Ιστορική μάχη στις εκλογές της Σουηδίας, η ακροδεξιά ένα βήμα πριν από την εξουσία για πρώτη φορά

Μία από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών διεξάγεται στη Σουηδία, με το αποτέλεσμα να μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πολιτικό τοπίο της χώρας.

Το κεντροαριστερό μπλοκ διατηρεί μικρό προβάδισμα, όμως η κυβερνώσα Δεξιά έχει περιορίσει τη διαφορά και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ιστορικής κυβερνητικής συμμετοχής των ακροδεξιών Σουηδών Δημοκρατών.

Οι κάλπες στη Σουηδία ανοίγουν την Κυριακή σε μια εκλογική μάχη που μπορεί να οδηγήσει είτε στην επιστροφή της κεντροαριστεράς στην εξουσία είτε σε μια βαθύτερη μετατόπιση της χώρας προς τα δεξιά, με τους Σουηδούς Δημοκράτες να βρίσκονται για πρώτη φορά τόσο κοντά στην άμεση συμμετοχή τους στην κυβέρνηση.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν το μπλοκ της αντιπολίτευσης να προηγείται με μικρή διαφορά. Ωστόσο, το προβάδισμα έχει περιοριστεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον και οι σύμμαχοί του κατάφεραν να ανακτήσουν μέρος του χαμένου εδάφους, την ώρα που οι Σοσιαλδημοκράτες της Μαγκνταλένα Άντερσον εμφανίζουν κάμψη.

Η μάχη θεωρείται ανοιχτή μέχρι την τελευταία στιγμή, όχι μόνο λόγω της μικρής διαφοράς ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα, αλλά και επειδή η είσοδος ή μη των μικρότερων κομμάτων στο κοινοβούλιο μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Κρίστερσον ανοίγει την πόρτα στους Σουηδούς Δημοκράτες

Ο πρωθυπουργός έχει ξεκαθαρίσει ότι, εφόσον επικρατήσει το δεξιό μπλοκ, οι Σουηδοί Δημοκράτες θα μπορούσαν να συμμετάσχουν πλέον επίσημα στην κυβέρνηση. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε ιστορική αλλαγή για τη Σουηδία, καθώς μέχρι πριν από λίγα χρόνια το κόμμα βρισκόταν στο περιθώριο του πολιτικού συστήματος.

«Μπορούμε να ενώσουμε κόμματα, ψηφοφόρους και ζητήματα σε κοινή δράση. Γι’ αυτό καταφέρνουμε να υλοποιούμε πράγματα», δήλωσε ο Κρίστερσον στο κοινοβούλιο, προβάλλοντας ως βασικό επιχείρημα την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας των κομμάτων της Δεξιάς.

Οι υποστηρικτές του κυβερνητικού μπλοκ θεωρούν ότι η τετραετία Κρίστερσον έφερε αποτελέσματα σε δύο από τα ζητήματα που κυριάρχησαν στην πολιτική ατζέντα: τη βία των συμμοριών και τη μετανάστευση. Μια νέα νίκη, υποστηρίζουν, θα αποτελούσε έγκριση από τους ψηφοφόρους για τη συνέχιση αυτής της πολιτικής.

Στον αντίποδα, οι επικριτές της κυβέρνησης καταγγέλλουν ότι η στροφή προς αυστηρότερες πολιτικές έχει αλλάξει τον χαρακτήρα της σουηδικής κοινωνίας και περιορίζει δικαιώματα και ελευθερίες.

Η Μαγκνταλένα Άντερσον υποστηρίζει ότι η χώρα έχει γίνει «πιο σκληρή» και οικονομικά πιο αδύναμη, με τα νοικοκυριά να βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να περιορίζεται.

«Η χώρα μας στήριξε τη δύναμή της στο να μοιραζόμαστε τις επιτυχίες ο ένας του άλλου και στο να μένουμε ενωμένοι όταν τα πράγματα δυσκολεύουν», ανέφερε, επιχειρώντας να επαναφέρει στο επίκεντρο το μοντέλο κοινωνικής συνοχής με το οποίο συνδέθηκε επί δεκαετίες η Σουηδία.

Η άνοδος της ακροδεξιάς και το μήνυμα προς την Ευρώπη

Το αποτέλεσμα των σουηδικών εκλογών παρακολουθείται στενά και εκτός συνόρων, καθώς μια ενδεχόμενη κυβερνητική συμμετοχή των Σουηδών Δημοκρατών θα ενίσχυε περαιτέρω την εικόνα ανόδου των εθνικιστικών και αντιμεταναστευτικών κομμάτων στην Ευρώπη.

Οι Σουηδοί Δημοκράτες, υπό τον Τζίμι Όκεσον, έχουν ήδη αποκτήσει σημαντική επιρροή στη διακυβέρνηση της χώρας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια παρείχαν κοινοβουλευτική στήριξη στην κυβέρνηση μειοψηφίας του Κρίστερσον, χωρίς όμως να διαθέτουν υπουργούς.

Η συνεργασία αυτή τούς επέτρεψε να περάσουν σταδιακά από τον ρόλο του πολιτικού αουτσάιντερ σε βασικό εταίρο της σουηδικής Δεξιάς.

Μια ισχυρή επίδοσή τους στις κάλπες θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ακόμη ένα μήνυμα προς την υπόλοιπη Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία κόμματα με σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό ενισχύονται σε αρκετές χώρες.

Το 4% των Φιλελευθέρων μπορεί να κρίνει την κυβέρνηση

Καθοριστικός παράγοντας για το τελικό αποτέλεσμα ενδέχεται να αποδειχθούν οι Φιλελεύθεροι. Το κόμμα κινείται κοντά στο εκλογικό όριο του 4% που απαιτείται για την είσοδο στο κοινοβούλιο.

Εάν το ξεπεράσει, θα ενισχύσει σημαντικά το δεξιό στρατόπεδο, το οποίο αποτελείται από τους Μετριοπαθείς του Κρίστερσον, τους Χριστιανοδημοκράτες, τους Φιλελεύθερους και τους Σουηδούς Δημοκράτες.

Τα τέσσερα κόμματα έχουν ήδη συμφωνήσει ότι, σε περίπτωση νίκης, θα επιδιώξουν τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Κρίστερσον.

Παρά τις μεγάλες διαφορές τους, τα δύο στρατόπεδα εμφανίζονται να συγκλίνουν σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Υπάρχει ευρεία συναίνεση για τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, την ενίσχυση των σουηδικών ενόπλων δυνάμεων και τη λήψη μέτρων για τα νοικοκυριά που πιέζονται από το αυξημένο κόστος ζωής.

Το δύσκολο κυβερνητικό παζλ της Άντερσον

Ακόμη όμως και αν το κεντροαριστερό μπλοκ συγκεντρώσει περισσότερες έδρες, η Μαγκνταλένα Άντερσον δεν θα έχει εύκολο δρόμο προς την πρωθυπουργία.

Οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι, το Αριστερό Κόμμα και το Κεντρώο Κόμμα συμφωνούν στην ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις στην κοινωνική πρόνοια και στις δημόσιες υπηρεσίες, όμως οι μεταξύ τους διαφορές παραμένουν σημαντικές.

Στο μεταναστευτικό, για παράδειγμα, οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν υιοθετήσει αυστηρότερη γραμμή από αρκετούς πιθανούς εταίρους τους. Διαφωνίες υπάρχουν επίσης για τη φορολόγηση των πολύ μεγάλων περιουσιών και για την κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων.

Η μεγαλύτερη δυσκολία, πάντως, είναι η στάση του Κεντρώου Κόμματος, το οποίο έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να στηρίξει κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχει το Αριστερό Κόμμα.

Η ηγεσία του Κεντρώου θα προτιμούσε μια ευρύτερη κεντρώα συνεργασία, ενδεχομένως με τη συμμετοχή των Χριστιανοδημοκρατών. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες.

Έτσι, η Σουηδία φτάνει στις κάλπες χωρίς ξεκάθαρο φαβορί και με την επόμενη κυβέρνηση να μπορεί να κριθεί σε λίγες χιλιάδες ψήφους. Το βέβαιο είναι ότι το αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα, αλλά και πόσο βαθιά θα συνεχιστεί η πολιτική μετατόπισή της προς τα δεξιά.