλότερα επιτόκια και με δημοσιονομικές παρεκκλίσεις, είναι σχεδόν αδύνατον να πάρουμε την πολυπόθητη επενδυτική βαθμίδα. Κι όταν κάποια στιγμή από το 2023 σταματήσει η στήριξη από την ΕΚΤ στα ελληνικά ομόλογα, η οικονομία μας θα είναι βορά στις ορέξεις των αγορών, κάτι που δεν ήθελε κανείς γιατί οι μνήμες όσων μας οδήγησαν στη χρεοκοπία είναι νωπές.
Αναμφίβολα, οι καταστάσεις που αντιμετωπίζουν και θα αντιμετωπίζουν για αρκετούς ακόμα μήνες τα ελληνικά νοικοκυριά με την ακρίβεια είναι πολύ δύσκολες και σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις ανυπέρβλητες.

Μας περιμένουν δύσκολες μέρες και κανένα επίδομα δεν μπορεί να ισοσκελίσει τις πραγματικές απώλειες των διαθέσιμων εισοδημάτων της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτών. Ακόμα κι αν σταματήσει σε μερικές εβδομάδες ο πόλεμος στην Ουκρανία, είναι σχεδόν αδύνατον να δούμε ορθολογικοποίηση των τιμών στην ενέργεια και την αγορά. Ο πληθωρισμός θα είναι το υπ’ αριθμόν 1 πρόβλημα τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για την κυβέρνηση και αλίμονο αν δημιουργηθεί και στασιμοπληθωρισμός, δηλαδή ακρίβεια συνοδευμένη με ύφεση.

Ωστόσο η κατάσταση θα γίνει πολύ χειρότερη αν εισακουστούν οι λαϊκίστικες φωνές για άκρατη παραχολογία που θα υποθηκεύσουν το μέλλον της χώρας για πολλά χρόνια και με περιπέτειες όπως αυτές που περάσαμε από το 2010 και εντεύθεν.

Η ενεργειακή κρίση μπορεί να κρατήσει μήνες, αλλά αν εκτροχιαστεί ξανά η δημοσιονομική πειθαρχία, τότε η γενικότερη οικονομική κρίση μπορεί να κρατήσει χρόνια.