«Κόντρα» ΕΕ-Ρωσίας για τις εξαγωγές της Αρμενίας

Όπως επισημαίνει ο Γιακοβένκο, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν, αναφερόμενος σε πρόσφατη τηλεφωνική του επικοινωνία με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε στις 7 Ιουνίου ότι η ΕΕ έχει γίνει ένας νέος προορισμός εξαγωγών για τα αρμενικά προϊόντα. «Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετέφερε πολύ σημαντικές πληροφορίες: τα γεωργικά προϊόντα από τη Δημοκρατία της Αρμενίας θα εξάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς δασμούς, δηλαδή υπό καθεστώς ελεύθερου τελωνείου», δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Στις 20 Μαΐου, ενόψει των βουλευτικών εκλογών στην Αρμενία, η Ρωσία άρχισε να επιβάλλει περιορισμούς στις εισαγωγές ορισμένων αγαθών από τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων λαχανικών, φρέσκων βοτάνων και φρούτων, καθώς και ψαριών και λουλουδιών. Η Μόσχα απέδωσε αυτά τα μέτρα σε υγειονομικές παραβιάσεις, αλλά στην πραγματικότητα μοιάζουν περισσότερο με εργαλείο οικονομικής πίεσης εν μέσω της εμβάθυνσης της προσέγγισης του Ερεβάν με την ΕΕ.

«Επεκτείνοντας τους περιορισμούς στις εξαγωγές στα αρμενικά προϊόντα, η Μόσχα χρησιμοποιεί τις οικονομικές σχέσεις ως όπλο για πολιτική πίεση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη στέκεται σταθερά στο πλευρό της Αρμενίας», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 5 Ιουνίου κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Πασινιάν. Δεσμεύτηκε επίσης να παράσχει άμεση οικονομική βοήθεια στην Αρμενία συνολικού ύψους άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΕΕ, στο πλαίσιο της απόφασής της να βοηθήσει την Αρμενία να αντιμετωπίσει τις πιέσεις της Ρωσίας, είναι έτοιμη να χορηγήσει στο Ερεβάν νέες εμπορικές διευκολύνσεις. «Ταυτόχρονα, αφαιρεί παρόμοια οφέλη από την Ουκρανία - μια χώρα που από το 2022 αντιστέκεται στην στρατιωτική επιθετικότητα της Μόσχας με κόστος τεράστιες θυσίες. Το καθεστώς αδασμολόγητης πρόσβασης για τα ουκρανικά προϊόντα στην αγορά της ΕΕ έληξε στις 5 Ιουνίου 2025. Την επόμενη κιόλας ημέρα, η ΕΕ επανέφερε δασμούς και ποσοστώσεις σε ορισμένα ουκρανικά γεωργικά προϊόντα», επισημαίνει ο Ουκρανός δημοσιογράφος.

Εξηγώντας τον ισχυρισμό του ο Γιακοβένκο τονίζει πως: «Η υπόσχεση που έδωσε η von der Leyen στον Πασινιάν για αδασμολόγητη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτει στην τυπική πρακτική λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Τέτοια μέτρα συνήθως αποφασίζονται μετά από επίσημη νομική έγκριση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και όχι μέσω μιας τηλεφωνικής κλήσης. Αυτό προκύπτει άμεσα από τους κανόνες που διέπουν την εμπορική πολιτική της ΕΕ, όπως ορίζονται στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Ο Γιακοβένκο συνεχίζει υπογραμμίζοντας τη σημασία που κατέχει μια τέτοια απόφαση για την Αρμενία, από τη στιγμή μάλιστα που από την 1η Ιανουαρίου 2022 η χώρα αφαιρέθηκε από το σύστημα εμπορικών προτιμήσεων της ΕΕ (GSP/GSP+), καθώς δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια για μια δικαιούχο χώρα. «Με αυτόν τον τρόπο, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φαίνεται διατεθειμένη να προωθήσει την περίπτωση της Αρμενίας, παρά τις αντίθετες αποφάσεις της ΕΕ», υποστηρίζει ο Γιακοβένκο.

Ο Ουκρανός δημοσιογράφος και αναλυτής υπενθυμίζει επίσης ότι στη διάρκεια της περιόδου 2020-2023 το Αζερμπαϊτζάν έθεσε τέλος στην 30ετή αρμενική κατοχή του Καραμπάχ και των γύρω περιοχών. Με αυτόν τον τρόπο, το Μπακού αποκατέστησε την κυριαρχία επί των διεθνώς αναγνωρισμένων εδαφών του, σύμφωνα με τα ψηφίσματα 822, 853, 874 και 884 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία απαιτούσαν την αποχώρηση των αρμενικών δυνάμεων από τις κατεχόμενες περιοχές.

Ο Γιακοβένκο υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή δεν υποστηρίχθηκε σθεναρά από τους Ευρωπαίους πολιτικούς, αναφέροντας ότι «δεν ελήφθησαν σοβαρά υπόψη τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που είχαν ήδη εφαρμοστεί, ενώ σε άλλες συγκρούσεις γινόταν τακτική επίκληση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Στις 2 Μαΐου 2024 στη Βηρυτό, η κ. Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας για την κατάσταση στο νότιο Λίβανο και τις εντάσεις κατά μήκος των λιβανοϊσραηλινών συνόρων, κάλεσε όλα τα μέρη να εφαρμόσουν πλήρως το ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», υποστηρίζει στην ανάλυσή του ο Ουκρανός δημοσιογράφος και αναλυτής.