Ξένες κυβερνήσεις επιχείρησαν να χακάρουν τα WhatsApp και Signal υψηλόβαθμων αξιωματούχων της ΕΕ - Στο στόχαστρο η Ρωσία

Ξένες κυβερνήσεις βρίσκονται πίσω από απόπειρες παραβίασης λογαριασμών ανταλλαγής μηνυμάτων υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με εσωτερική παρουσίαση της μονάδας κυβερνοάμυνας της ΕΕ που περιήλθε στην κατοχή του Politico.

Το έγγραφο, το οποίο παρουσιάστηκε σε αξιωματούχους των κρατών-μελών τον Ιούλιο, κατατάσσει την «κατάληψη λογαριασμών με στόχο υψηλόβαθμους αξιωματούχους» μεταξύ των σημαντικότερων απειλών κυβερνοασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ένωση το 2026. Πρόκειται, σύμφωνα με το Politico, για την πρώτη επίσημη παραδοχή από ευρωπαϊκή αρχή ότι αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν γίνει στόχος κυβερνοεπιθέσεων μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων και, ταυτόχρονα, για την πρώτη φορά που τέτοιες επιθέσεις συνδέονται επισήμως με ξένο κράτος.

Οι επιθέσεις χαρακτηρίζονται στην παρουσίαση ως *«state-sponsored spearphishing», δηλαδή στοχευμένες επιχειρήσεις ηλεκτρονικής απάτης που υποστηρίζονται από κρατικούς φορείς και σχεδιάζονται ειδικά για συγκεκριμένα πρόσωπα. Οι χάκερ χρησιμοποιούν τεχνικές κοινωνικής μηχανικής, δημιουργώντας εξατομικευμένα μηνύματα που αυξάνουν τις πιθανότητες ο παραλήπτης να πατήσει σε κακόβουλο σύνδεσμο ή να ανοίξει μολυσμένο αρχείο.

Οι προειδοποιήσεις για Signal και WhatsApp

Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, το Politico είχε αποκαλύψει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από ορισμένα από τα πλέον υψηλόβαθμα στελέχη της να κλείσουν μια ομάδα στο Signal, εξαιτίας ανησυχιών για πιθανές επιθέσεις.

Την ίδια περίοδο, εθνικές αρχές κυβερνοασφάλειας άρχισαν να προειδοποιούν κυβερνήσεις και κρατικούς αξιωματούχους να περιορίσουν τη χρήση εμπορικών εφαρμογών όπως το WhatsApp και το Signal για υπηρεσιακές επικοινωνίες.

Τον Μάρτιο, τουλάχιστον πέντε εθνικές υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και πληροφοριών είχαν εκδώσει δημόσιες προειδοποιήσεις για ενεργές εκστρατείες παραβίασης λογαριασμών στις δύο εφαρμογές.

Οι ολλανδικές υπηρεσίες πληροφοριών απέδωσαν συγκεκριμένα τις επιχειρήσεις στη Ρωσία, ενώ οι γερμανικές αρχές προειδοποίησαν ότι οι χάκερ είχαν στο στόχαστρο «υψηλόβαθμα πρόσωπα στην πολιτική, τον στρατό και τη διπλωματία, καθώς και ερευνητές δημοσιογράφους».

Το τέχνασμα με το ψεύτικο chatbot του Signal

Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ιδιαίτερα απλή, αλλά αποτελεσματική. Σύμφωνα με τις προειδοποιήσεις των αρχών, οι επιτιθέμενοι εμφανίζονταν ως δήθεν chatbot τεχνικής υποστήριξης του Signal και επιχειρούσαν να πείσουν τα θύματα να κοινοποιήσουν τους κωδικούς ασφαλείας τους.

Με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο ενός λογαριασμού και να διαβάζουν εισερχόμενα μηνύματα αλλά και συνομιλίες σε ομαδικά chats. Η μέθοδος δεν απαιτεί απαραίτητα την παραβίαση της ίδιας της κρυπτογράφησης μιας εφαρμογής. Αντίθετα, βασίζεται στην εξαπάτηση του χρήστη ώστε να παραδώσει ο ίδιος τα στοιχεία που επιτρέπουν στον δράστη να αποκτήσει πρόσβαση.

Οκτώ «σημαντικά περιστατικά» στην ΕΕ φέτος

Στην ίδια παρουσίαση, οι αξιωματούχοι κυβερνοασφάλειας αναφέρουν ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν αντιμετωπίσει μέχρι στιγμής μέσα στη χρονιά οκτώ «σημαντικά περιστατικά» κυβερνοασφάλειας. Ένα από τα προβλήματα που εντοπίζονται είναι ο κατακερματισμός των συστημάτων προστασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών.

Διαφορετικά όργανα της ΕΕ εξακολουθούν να χρησιμοποιούν διαφορετικές τεχνικές λύσεις κυβερνοασφάλειας, ενώ δεν υπάρχει ακόμη ενιαίο σύστημα για την ασφαλή ανταλλαγή ευαίσθητων ή διαβαθμισμένων εγγράφων.

Η έλλειψη κοινής υποδομής δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις γίνονται ολοένα πιο στοχευμένες και στρέφονται όχι μόνο εναντίον δικτύων και πληροφοριακών συστημάτων, αλλά και εναντίον των ίδιων των προσώπων που κατέχουν κρίσιμες θέσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για τις εσωτερικές πρακτικές ασφαλείας της απαντώντας στις ερωτήσεις του Politico για την παρουσίαση. Signal και WhatsApp δεν είχαν απαντήσει άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.