Αιχμαλωτίστηκε ο λύκος που επιτέθηκε στον δρομέα στο Κρυονέρι και πάει ... ισόβια σε «φυλακή» στη Φλώρινα

Στη… «φυλακή» οδηγήθηκε ο λύκος ο οποίος επιτέθηκε σε άνθρωπο, την περασμένη εβδομάδα, στο Κρυονέρι Αττικής. Ο «ένοχος», συνελήφθη από την ομάδα έκτακτης επέμβασης της οργάνωσης «Καλλιστώ» και του ΟΦΥΠΕΚΑ και έχει οδηγηθεί στις εγκαταστάσεις του «Αρκτούρου», στη Φλώρινα, όπου θα περάσει και το υπόλοιπο της ζωής του, καθώς, όπως διαπιστώθηκε, έχει βεβαρυμένο παρελθόν και δεν υπάρχει πιθανότητα σωφρονισμού του. Συγχαρητήρια για την επιχείρηση σύλληψης του… κακού λύκου που στήθηκε στην Πάρνηθα προχθές, οδηγώντας στη σύλληψη του επικίνδυνου -όπως αποδείχθηκε- για τους ανθρώπους λύκου, έδωσε ο γ.γ. Δασών, Στάθης Σταθόπουλος.

Αν τα παραπάνω σας φαίνονται υπερβολικά, τότε ίσως θα σας βοηθήσει να μάθετε ότι αυτό που μόλις διαβάσατε, είναι η περιγραφή της Κλίμακας 7 του Πρωτοκόλλου που εφαρμόζουν οι επιστήμονες της οργάνωσης Καλλιστώ, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, για άγρια ζώα (λύκους, αρκούδες, αλεπούδες, τσακάλια κ.α.) που εισβάλλουν σε κατοικημένες περιοχές και, ακόμα περισσότερο, αλληλεπιδρούν με ανθρώπους. Καθώς οι επαφές γίνονται όλο και συχνότερες και η φύση σε ολόκληρη τη χώρα αλλάζει, οι ειδικοί “φωνάζουν” ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα πριν η κατάσταση ξεφύγει από κάθε έλεγχο.

Γιατί ορμάνε σε ανθρώπους

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η οργάνωση Καλλιστώ επιβεβαίωσε πως το ζώο που επιτέθηκε -και μάλιστα επανειλημμένα, τραυματίζοντάς τον- στον δρομέα Θανάση Λινάρδο, ο οποίος αθλούταν στο βουνό, στο Κρυονέρι, ήταν λύκος. Ο λύκος φαίνεται πως παραμόνευε τον δρομέα και του επιτέθηκε στην είσοδο δασικής έκτασης, περίπου 100 μέτρα από το νεκροταφείο του Κρυονερίου. Ο κ. Λινάρδος, ο οποίος γλίτωσε με αμυχές και δήγματα, ανέφερε ότι ο λύκος τον κυνήγησε ακόμα και όταν κρύφτηκε πίσω από ένα δέντρο, δαγκώνοντάς τον επανειλημμένα και πως η πάλη μεταξύ τους διήρκεσε γύρω στα οκτώ λεπτά, μέχρι τελικά ο λύκος να αποφασίσει να εγκαταλείψει.

Όπως αναφέρουν στελέχη της οργάνωσης Καλλιστώ στο ΘΕΜΑ, πρόκειται για αρσενικό άτομο, στο οποίο είχε φορεθεί κολάρο με GPS τον περασμένο Μάιο, αφού έχει επιδείξει επανειλημμένα παρόμοια συμπεριφορά. Τον Φεβρουάριο είχε και πάλι επιτεθεί σε δρομέα, στη Βαρυμπόμπη.

Τότε, τα στελέχη της οργάνωσης, μαζί με την ομάδα άμεσης επέμβασης του ΟΦΥΠΕΚΑ, χρησιμοποιώντας drone εντόπισαν τον λύκο και εφάρμοσαν τεχνικές απώθησης. Αφού τον αναισθητοποίησαν και τον σήμαναν με το κολάρο, χρησιμοποίησαν ειδικά μηχανήματα με ήχους, αλλά και τον «πυροβόλησαν» με όπλο paintball. Ο λύκος απομακρύνθηκε από τη Βαρυμπόμπη, όμως πρόσφατα επανεμφανίστηκε σε κατοικημένη περιοχή.

Αυτή τη φορά, στο Ολυμπιακό χωριό, όπου εθεάθη (κυρίως από τις κάμερες σπιτιών) να κυνηγά αδέσποτους σκύλους και, κυρίως, γάτες για να τραφεί. Το γεγονός ότι, όπως λένε οι επιστήμονες «αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη του και όχι μόνο να πλησιάσει, αλλά να επιτεθεί σε άνθρωπο και μάλιστα ενήλικο άνδρα για δεύτερη φορά (αφού τα παιδιά είναι οι ιδανικοί στόχοι για τους λύκους), σημαίνει ότι έχει χάσει τον φυσικό του φόβο για τους ανθρώπους και ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, από το να ακολουθηθεί το πρωτόκολλο». 

Σύμφωνα με αυτό, η ομάδα του ΟΦΥΠΕΚΑ και της οργάνωσης Καλλιστώ χρησιμοποίησε το στίγμα του GPS (από το οποίο οι επιστήμονες παρακολούθησαν και πού κινείται, γενικώς) και με drone τον εντόπισε και τον αναισθητοποίησε. Από εκεί, ο… κακός λύκος μεταφέρθηκε σε εγκαταστάσεις του Αρκτούρου, στη Φλώρινα, όπου και αναμένει να ολοκληρωθούν κάποιες ιατρικές εξετάσεις (σχετικά με το DNA του και την κατάσταση της υγείας του, όπως πχ αν φέρει μεταδοτικές ασθένειες για τα άλλα ζώα που φιλοξενούνται) και θα περάσει το υπόλοιπο της ζωής του σε αιχμαλωσία.

Τη… σύλληψη επιβεβαιώνει με ποστ του στα κοινωνικά δίκτυα και ο γενικός γραμματέας δασών, Στάθης Κ. Σταθόπουλος: «Η ομάδα που συγκροτήσαμε σε εφαρμογή της σχετικής απόφασης που εκδώσαμε στο ΥΠΕΝ είχε άμεσα αποτελέσματα. Επιτεύχθηκε, έτσι, σε μηδέν χρόνο ο εντοπισμός και η σύλληψη του λύκου, που είχε αναπτύξει ισχυρή εξοικείωση με τον άνθρωπο στην προστατευόμενη περιοχή της Πάρνηθας, και συγκεκριμένα στην έκταση μεταξύ Κρυονερίου και Βαρυμπόμπης. Το συγκεκριμένο, ραδιοσημασμένο, άτομο λύκου έχει ήδη απομακρυνθεί και μεταφέρεται στις κατάλληλες εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη, για τη διεξαγωγή των αναγκαίων εξετάσεων γενετικού υλικού, ενώ αμέσως μετά θα φιλοξενηθεί στις εγκαταστάσεις του Αρκτούρου.

Αξίζουν συγχαρητήρια στα μέλη της θεματικής ομάδας εργασίας-συνεργείου, που δούλεψε με τη συμμετοχή της αρμόδιας Δασικής Αρχής, του ΟΦΥΠΕΚΑ, των οργανώσεων «Καλλιστώ» και «Αρκτούρος», καθώς και έμπειρων κυνηγών από τις συνεργαζόμενες κυνηγετικές οργανώσεις. Πέτυχαν να μην κλιμακωθεί περαιτέρω το περιστατικό, με θετικές συνέπειες για τη δημόσια ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής,αλλά και του είδους. Η επιτυχής επιχείρηση έρχεται σε συνέχεια των δύο ακόμα που προηγήθηκαν, με ανάλογη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, στη Χαλκιδική και στην Πολίχνη, στο διάστημα 2025-2026».

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Στη Βόρεια Ελλάδα έχουν καταγραφεί δύο περιστατικά επιθέσεων λύκων σε παιδιά. Η διαδικασία της αιχμαλώτισης, μάλιστα, ακολουθήθηκε πολύ πρόσφατα στην Θεσσαλονίκη, όταν λύκος επιτέθηκε και τραυμάτισε ένα πεντάχρονο κορίτσι στην περιοχή της Πολίχνης, στη δυτική Θεσσαλονίκη. Ο λύκος «συνελήφθη» και μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις του Αρκτούρου, όμως το σοκ ήταν μεγάλο, αφού έναν χρόνο πριν, στη Χαλκιδική λύκος είχε επιτεθεί και πάλι σε πεντάχρονο παιδί, στο Νέο Μαρμαρά Χαλκιδικής.

Στην Πάρνηθα και την ευρύτερη περιοχή, ωστόσο, υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα. Αναφορές υπάρχουν για εμφανίσεις λύκων σε διάφορες περιοχές στους πρόποδες της Πάρνηθας, μεταξύ άλλων στη Φυλή -όπου καταγράφηκαν λύκοι έξω από παιδική χαρά-, το Κρυονέρι -όπου έγινε η τελευταία επίθεση εναντίον δρομέα-, το Ολυμπιακό Χωριό και τα Άνω Λιόσια.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι η Χασιά. Εκεί, φιλοζωϊκά σωματεία καταγγέλλουν ότι έχουν καταγραφεί περισσότερες από 11 επιθέσεις λύκων σε αδέσποτα σκυλιά, τα οποία τελικά κατασπάραξαν. Η πραγματικότητα, όπως εξηγούν στελέχη της οργάνωσης «Καλλιστώ», στο ΘΕΜΑ, είναι ακόμα πιο ανατριχιαστική. Καθώς η Χασιά αποτελούσε και αποτελεί σε ένα μεγάλο βαθμό «αποθετήριο», δηλαδή περιοχή στην οποία «φιλόζωοι» οι οποίοι βαριούνταν τα κατοικίδιά τους ή δεν μπορούσαν να διαθέσουν τα νεογέννητα, τα «ξεφορτώνονταν». Οι κάτοικοι της περιοχής έμαθαν να ζουν με αυτά και τα φρόντισαν. Για τους λύκους, ωστόσο, τα αδέσποτα είναι εύκολη πηγή τροφής…

Το ερώτημα, παρόλα αυτά, παραμένει. Γιατί άρχισαν οι λύκοι να επιτίθενται σε ανθρώπους; Σε οποιαδήποτε αλλόκοτη συμπεριφορά άγριου ζώου, λένε οι επιστήμονες, θα βρούμε τον ανθρώπινο παράγοντα. Για παράδειγμα, στον «καταζητούμενο» λύκο που επιτέθηκε στον δρομέα, στο Κρυονέρι, κάτοικος της περιοχής παραδέχτηκε ότι τον τάιζε, μαζί με άλλα λυκόπουλα, όταν ήταν νεογέννητο, παρά τις περί του αντιθέτου οδηγίες των αρχών. Αυτό, λένε οι ειδικοί, ίσως να έχει συμβάλλει στο γεγονός ότι αυτό το συγκεκριμένο άτομο δεν έχει τον φυσικό φόβο του λύκου προς τον άνθρωπο.

Έπειτα, είναι και το γεγονός ότι οι άνθρωποι «εξαπλωνόμαστε» παντού ανεξέλεγκτα. Οι λύκοι είναι οπορτουνιστικά ζώα. Κάθε μέρα (κυρίως νύχτα) διανύουν τεράστιες αποστάσεις, ελέγχοντας τη χωροκράτειά τους και «σημαδεύοντας» τις περιοχές όπου υπάρχουν τροφικές πηγές. Οι δεκάδες παράνομες χωματερές, τα σκουπίδια γενικότερα, οι αδέσποτες γάτες και σκύλοι, αλλά και τα πεταμένα κουφάρια νεκρών ζώων είναι συνήθεις πηγές τροφής που ελκύουν τους λύκους και άλλα άγρια ζώα. Επιπλέον, καθώς ερημώνει η ύπαιθρος και οι κτηνοτροφικές μονάδες λιγοστεύουν και μετακινούνται από τα ορεινά στα πεδινά, οι αγέλες θα ακολουθούν.

Και πώς θα μείνουμε… μακριά κι αγαπημένοι με τους λύκους; «Πρέπει να δράσουμε προληπτικά, λαμβάνοντας μέτρα που θα περιορίζουν τις τροφικές πηγές τους (σκουπιδότοποι, αδέσποτα κ.α.)», λέει στέλεχος της Καλλιστώ στο ΘΕΜΑ, «να στελεχωθούν οι δασικές υπηρεσίες με προσωπικό και να γίνει σωστή ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών». Το να άρουμε οι άνθρωποι τις τροφικές πηγές που τους έλκουν είναι ένα ζήτημα, λένε οι επιστήμονες, το να υπάρχουν δασικές υπηρεσίες οι οποίες θα παρεμβαίνουν άμεσα και θα απωθούν τους λύκους και άλλα είδη, κάνοντάς τους σαφές ότι είναι «ανεπιθύμητοι» κοντά σε ανθρώπους, είναι ένα άλλο, σημαντικότερο ζήτημα, όπως επισημαίνουν.

«Μετακομίζουν» λύκοι και ελάφια από Πάρνηθα

Καθώς οι λύκοι εξαπλώνονται στην ελληνική επικράτεια (καταγράφηκαν άτομα και στην Πελοπόννησο) αναζητώντας τροφικές πηγές, κάτι πρωτοφανές καταγράφεται στην Πάρνηθα. Τα ελάφια «εγκαταλείπουν» την Πάρνηθα και μετακινούνται προς τη Βοιωτία, για να γλιτώσουν από τις επιθέσεις των λύκων, αλλά και από τον τροφικό ανταγωνισμό άλλων ειδών (πχ αγριογούρουνα). Ταυτόχρονα όμως, το ίδιο φαίνεται να κάνουν και οι λύκοι, προφανώς ακολουθώντας τα ίχνη των ελαφιών και άλλων ειδών που κυνηγούν.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εκτίμηση της οργάνωσης «Καλλιστώ» που έχει στη διάθεσή του το ΘΕΜΑ, στην Πάρνηθα σήμερα βρίσκονται 37 άτομα λύκου. Σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση, καταγράφεται μείωση της πυκνότητας των λύκων κατά περίπου 25%. Πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος, πάντως, υπολόγιζαν τον αριθμό των λύκων περίπου στους 50-60, έναν χρόνο πριν και τα ελάφια σε περίπου 50 άτομα (από 1.300 όταν ήταν στο peak του πληθυσμού τους).

Οι λύκοι που «εγκαταστάθηκαν» στην Πάρνηθα, ακολουθώντας αγριογούρουνα -την απόλυτη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος- ως οπορτουνιστικοί θηρευτές…. «βολεύτηκαν» με τα ελάφια που είναι ευκολότερη λεία και τα οδήγησαν σχεδόν στην εξαφάνιση, αφού προσάρμοσαν το κυνήγι τους σε αυτά, με τα ελάφια να φτάνουν να αποτελούν ως και το 75% της διατροφής τους.

Ακόμα ευκολότερη λεία όμως είναι οι αδέσποτες γάτες και οι σκύλοι, ή τα αποφάγια στα σκουπίδια. Αυτό δικαιολογεί τις όλο και συχνότερες εμφανίσεις λύκων σε κατοικημένες περιοχές, όπως η Ιπποκράτειος Πολιτεία, αλλά ακόμα και η Ζοφριά όπου λύκοι κατασπάραξαν οικόσιτο σκύλο, αλλά και τις μετακινήσεις τους σε άλλες περιοχές, εκτός Πάρνηθας. Λύκοι έχουν εντοπιστεί μέχρι και στο Ποικίλο Όρος. Είναι οκτώ τα άτομα από τις δύο ή τρεις αγέλες λύκων της Πάρνηθας που «κατηγορούνται» ότι έχουν προσεγγίσει ανθρώπους ή κατοικημένες περιοχές.

«Κάτι πρέπει να γίνει με τους λύκους», έχει πει ο πρόεδρος του ΣΥΝ.ΠΑ. με αφορμή επιθέσεις σε σκύλους και ο εισαγγελέας Προστασίας Ζώων και Περιβάλλοντος είχε εισηγηθεί τη «σύλληψη» και απομάκρυνση των λύκων από την Πάρνηθα. Σχέδιο το οποίο πάγωσε, καθώς οι επιστήμονες έκαναν σαφές πως εάν απομακρυνθούν οι υπάρχουσες αγέλες, θα αντικατασταθούν από άλλες, στις οποίες πιθανότατα θα υπάρχουν και υβρίδια.

Γόνοι, δηλαδή, διασταυρώσεων λύκου με αδέσποτους σκύλους, που δεν θα έχουν τον φυσικό φόβο προς τον άνθρωπο και θα επιτίθενται δίχως δισταγμό, θεωρώντας τον ένα από τα θηράματά του. Ενδείξεις για την ύπαρξη υβριδίων, παρεμπιπτόντως, υπάρχουν στη Βόρεια Ελλάδα, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες του ΘΕΜΑτος, τις απαντήσεις θα δώσει η εξέταση DNA που κάνει το εργαστήριο Γενετικής του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Πίσω στην Αττική τώρα, οι αρχές συμφωνούν ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για να αποτραπεί η προσέλκυση λύκων σε κατοικημένες τροφές. Σε έγγραφο με θέμα «Λήψη συνοδευτικών μέτρων από τους ΟΤΑ για τη μείωση της τροφικής έλξης για την άγρια πανίδα στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας», το οποίο υπογράφει ο ο αν. Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και ΔΠ, Ευάγγελος Γκουντούφας, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «στο πλαίσιο υλοποίησης σχετικής εντολής της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών (δηλαδή στην παλιότερη εισαγγελική εντολή μεταφοράς των λύκων) και της ταυτόχρονης υποστήριξης ειδικών συνοδευτικών μέτρων για την προστασία των ελαφιών που διαβιούν στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας, κρίνεται απαραίτητη η συνεργασίας σας με τις οικείες Δασικές Υπηρεσίες και η συμβολή σας στα πλαίσια των ασκούμενων από τους ΟΤΑ αρμοδιοτήτων προκειμένου να μειωθεί η εναπόθεση τροφής σε δασικές κυρίως περιοχές ή και σε περιοχές εντός του αστικού ιστού που γειτνιάζουν με περιοχές δασικού χαρακτήρα».

Το «μέτρο», αναφέρει το έγγραφο, «κρίνεται ως πολύ σημαντικό εξαιτίας της τροφικής έλξης που ασκείται σε περισσότερα είδη και μάλιστα είδη της άγριας πανίδας στις περιοχές αυτές. Η εξοικείωση των άγριων ζώων με τον άνθρωπο και οι συχνές αλληλεπιδράσεις αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού ανθρώπων και πρόκλησης ατυχημάτων με οχήματα που κινούνται στο οδικό δίκτυο».

Η Γενική Διεύθυνση Δασών ζητά να ενημερωθούν οι πολίτες ότι δεν πρέπει να αφήνουν ξηρά τροφή δίπλα σε κάδους σκουπιδιών (για τα αδέσποτα), να αντικατασταθούν οι κάδο που δεν κλείνουν καλά και βρίσκονται στα όρια (ή γειτνιάζουν) του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, να μαζεύονται συχνότερα τα σκουπίδια, αλλά και να καθαριστούν παράνομες χωματερές. Οι αρμόδιοι φορείς ζητούν να υπάρχει άμεση ενημέρωση σε περίπτωση θεάσεων άγριων ζώων (λύκων, αγριογούρουνων κλπ) σε περιοχές εκτός του Εθνικού Δρυμού, αλλά και νεκρών ζώων που καταδεικνύουν επιθέσεις από τις αγέλες.
Ο κ. Γκουντούφας σημειώνει ότι «ο περιορισμός της αλληλεπίδρασης της τροφικής εξάρτησης και της εξοικείωσης των άγριων ζώων με τις ανθρώπινες δραστηριότητες, αποτελούν σημαντικές δράσεις που μπορεί να αναληφθούν από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να συμβάλουν αποτελεσματικά στη μείωση της παρουσίας των ζώων στις θέσεις αυτές».

Αγριογούρουνα, αρκούδες και… το κακό συναπάντημα

Αφού λοιπόν τα ελάφια «μετακομίζουν» από την Πάρνηθα, τι μένει (εκτός από τους ανθρώπους και τα αδέσποτα σκυλιά και γάτες); Η προσοχή στρέφεται στα αγριογούρουνα, τα οποία αποτελούν μεν φυσικό θήραμα για τους λύκους, όμως από την άλλη είναι πιο «σκληρά καρύδια» (από τα ελάφια) και αναπαράγονται με ταχύτατους ρυθμούς. Τόσο μεγάλους ρυθμούς που ορισμένοι επιστήμονες δεν διστάζουν να τα αποκαλούν ακόμα και «πληγές» για τα φυσικά οικοσυστήματα.

Σε ολόκληρη τη χώρα -σύμφωνα με υπολογισμούς κυνηγετικών ομοσπονδιών- υπολογίζεται ότι υπάρχουν περισσότερα από 600.000 αγριογούρουνα, πληθυσμός πενταπλάσιος σε σχέση με το 2019-2020, , τα περισσότερα εκ των οποίων είναι υβρίδια αγρίων με οικόσιτα ελευθέρας βοσκής. Αυτά τα υβρίδια γεννούν πολύ περισσότερα μικρά (μεγαλύτερες γέννες που μπορούν και να διπλασιάσουν τον πληθυσμό τους σε έναν χρόνο) και είναι πιο εξοικειωμένα με τον άνθρωπο.

Έτσι, στην Αττική, όπου η παρουσία τους ήταν από σχεδόν μηδενική ως μηδενική τις δεκαετίες 90-2000, σήμερα έχουν φτάσει να αριθμούν αρκετές εκατοντάδες ως και χιλιάδες, με διαρκείς εμφανίσεις τους σε κατοικημένες περιοχές, ειδικά πέριξ της Πάρνηθας.

Στους Θρακομακεδόνες και το Μενίδι, τα αγριογούρουνα που ψάχνουν στα σκουπίδια είναι… συνηθισμένο θέαμα, ενώ πέρα από την Πάρνηθα, μεγάλες αγέλες κινούνται πλέον συστηματικά στο Πεντελικό όρος, στο Υμηττό, καθώς και σε περιαστικά δάση της Δυτικής Αττικής (π.χ. στο δάσος Χαϊδαρίου προς Σχιστό). Οι αγέλες έχουν φτάσει από τις παρυφές της Πάρνηθας και της Πεντέλης ως το κέντρο του Περιστερίου!

Στην Εκάλη, στον Διόνυσο, στην Κηφισιά, στο Κρυονέρι και στους Θρακομακεδόνες η εικόνα αγριογούρουνων να ψάχνουν τροφή δίπλα στους κάδους δεν είναι πια είδηση. Σύμφωνα με την Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος, πολυάριθμες αγέλες κινούνται καθημερινά στους δήμους γύρω από την Πεντέλη, την Πάρνηθα και το Ποικίλο όρος, ενώ ζώα εμφανίστηκαν πρόσφατα στο κέντρο του Περιστερίου και περιμετρικά της Πετρούπολης.

Και γιατί αυξάνονται με τέτοιους ρυθμούς;

Ο αν. καθηγητής Δασολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρήστος Θωμαΐδης, έχει αποδώσει την αύξηση, εκτός του υβριδισμού και της μεγάλης αναπαραγωγικής ικανότητας και στην ερήμωση της υπαίθρου και στη δημιουργία νέων βιοτόπων για το είδος. Επιπλέον, οφείλεται και στο γεγονός ότι περίπου το 30% των εκτάσεων που έχει «καταλάβει» δεν θηρεύεται (περιοχές όπως οι περιαστικές ζώνες, τα καταφύγια και οι απαγορευμένες περιοχές), αλλά και ότι βρίσκουν εύκολη τροφή στην πόλη. Ανοιχτοί κάδοι, οργανικά απορρίμματα, πάρκα και άνθρωποι που τα ταΐζουν συστηματικά έλκουν τα ζώα στις γειτονιές. Το φαινόμενο είναι πανευρωπαϊκό, με τον πληθυσμό τους στη Γηραιά Ήπειρο να ξεπερνά κατά πολύ τα 4 εκατομμύρια ζώα.

Οι επιθέσεις από αγριογούρουνα -τα οποία αποφεύγουν την επαφή με ανθρώπους, αλλά μπορούν να προκαλέσουν ακρωτηριασμούς και θανατηφόρα τραύματα με τα δόντια και τους χαυλιόδοντές τους- είναι γενικά σπάνιες, αλλά οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή. Οι ειδικοί προτείνουν να μην αφήνονται σκουπίδια που προσελκύουν τα αγριογούρουνα σε κατοικημένες περιοχές (το ίδιο κάνουν και οι τροφές για τα αδέσποτα γατάκια και σκυλάκια), αλλά και να τοποθετείται φωτισμός ο οποίος απωθεί τα αγριογούρουνα. Με αυτόν τον τρόπο θα μειωθούν και τα δεκάδες τροχαία που προκαλούνται από αγριογούρουνα τα οποία κυκλοφορούν στους δρόμους.

Δεν είναι όμως μόνο τα αγριογούρουνα και μόνο η πρωτεύουσα. Αυτό που δεν έχει η Αττική, αλλά έχουν άλλες περιοχές της χώρας μας, είναι οι αρκούδες. Ευτυχώς πρόκειται για ζώο που πολύ σπάνια θα επιτεθεί στον άνθρωπο, ειδικά αν μιλάμε για το είδος της καφέ αρκούδας (Ursus arctos arctos) που συναντάται στη χώρα μας, με πληθυσμό που έχει καταμετρηθεί σε 750. Κινούνται κυρίως στο ορεινό τόξο από τη Ροδόπη της Θράκης, την Πίνδο, την Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, από τον Γράμμο έως την περιοχή των Αγράφων (αν και υπάρχουν αναφορές και για επιστροφή της στη νότια Ελλάδα) και σπανιότερα θα φτάσουν μέχρι και τον αστικό ιστό (όπου τις έχουν προσελκύσει… μυρωδιές όπως σκουπίδια). Η καφέ αρκούδα που ζει στην Ελλάδα, αναφέρει ο γενικός συντονιστής στην «Καλλιστώ», Σπύρος Ψαρούδας, έχει ως σύνηθες βάρος τα 120-130 κιλά, όμως υπάρχουν και περιπτώσεις που μπορεί να ξεπεράσει και τα 400 κιλά.

Σύμφωνα με την οργάνωση «Αρκτούρος», η καφέ αρκούδα είναι παμφάγο ζώο, με τις φυτικές τροφές να καταλαμβάνουν το 85% της δίαιτάς της. Οι ειδικοί λένε ότι η καφέ αρκούδα «δεν επιτίθεται στον άνθρωπο, εκτός αν αισθανθεί ότι κινδυνεύει η ίδια ή τα μικρά της». Είναι επίσης πολύ γρήγορο, αφού μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα 60 χιλιομέτρων την ώρα.

«Γενικά, η καφέ αρκούδα που φιλοξενούμε και στη χώρα μας δεν είναι επιθετικό ζώο. Αντιθέτως, μόλις αντιληφθεί ανθρώπινη παρουσία ή δραστηριότητα απομακρύνεται. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις μπορεί να δείξει εκφοβιστική επιθετική συμπεριφορά, κυρίως όταν βρεθεί σε συνθήκες απειλής για την ίδια ή τα μικρά της. Οι μητέρες αρκούδες είναι υπερπροστατευτικές με τα μικρά τους. Γι’ αυτόν τον λόγο, σε περίπτωση που συναντήσουμε μόνο του ένα μικρό αρκουδάκι δεν το πλησιάζουμε, καθώς είναι πολύ πιθανό η μητέρα του να βρίσκεται κοντά και να νιώσει απειλή από την ανθρώπινη παρουσία», επισημαίνουν οι άνθρωποι της «Καλλιστώ». Ο κανόνας, λένε οι επιστήμονες, που είναι απαράβατος σε περίπτωση συνάντησής μας με αρκούδα, είναι ότι «η αρκούδα δεν πρέπει να νιώσει ότι απειλείται από τον άνθρωπο».

Ανατριχιαστικά ουρλιαχτά (μόνο)

Από εκεί και πέρα, στην ελληνική φύση και εσχάτως όχι μόνο, ευδοκιμεί η κόκκινη αλεπού και οι ειδικοί προειδοποιούν όσους τις συναντούν στη φύση (ή και σε κατοικημένες περιοχές όπου κατεβαίνουν προς αναζήτηση τροφής) να απομακρύνονται γρήγορα.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι «είναι στη φύση της αλεπούς να αποφεύγει τον άνθρωπο. Αν, όμως, κάποιος συναντήσει την ημέρα αλεπού, η οποία μάλιστα θα τον πλησιάσει χωρίς να φοβάται, ή θα κινείται αμέριμνα παρά την ανθρώπινη παρουσία, αυτή η συμπεριφορά του ζώου θα πρέπει να θεωρηθεί αφύσικη και ύποπτη για την παρουσία λύσσας». Και η λύσσα, έχει μόνο έναν δρόμο για όποιον προσβληθεί: Επώδυνο θάνατο.

Την επανεμφάνισή τους στην Ελλάδα έχουν κάνει τα τσακάλια, αλλά και ο ευρασιατικός λύγκας. Τα πρώτα, η Καλλιστώ τα χαρακτηρίζει «φαντομά της ελληνικής υπαίθρου». Το «χρυσό τσακάλι» (Canis aureus) ή αλλιώς «τσακάλι το κοινό» ανήκει στην οικογένεια των κυνοειδών και σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία έχει το δεύτερο μικρότερο πληθυσμό στην Ελλάδα μετά από αυτόν του λύκου. Από 7.000, την δεκαετία 1970-80, καταμετρήθηκαν λιγότερα από 1.000 (ενήλικα και ανήλικα) χωρισμένα σε 153-170 αγέλες, το 2001.

Η χωρική επικράτεια του τσακαλιού στην Ελλάδα εμφανίζεται ασυνεχής, κατακερματισμένη σε τουλάχιστον 7 υπο-περιοχές στο σύνολο της χερσαίας Ελληνικής επικράτειας, Οι περιοχές αυτές είναι η Πελοπόννησος, η Φωκίδα, η Κεντρική Μακεδονία, η Χαλκιδική, ο Νέστος-Βιστονίδα, ο Έβρος και το νησί της Σάμου.Λόγω του οπορτουνιστικού του χαρακτήρα στην επιλογή τροφής αλλά και του μικρού του μεγέθους, πολύ σπάνια θα καταφέρει να επιτεθεί σε κάποιο κτηνοτροφικό ζώο.

Οι μάλλον ανατριχιαστικές τους κραυγές που ακούγονται όλο και συχνότερα τις νύχτες, κοντά σε κατοικημένες περιοχές είναι η… μεγαλύτερη ζημιά που μπορούν να μας κάνουν. Τα τσακάλια, παρόλο που είναι θηρευτικά ζώα, δεν θεωρούνται συνήθως απειλή για τον άνθρωπο. Είναι πιο πιθανό να επιτεθούν σε αγελάδες, πρόβατα ή άλλα ζώα, παρά σε ανθρώπους. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως όταν είναι πεινασμένα ή αν έχουν σοβαρές προκλήσεις, μπορεί να εμφανιστεί η πιθανότητα επίθεσης σε ανθρώπους. Έτσι, σε περιοχές όπου τα τσακάλια είναι πιο συχνά, οι άνθρωποι πρέπει να είναι προσεκτικοί και να αποφεύγουν να τα πλησιάζουν.

Σε ό,τι αφορά τον ευρασιατικό λύγκα, ένα άγριο αιλουροειδές με μήκος ως 1,3 μέτρα και βάρος μέχρι τα 85 κιλά. Είναι νυκτόβιο και τρέφεται με λαγούς και ελάφια, αλλά έχει ελάχιστες θεάσεις στη χώρα μας, προς ώρας. Ως εκ τούτου, είναι νωρίς ακόμα να μιλήσουμε για τα αυτονόητα μέτρα απόστασης… ασφαλείας που χρειάζεται να πάρει κανείς εάν συναντήσει έναν λύγκα στην ελληνική φύση, όπως θα πρέπει να κάνει και με τα υπόλοιπα άγρια ζώα, για τα οποία υπάρχει λόγος που αποκαλούνται «άγρια»...