Η Βόρεια Ήπειρος και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

vorei-ipiros-5

Η εθνολογική σύνθεση της Ηπείρου - Η στάση των Συμμάχων - Το Μ.Α.Β.Η., ο Ε.Δ.Ε.Σ. και το Ε.Α.Μ. - Ο Χότζα και η ίδρυση του κομμουνιστικού αλβανικού κράτους

Μετά την πρόσφατη συμφωνία της χώρας μας με τη FYROM για το όνομα, την εθνικότητα και τη γλώσσα των κατοίκων του γειτονικού κράτους, φαίνεται ότι παίρνουν σειρά και άλλα εθνικά θέματα. Ένα από αυτά είναι το ζήτημα των ελληνοαλβανικών σχέσεων.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς δήλωσε στις 13/6/2018: «Πριν πάω διακοπές θα έχω λύσει και τις εκκρεμότητες με την Αλβανία» (μετά την συνάντησή του με τον Ρώσο Υπ. Εξ. Σεργκέι Λαβρόφ) ενώ και ο Αλβανός ομόλογός του Ντιτμίρ Μπουσάτι τόνισε: «Εμάς μας ενδιαφέρει να κλείσουμε όλα τα ανοικτά ζητήματα με τους γείτονές μας και στην περίπτωση αυτή με την Ελλάδα, όπως είναι και προς το συμφέρον της Ελλάδας να κλείσει τα ζητήματα με την Αλβανία και όχι να επισπεύσουμε τη διαδικασία μέχρι τις 29 Ιουνίου».

Πρόκειται για το ζήτημα της ΑΟΖ και της οριοθέτησης των θαλασσίων συνόρων, την άρση του εμπολέμου, τους εφαρμοστικούς νόμους σχετικά με την ελληνική μειονότητα και την αλλαγή των σχολικών βιβλίων, όπως έγραψε το protothema.gr στις 29/3/2018. Μήπως όμως υπάρχουν και κάποια άλλα πράγματα που δεν γνωρίζουμε;

Υπάρχει όμως και μία άλλη παλαιότερη δήλωση του Αλβανού Υπ. Εξ. σύμφωνα με την οποία: «Έχουμε επίσης θέματα χερσαίων συνόρων, όχι για τα ίδια τα σύνορα, αλλά ζητήματα που σχετίζονται με τη συντήρησή τους και τον καλύτερο καθορισμό των κανόνων των χερσαίων συνόρων (12/01/2018)».

Αυτό για τα χερσαία σύνορα είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Ετοιμάζεται κάτι και μάλιστα εν κρυπτώ; Ελπίζουμε να μην βρεθούμε πάλι μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις, όπως με τη συμφωνία με τη FYROM…

vorei-ipiros-2


Η ιταλική εισβολή στην Αλβανία-Η πληθυσμιακή σύνθεση της Ηπείρου

Με το ζήτημα της Βορείου Ηπείρου έχουμε ασχοληθεί ακροθιγώς σε προηγούμενα άρθρα μας. Πρόκειται για μία πραγματικά μαρτυρική περιοχή, που ελευθερώθηκε τρεις φορές από τον Ελληνικό Στρατό από την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων ως τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-1941, αλλά αποδόθηκε και στη συνέχεια παρέμεινε στην Αλβανία παρά τις υποσχέσεις που έλαβε κατά καιρούς η χώρα μας.

Η Βόρειος Ήπειρος με 30 επαναστατικά κινήματα στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας ''μπήκε'' στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επανειλημμένα. Πιο πρόσφατα είναι όσα έγιναν το 1946 στη Συνδιάσκεψη της Ειρήνης και είναι ενδεικτικά της αντιμετώπισης της Ελλάδας από τους ''συμμάχους''.

Ας δούμε το χρονικό των γεγονότων από το 1939 έως το 1946.

Τη Μεγάλη Παρασκευή 7 Απριλίου 1939 ιταλικά στρατεύματα υπό τον Στρατηγό Alfredo Guzzoni αποβιβάστηκαν στα λιμάνια της Αλβανίας και σύντομα κατέλαβαν όλη τη χώρα. Οι συνολικές απώλειες και από τις δύο πλευρές ήταν 13 νεκροί.

Ο τότε βασιλιάς της Αλβανίας Ζώγου κατέφυγε στη χώρα μας, η οποία για να αποφύγει οποιαδήποτε διένεξη με την Ιταλία, φρόντισε να τον στείλει στο εξωτερικό. Στις 12 Απριλίου το αλβανικό κοινοβούλιο τάχθηκε υπέρ της ένωσης της Ιταλίας με την Αλβανία και στη συνέχεια διαλύθηκε... Προσωρινά την εξουσία ασκούσε ο Σεφκέτ Βελάτσι. Οι ένοπλες δυνάμεις και οι διπλωματικές υπηρεσίες της Αλβανίας τέθηκαν κάτω από τις διαταγές των Ιταλών. Στις 16 Απριλίου μια επιτροπή των Ιταλών πήγε στο Κυρηνάλιο Μέγαρο και πρόσφερε το στέμμα της χώρας στον Ιταλό βασιλιά Βίκτωρ- Εμμανουήλ Γ', ο οποίος όπως διαβάζουμε στο βιβλίο του Δρα Ι. Παπαφλωράτου '' Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΓΝΩΣΤΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ'' ,ήταν αντίθετος στην κατάλυση της αλβανικής ανεξαρτησίας, θεωρώντας ότι δεν άξιζε τον κόπο να διακινδυνεύσει η χώρα του τη διατάραξη των διεθνών της σχέσεων για ''τέσσερις βράχους'' (Barbara Jelavich, ''History of the Balkans'' VII (Twentieth Century), 1999 και Α. Κύρου ''Οι Βαλκανικοί Γείτονές μας'').

Ο Αχμέτ Ζώγου
zogoy-01


Στις 3 Ιουνίου 1939 ο αλβανικός στρατός ενσωματώθηκε στον ιταλικό ενώ παράλληλα ξεκίνησε μία προπαγάνδα υπέρ των δήθεν καταπιεσμένων Τσάμηδων. Στις 10 Ιουνίου 1940 η Ιταλία μπήκε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια μέρα τα Τίρανα αποφάσισαν πως το Βασίλειο της Αλβανίας θα βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τις χώρες που ήταν σε πόλεμο με τη Ιταλία κάτι που κυρώθηκε με τον αλβανικό νόμο 319 (4/7/1940).

Τον Οκτώβριο του 1940 ορισμένα αλβανικά τάγματα (ο ακριβής αριθμός τους δεν είναι γνωστός, οι πηγές αναφέρουν από 5 έως 14 τάγματα) πήραν μέρος στην ιταλική επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Σταδιακά όμως διαλύθηκαν. Είναι γνωστό πως ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε μια σειρά από πόλεις. Κορυτσά (21/11/1940), Άγιους Σαράντα, Αργυρόκαστρο (8/12/1940) κλπ. Οι Αλβανοί εμφανίστηκαν ξανά στο προσκήνιο μετά την κατάληψη της χώρας μας από τα γερμανικά στρατεύματα. Η 'Ηπειρος όπως και άλλες περιοχές της Ελλάδας περιήλθε στον έλεγχο των Ιταλών, οι οποίοι είχαν δώσει πολλές υποσχέσεις στους Αλβανούς να τους παραχωρήσουν ολόκληρη την περιοχή. Τότε σημειώνονται και έκτροπα από Τσάμηδες της Θεσπρωτίας (δολοφονίες και σφετερισμός της κινητής και ακίνητης περιουσίας πολλών Ελλήνων κλπ). Οι Ιταλοί πήγαν στα Γιάννενα και συνάντησαν τον διευθυντή της Ζωσιμαίας Σχολής Χ. Σούλη, από τον οποίο ζητήθηκαν πληροφορίες για την εθνολογική σύνθεση της Ηπείρου και ιδιαίτερα για τους Αλβανούς και τους Κουτσόβλαχους. Μετά από λίγο καιρό ο Σούλης τους παρέδωσε ένα υπόμνημα με επίσημες στατιστικές (Δεκέμβριος 1941), το οποίο προηγουμένως είχε μεταφραστεί στα γαλλικά από τον δικηγόρο Χ. Λάππα. Οι Ιταλοί εντυπωσιάστηκαν από το κείμενο τόσο ώστε είπαν στον Λάππα ότι ''έσωσε την Ήπειρο από την προσάρτηση στην Αλβανία'' (Α. Π. Παπαθεοδώρου, ''Χρίστος Ι. Σούλης, το ''Τσάμικο'' και το ''Βορειοηπειρωτικό''). Το ίδιο κείμενο έστειλε ο Σούλης και στους Γερμανούς που διαδέχθηκαν τους Ιταλούς στην κατοχή της Ηπείρου μετά τη συνθηκολόγηση των γειτόνων μας με τους Συμμάχους (Σεπτέμβριος 1943). Οι Γερμανοί υποχρέωσαν τους Αλβανούς να περιορίσουν τη δράση τους εναντίον των Ελλήνων της Θεσπρωτίας. Το κείμενο αυτό αξιοποιήθηκε και στη Συνδιάσκεψη της Ειρήνης μετά τη λήξη του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Τότε δημοσιεύτηκε στα γαλλικά ένα τμήμα του από τη ''Βορειοηπειρωτική Ένωση Παρισίων'' (Union des Epirotes du Nord en France). Στο κείμενο αυτό μεταξύ άλλων ο Σούλης απέδειξε ότι από τους 350.000 κατοίκους που είχε η Ήπειρος εκείνη την εποχή (νομός Ιωαννίνων 150.000, νομός Άρτας 60.000, νομός Πρεβέζης 70.000 και νομός Θεσπρωτίας 70.000) οι Αλβανοί (έτσι τους χαρακτηρίζει) του νομού Θεσπρωτίας ήταν 19.505 (το 5% του συνολικού πληθυσμού της Ηπείρου), ενώ οι Κουτσόβλαχοι ήταν 11.447 (το 3% του πληθυσμού της Ηπείρου). Στη συνέχεια ο Χ. Σούλης προχώρησε στην ανάλυση της εθνολογικής σύστασης της Βορείου Ηπείρου. Κατά την τουρκική απογραφή του 1908 η Βόρεια Ήπειρος είχε 128.000 Έλληνες και 95.000 Αλβανούς. Στην απογραφή που έγινε το 1913 από την ελληνική Κυβέρνηση υπήρχαν 116.888 Έλληνες και 111.534 Αλβανοί. Τέλος, κατά την αλβανική απογραφή του 1927 υπήρχαν 123.959 Ορθόδοξοι και 139.453 Μωαμεθανοί. Σύμφωνα με τον Σούλη: «Η αλβανική κυβέρνησις ίνα συσκοτίσει τα πράγματα και αποκρύψει την αλήθειαν, αποκαλεί τους Έλληνας της Βορείου Ηπείρου Ορθοδόξους. Και είναι μεν αληθές ότι τινές τούτων δεν ομιλούν την ελληνικήν γλώσσαν, αλλ' ουδέποτε ήσαν Αλβανοί την συνείδησιν». Εκείνο που μας εντυπωσιάζει στα στοιχεία της καταγραφής αυτής από την αλβανική κυβέρνηση Ορθοδόξων και Μωαμεθανών είναι ότι το 1927 η μόνη επαρχία της Βορείου Ηπείρου όπου δεν υπήρχε ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ Μωαμεθανός ήταν αυτή της Χιμάρας! Ορθόδοξοι 8.043, Μωαμεθανοί 0 (μηδέν)! Είναι η ίδια περιοχή στην οποία σήμερα η κυβέρνηση Ράμα καταπατά περιουσίες ομογενών και κατεδαφίζει σπίτια Βορειοηπειρωτών.

Οι θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης και των Συμμάχων στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Η επίσημη θέση της εξόριστης στο Κάιρο ελληνικής κυβέρνησης διατυπώθηκε σε τηλεγράφημα του πρωθυπουργού Εμμανουήλ Τσουδερού προς την πρεσβεία μας στο Λονδίνο: ''Δι΄Αλβανίαν έχετε υπ'όψιν ότι θα ζητήσωμεν εν καιρώ Βόρειον Ήπειρον, ήτις και εθνολογικώς και δυνάμει παλαιοτέρων διεθνών συμφωνιών μας ανήκει...'' (25 Ιουνίου 1941).

Σε νέο κείμενο με τον τίτλο ''Υπόμνημα περί Εθνικών Αξιώσεων'' στις 12 Ιουνίου 1942 ο Τσουδερός επανήλθε αναφέροντας τη Βόρεια Ήπειρο και τα Δωδεκάνησα ως ''κατεχόμενο έδαφος''.

Ως τα τέλη του 1942 οι Βρετανοί απέφευγαν να απαντήσουν αφήνοντας να εννοηθεί ότι αμφισβητούσαν (έστω και έμμεσα) την αλβανική ανεξαρτησία. Άλλωστε σύμφωνα με καταγραφές του Τσουδερού στο Ημερολογιό του, τόσο ο πρωθυπουργός Τσόρτσιλ όσο και ο Υπουργός Εξωτερικών ΄Ιντεν, είχαν αφήσει στον βασιλιά Γεώργιο Β' να φανεί η πρόθεσή τους για απόδοση της Κύπρου, της Βορείου Ηπείρου και των Δωδεκανήσων μεταπολεμικά (καταγραφή στο Ημερολόγιο στις 3/10/1941). Αν και το Νοέμβριο φάνηκαν κάποιες τάσεις υπαναχώρησης από πλευράς Βρετανών, στις 2/1/1942 οι βουλευτές Νοέλ- Μπέικερ και Νίκολσον δήλωσαν στον Τσουδερό ότι η Ελλάδα θα έπαιρνε και τα Δωδεκάνησα και τη Βόρεια Ήπειρο. Ο Τσουδερός διευκρίνισε ότι με τον όρο ''Βόρειος Ήπειρος'' εννοούνται τόσο το Αργυρόκαστρο όσο και η Κορυτσά. Από τον Δεκέμβριο του 1942 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν, καθώς ο Αμερικανός Υπ. Εξ. Cordell Hull σε δηλώσεις του προέτρεπε τους Αλβανούς να ξεσηκωθούν εναντίον των Ιταλών.

vorei-ipiros-3


Παράλληλα, στροφή έκανε και η βρετανική κυβέρνηση. Αξιωματούχοι των Συμμάχων άρχισαν να εξαίρουν την αντιστασιακή δράση των Αλβανών (σημ.: εναντίον ποιων;) και να τάσσονται υπέρ τους. Χαρακτηριστική είναι η επιστολή του Ίντεν στον Έλληνα πρεσβευτή στο Λονδίνο, Αθανάσιο Αγνίδη στις 11 Δεκεμβρίου 1942, όπου τόνιζε ότι η κυβέρνησή του ενδιαφερόταν για την τύχη του αλβανικού λαού, που ήταν από τα πρώτα θύματα του ιταλικού φασισμού και ήθελε να δει την Αλβανία ελεύθερη και ανεξάρτητη. Ο Τσουδερός κατάλαβε τη μεταστροφή της βρετανικής πολιτικής και έγραψε στο Ημερολόγιό του: ''Συγκίνησις .Ελήφθη η από 11 Δεκεμβρίου επιστολή του Ίντεν προς Αγνίδην περί ανεξαρτησίας της Αλβανίας δεν προτείνονται εις αυτήν ούτε εδαφικαί τυχόν μεταβολαί ούτε το πολίτευμα της Αλβανίας. Τι την θέλουν την δήλωσιν; Να κερδίσουν τους Αλβανούς; Αρλούμπα πολιτική σαν και όλα τους.'' Ακολούθησαν αντικρουόμενες δηλώσεις των Βρετανών, οι οποίες προκάλεσαν την οργή των Ελλήνων. Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο οποίος εξόργισε τον Ίντεν, που έδωσε εντολή στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες να τον απομονώσουν. Ακολούθησαν ελληνικά διαβήματα του ελληνικού Υπ. Εξ. προς το Φόρειν Όφις (11/5/1943 και 20/6/1943) με τα οποία διαμαρτυρόταν για τις πράξεις βίας των Αλβανών εναντίον των Βορειοηπειρωτών.

Από τον Μάρτιο του 1944 οι Βρετανοί απαγόρευσαν κάθε δημοσίευμα που θα αφορούσε τη Βόρεια Ήπειρο ή τα μελλοντικά σύνορα της Αλβανίας. Παράλληλα, όλοι οι αξιωματούχοι της βρετανικής Κοινοπολιτείας που αναφέρονταν στο θέμα αυτό έκαναν λόγο για απελευθέρωση και ανεξαρτησία της Αλβανίας.

Η κατάσταση στη Βόρειο Ήπειρο μετά το 1942

Οι περισσότεροι Βορειοηπειρώτες οργανώθηκαν και πολέμησαν στο Μ.Α.Β.Η. (Μέτωπο Απελευθερώσεως Βορείου Ηπείρου), το οποίο συγκροτήθηκε στα Τίρανα τον Ιούλιο του 1942. Προηγήθηκε η οργάνωση ανταρτικών ομάδων σε διάφορες περιοχές της Β. Ηπείρου. Επικεφαλής της Μ.Α.Β.Η. ήταν ο Βασίλειος Σαχίνης και ηγετικά της στελέχη οι Α. Κοκκαβέσης, Η. Κώνστας, Γ. Τάσιος και Σ. Ντάσιος. Στις 8/8/1943 έγινε το Συνέδριο της Μεμόραχης, που είχε σαν αποτέλεσμα τον ξεσηκωμό των κατοίκων της περιοχής Ριζών- Βούρκου. Το αρχηγείο του Μ.Α.Β.Η. βρισκόταν στο χωριό Γλύνα. Η οργάνωση είχε στενές σχέσεις με τον Ε.Δ.Ε.Σ.. Ο γιατρός Ιωάννης Γκινάλης από το Λεσκοβίκι, βοηθούμενος από τον Γεώργιο Τάσσο, ανέλαβε το έργο της συνεννόησης με την οργάνωση του Ν. Ζέρβα. Όταν μπήκε στο ελληνικό έδαφος συνελήφθη στην περιοχή του Πωγωνίου από τις δυνάμεις του Ε.Λ.ΑΣ. (22/3/1943), οι οποίες αφού κατάσχεσαν τα έγγραφα που είχε μαζί του και προορίζονταν για τον Ζέρβα, τον φυλάκισαν για 2 1/2 μήνες και έπειτα τον συνόδευσαν μέχρι τα σύνορα και του απαγόρευσαν να έρθει πάλι στην Ελλάδα (σχετικά στοιχεία στο βιβλίο του Κ. Βακαλόπουλου ''Ιστορία της Ηπείρου: Από τις Αρχές της Οθωμανοκρατίας ως τις Μέρες μας'', σελ. 736 και Β. Γεωργίου ''Βόρειος Ήπειρος: Η Συνεχιζόμενη Εθνική Τραγωδία'' σελ. 317).

Ο Βασίλειος Σαχίνης
saxinis-01


Ωστόσο, στις αρχές Μαΐου 1943 οι δυνάμεις του Ε.Δ.Ε.Σ. πέτυχαν να έρθουν σε επαφή με τη Μ.Α.Β.Η., την οποία ο Ν. Ζέρβας ενίσχυσε με πολεμικό υλικό. Παράλληλα, έστειλε δυο Βορειοηπειρώτες Λοχαγούς, τους Ιωάννη Βιδάλη και Σπύρο Λύτο, με μικρές ομάδες ανταρτών στις περιοχές δράσεις του Μ.Α.Β.Η.

Όμως η ηγεσία του Ε.Λ.Α.Σ. από τα έγγραφα που κατέσχεσε από τον Γκινάλη, πληροφορήθηκε τις επιδιώξεις του Ζέρβα και αποφάσισε να εμποδίσει οποιαδήποτε επιχείρηση του Ε.Δ.Ε.Σ. στη Βόρεια Ήπειρο.

Στις 10 Αυγούστου 1943, υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ των κομμουνιστικών κομμάτων Ελλάδας και Αλβανίας. Από αλβανικής πλευράς, υπέγραψαν οι Rexhep Plako και Qemal Karagioz (που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Αλέξης Γιάνναρης). Στις 13/12/1943, ακολούθησε η υπογραφή πρωτόκολλου στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στα δύο κόμματα. Πρόκειται για τη Συμφωνία της Κονίσπολης που υπογράφηκε από τον Γ. Γκραμπάλα και τον Padrit Spahion.

Από τα τέλη του 1942 με υπόδειξη των Βρετανών, οι Αλβανοί δημιούργησαν «αντιστασιακές» οργανώσεις στη Βόρεια Ήπειρο. Κυριότερη ήταν η «Front National Cilimitar” με αρχηγό τον ανθέλληνα Εμβέρ Χότζα, γόνο εξισλαμισμένης βορειοηπειρωτικής οικογένειας από το Αργυρόκαστρο. Άλλες αλβανικές οργανώσεις που συνεργάστηκαν άλλοτε με τους Συμμάχους και άλλοτε με τους Γερμανούς ήταν η Balli Kombetar (Εθνικό Μέτωπο) με επικεφαλής τον Mithat Frasheri και το Legalitet υπό τον Abaz Kupi.
Στις 17/11/1943, συνελήφθη από άνδρες του Χότζα στο Αργυρόκαστρο ο αρχηγός του Μ.Α.Β.Η. Βασίλειος Σαχίνης. Αφού βασανίστηκε άγρια, δολοφονήθηκε το πρωί της επόμενης ημέρας.

Ο Pedrid Spahion μιλώντας στη Δερβίτσανη στις 6/11/1944, μεταξύ άλλων, είπε:

«Ό, τι έγινε με τον Σαχίνη δεν είναι δικό μας έργο, αλλά εντολή του ελλαδικού Ε.Α.Μ., εμείς απλώς εκτελέσαμε μια ορθή απόφαση των Ελλήνων συντρόφων, εφόσον ο Βασίλειος Σαχίνης ήταν εχθρός του λαού…».

Στις 3/12/1943, δολοφονήθηκε ο Γεώργιος Μπολάνος, επικεφαλής του Μ.Α.Β.Η. στην περιοχή της Χιμάρας. Ακολούθησε η καταστροφή του χωριού Γλύνα, προπύργιου της οργάνωσης και η εκτέλεση 24 κατοίκων «προς παραδειγματισμό».

Στη συνέχεια, το Μ.Α.Β.Η. υπέστη ήττες από τους Γερμανούς, τους Βρετανούς και το αλβανικό «Εθνικό Μέτωπο» (Balli Kombetar). Όσοι άνδρες του Μ.Α.Β.Η. μπόρεσαν να ξεφύγουν, εντάχθηκαν στην «Ελευθέρα Ορεινή Ελλάδα» του Ζέρβα, συγκροτώντας ιδιαίτερη διλοχία.

Το Balli Kombetar προέβη σε αντίποινα σε χωριά της Β. Ηπείρου. Στα τέλη Σεπτέμβρη 1944, δυνάμεις του Ε.Δ.Ε.Σ. υπό τον Ν. Ζέρβα, μπήκαν στο αλβανικό έδαφος και συγκρούστηκαν με τμήματα του Χότζα στην Κονίσπολη.

Παρενέβησαν ωστόσο οι Βρετανοί που υποχρέωσαν τον Ζέρβα να υποχωρήσει νότια της οδού Ιωαννίνων-Ηγουμενίτσας. Το επόμενο δίμηνο, 600 περίπου Βορειοηπειρώτες κατατάχθηκαν στον Ε.Δ.Ε.Σ. Οι άνδρες του Χότζα για αντίποινα, έκαψαν τα σπίτια τους.

Συνολικά, στη διάρκεια της κατοχής, πάνω από 250 χωριά της Β. Ηπείρου κάηκαν και 2.500 άμαχοι δολοφονήθηκαν από ένοπλες ομάδες Αλβανών ατάκτων και τις δυνάμεις του Άξονα.

Το 1945, επιβλήθηκε το κομμουνιστικό σύστημα σε ολόκληρη την Αλβανία. Το νέο καθεστώς αναγνωρίστηκε από τις Η.Π.Α., τη Μεγάλη Βρετανία, την Ε.Σ.Σ.Δ. και τα υπόλοιπα ανατολικά κράτη.

Τον Ιανουάριο του 1946, ανακηρύχθηκε η Λαϊκή Δημοκρατία της Αλβανίας. Πρωθυπουργός, Υπουργός Εξωτερικών, Υπουργός Εθνικής Αμύνης και αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ανέλαβε ο Εμβέρ Χότζα…

Με το βορειοηπειρωτικό μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα ασχοληθούμε σε επόμενό μας άρθρο.

Πηγές:
Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος, «Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΓΝΩΣΤΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ», εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ, 2018.
Ευχαριστούμε θερμά τον Δρα Ι. Παπαφλωράτο που πρόθυμα και ευγενέστατα μας επέτρεψε να χρησιμοποιήσουμε στοιχεία από το έργο του.
Βασ. Γεωργίου, «Βόρειος Ήπειρος, η Συνεχιζόμενη Εθνική Τραγωδία», εκδόσεις Ε. ΡΗΓΑ.

ΣΧΟΛΙΑ (20)

Κουμουνιστής Μηδενιστής

Κάθε φορά πού υπήρχε έστω και ένας κουμουνιστής στην Ελλάδα πού έλεγε ότι αυτά δεν είναι ελληνικά , σύσσωμη η δύση έπαιρνε το μέρος άλλων για να δείξει ότι η Ρωσία δεν πρέπει ποτέ να έχει βλέψεις προς Ελλάδα και άλλες χώρες των Βαλκανίων. Αυτό όμως ήταν η καταστροφή μας , προδότες τού ανατολικού μπλόκ .

η ευημερία των τέως Ανατολικών χωρών

Μετά το 1974 στην Ελλάδα, η αναφορά στον Χότζα και στα Τίρανα που τρώνε με χρυσά κουτάλια, έχουν ανεξιθρησκία, σπουδάζουν τζάμπα σύμφωνα με τις έμφυτες κλίσεις , έχουν κοινωνική κάλυψη πλήρη νοσοκομεία πλήρη και τεράστιες αποδοχές, ήταν σε ημερησία διάταξη , όπως και για τις άλλες χώρες Βουλγαρία Ρουμανία κλπ. Και βέβαια η αναφορά στην Σοβιετική ένωση ήταν αναφορά στην απόλυτη ευημερία ιστορικά στον πολιτισμό. Η φωνή των Τιράνων στο ραδιόφωνο εξέπεμπε βαθιές πολιτικές και ιδεολογικές αναλύσεις υψηλής πνευματικότητας- ο όρος σοσιαλιμπεριαλισμός είναι η συμβολή των Τιράνων στο λεξιλόγιο. Και βέβαια που να έχουν τέτοια τύχη οι Έλληνες τότε αλλά και ως το 1990 - που άνοιξαν τα σύνορα- να μπορέσουν να φτάσουν στην Αλβανία στην Βουλγαρία κλπ Ανατολικές χώρες για να ζήσουν. Εμείς τότε στην Ελλάδα αλλά και ως το 1990 σύμφωνα με την επίσημη κυκλοφορούσα κομμουνιστική διεθνιστική προπαγάνδα ζούσαμε σε φτώχεια έναντι της ευημερίας των Ανατολικών χωρών - ιδιαίτερα των Τιράνων του Χότζα-. Η Αλβανία του Χότζα ήταν ο παράδεισος και άπιαστο όνειρο!!!! Αλλά και όλες οι άλλες Ανατολικές χώρες , και βέβαια η Μόσχα και η Ρωσία μαζί και η Σιβηρία που είχε γίνει παραγωγικός παράδεισος που πήγαιναν για να ευημερούν οι κάτοικοι απ την Γιακουτία και πέρα ιδιαίτερα, μέχρι τον Βερίγγειο πορθμό. Και καλά , απ αυτούς τους παραδείσους και λογικά απ την συνοριακή χώρα την Αλβανία ( τον παράδεισο του χότζα) ΄, την Βουλγαρία και όλες τις άλλες χώρες του Ανατολικού μπλοκ, και απ την υπερδύναμη Σοβιετική ένωση , έφτασαν με κάθε τρόπο και ως ακόμα λαθρομετανάστες στην αρχή περνώντας τα σύνορα , για να ζήσουν στην φτώχεια της Ελλάδος και να εγκαταλείψουν τους παράδεισους των κομμουνιστικών χωρών τους.????? Αυτός ο κόσμος αυτοί οι άνθρωποι τόσον ανεγκέφαλοι ήταν να αφήσουν τους παράδεισους και νάρθουν στην φτωχή μικρή Ελλάδα , και ακόμα μέσα και απ την τεράστια βιομηχανική και πυρηνική δύναμη την Σοβιετική ένωση???? Το ερώτημα καλά είναι να απασχολήσει μετά από 30 χρόνια από το 1990, για να έχει μια ιστορική εγκυρότητα.

Θα σου απαντησω

Εμεις μεχρι το 1974 κυριολεκτικα πειναγαμε.Αληθεια ειναι οτι οι ανατολικες χωρες ζουσαν πολυ καλυτερα.Για να καταλαβεις, εμεις τηλεοραση ειχαμε καπου απο το 1968, ενω η Βουλγαρια ΑΠΟ ΤΟ 1952.Μετα το 1974 και την εισοδο μας στην ΕΟΚ σιγα σιγα αρχισε να μπαινει ευρωπαικο χρημα ,διαδικασια που κατεληξε στη γνωστη "φουσκα" και το σημερινο μας χαλι.Γιατι τωρα τρεχανε οι πολιτες των ανατολικων χωρων να ερθουν εδω, μετα το 1990? Απλουστατο.Το συστημα το διελυσαν τα ιδια τα μελη του κομματος (η καποια απο αυτα) που αποφασισαν να οικιοποιηθουν τον πλουτο των χωρων τους.Για να πεσει το συστημα, επρεπε να δειξει σημαδια διαλυσης. Ετσι, το 1989 αρχισαν σε ολες τις πρωην ανατολικες χωρες τεχνητη ελειψη αγαθων και μη εφαρμογη των νομων.Οι αρχες προετρεπαν χαμηλοβαθμους αξιωματικους της αστυνομιας (πολιτοφυλακη τοτε) να γινουν εγκληματιες και να τρομοκρατουν τον κοσμο.Τεχνητα δημιουργηθηκε πληθωρισμος και απαξιωση των νομισματων.Ο μεσος μισθος εγινε 10 δολλαρια. Αρχισαν να κλεινουν μαζικα τα εργοστασια, και ο καθενας, αφου εμεινε χωρις δουλεια, εψαχνε τροπο να φτασει στο Ελντοραντο.(Γερμανια και Ελλαδα κυριως)Εμεις παιξαμε αυτο τον ρολο, επειδη οταν πιασαμε δυο δεκαρες ΑΡΧΙΣΑΜΕ ΝΑ ΜΗΝ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ.Αν ρωτησεις τον οποιονδηποτε πρωην ανατολικο πολιτη απο 50 και πανω, ποτε ητανε καλυτερα, θα σου απαντησει ΤΟΤΕ!Α, ο Τσαουσεσκου προσπαθησε να αντιδρασει σε ολα αυτα και για αυτο και τον "εφαγαν".Παντως, εμεις στο μαυρο χαλι που βρισκομαστε σημερα μαλλον δεν δικαιουμαστε να κριτικαρουμε το σοσιαλιστικο συστημα και να εξυμνουμε τον καπιταλισμο, ο οποιος μας καταστρεφει σαν χωρα, δεν νομιζεις?

xxx

Αυτά δεν τα ακούς ούτε στις διεθνείς! Αμφιβάλλω εάν έχεις γνωρίσει έστω κι έναν που να έχει ζήσει εκεί. Εγώ από την άλλη, από το πλήθος λόγω δουλειάς κόσμου που έχει ζήσει ή εξακολουθεί να ζει σε εκείνες τις χώρες, δεν έχω γνωρίσει παρά μόνο έναν που να λέει ήμασταν καλύτερα τότε (ο οποίος συμπτωματικά ήταν υψηλόβαθμο μέλος του κόμματος). Για να καταλάβεις, ακόμη και στο Σύνταγμα με τους αγανακτισμένους έτυχε να έχω δίπλα μου μία κυρία από την Ουκρανία που αναφώνησε μόλις άκουσε τον Καζάκη σε μία ομιλία του "δηλαδή τι θέλουν, να μας γυρίσουν στον Κομμουνισμό!" Με εντυπωσίασε ομολογώ. Επίσης, είναι άθλιο να υποστηρίζει κανείς ότι επειδή ο κόσμος είχε να φάει (που είναι εν μέρει σωστό και δεν μιλάω για τη Ρουμανία, που αυτό που λες ξεπερνάει και την πιο τρελή φαντασία για όποιον ξέρει) ή είχε πρόσβαση στην υγεία και δημόσια αγαθά (επίσης εν μέρει σωστό, αλλά υπερβολικά χιλιοειπωμένο και ξεφτισμένο ως επιχείρημα) δεν θα είχε κίνητρο να περάσει από την άλλη πλευρά. Η ελευθερία λόγου και η απουσία ρουφιάνων, ξέρεις, είναι για πολύ κόσμο σημαντική.

ΑΠΟΡΙΑ

Τι ακριβώς έπρεπε να κάνει ο Χότζα για να μην είναι "ανθελληνας"; Να παραχωρήσει τη μισή Αλβανία στο "περιούσιο" κρατίδιο των Αθηνών;Μήπως καλύτερα θα ήταν να αναγνωρίσει ότι οι αλβανοί είναι "βάρβαροι" και "κατώτεροι" των απογόνων του Περικλή και όλων των υπολοίπων, γραικών και να τους υποχρεώσει να γίνουν υπηρέτες των εκλεκτών του Θεού ψωροκωσταιναίων? Έλεος κύριοι, έλεος!Ο μακαρθισμός τελείωσε τη δεκαετία του 50. Και για να μιλήσουμε λίγο σοβαρά, ο "γενίτσαρος" Χότζα πέτυχε κάτι που κανείς μέχρι τώρα δεν έχει κατορθώσει. ΕΞΑΛΕΙΨΕ ΤΙΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ. Η Αλβανία είναι η μόνη χώρα με μεικτό πληθυσμό, όπου αλλοδοξοι παντρεύονται μεταξύ τους χωρίς να πρέπει ο ένας εκ των δύο να αλλάξει θρήσκευμα. Επίσης, ο αλβανός είναι πρώτα αλβανός και μετά χριστιανός, μουσουλμάνος η βουδιστής. Αν τώρα εμείς ψάχνουμε παντού "ελληνορθοδοξίες" αυτό είναι άλλο θέμα και δικό μας πρόβλημα . Δεν είμαι αλβανός, αλλά αν ήμουν και ερχόταν κάποιος να διενεργήσει πρακτοριλίκι στη χώρα μου κάτω από τον μανδύα της "ελληνορθοδοξίας", να με συγχωρείτε, αλλά τότε και εγώ θα γινόμουν "ανθελληνας" σαν τον Χότζα.

Νικ

Πολλα σωστα λετε αλλα αυτα ανήκουν στο παρελθον.Η Αλβανια ειναι η ταχύτερα ισλαμοποιουμενη χωρα στον κοσμο αυτη την στιγμη.Ισλαμικα ιεροδιδασκαλεία και μεντρεσεδες ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια καθε μερα.Στη χωρα της Μητέρας Τερεζας θα υπαρχει πλεον μονο το Ισλάμ.Επομενο βημα να ανεβει στην εξουσια το "αδελφό" κομμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης...

ΑΠΟΡΙΑ

Απολυτα φυσιολογικο Νικ να στραφουνε προς την Τουρκια και το Ισλαμ. Αναζητουν συμμαχους.Εχουνε και ωραιους γειτονες. Στο νοτο εμας, τους ελληνορθοδοξους και στο βορρα τους σερβοορθοδοξους, οι οποιοι δεν χωνευομαστε μεταξυ μας, αλλα ομως οταν κανενας φουκαρας αλβανος τολμησει να σχηματισει το σημα της σημαιας του, εμεις αμφοτεροι παρεξηγιομαστε και λεμε οτι μας "προκαλει" Ε, αφου δεν μας αρεσε ο "ανθελληνας" Χοτζα και ο αετος στη σημαια τους, ας κολλησουν μια ημισεληνο για να μην τολμαει να μιλησει κανενας.

@απορια

Αναιρείτε όμως όσα είπατε για το επίτευγμα του Χοτζα οσον αφορα την θρησκεία.Ο αετός που κανουν με τα χερια υιοθετήθηκε μετα την ανεξαρτησία του Κοσσοβου.Προκειται για εθνικιστικό χαιρετισμό τον οποιο πρωτα χρησιμοποίησε ευρέως στην Αλβανία η Ερυθρομαυρη συμμαχία,κατι αντιστοιχο των ναζι της χ.α...Η Ελλαδα και η Αλβανία θα ηταν σύμμαχες χώρες αν δεν υπήρχαν οι Ιταλοί φασιστες στην μεση.Με τα αν θα μου πεις δεν γράφεται η ιστορια....

το κκε μεσα στο εαμ

Ο πανίσχυρος βραχίονας του κκε μέσα στο ΕΑΜ , ήταν ένα από τα σοβαρά προβλήματα της αντίστασης 1941-1944 , μια και ήθελε να μονοπωλήσει την αντίσταση αλλά και να προλάβει μεταπολεμικά τις εξελίξεις. Η ιστορία της αντίστασης αν κυταχτεί από μέσα από το ΕΑΜ θα διαπιστώσει σοβαρές ίντριγκες του κκε , μέσα στην ίδια την αντιστασιακή προσπάθεια. Ο Πετρής Ρούσος , ο Ανδρέας Τζίμας Σαμαρινιώτης, ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο Μιλτιάδης Πορφυρογένης και ο Γιώργος Σιάντος που ήταν οι κεφαλές του κκε ήταν και ανεπαρκείς στην αξιολόγηση του αντιστασιακού θέματος, αλλά ταυτόχρονα και ιντριγκαδόροι , σε βάρος των άλλων συμμετόχων του ΕΑΜ. Και βέβαια η προσκόληση στην αιθεροβαμονιά του Στάλιν και κάτι μπερδέματα με την συνεργασία των Βαλκανικών κουμουνιστικών θεμάτων στο όνομα του κουμουνιστικού διεθνισμού, μαζί όμως και οι χρυσές λίρες οι Εγγλέζικες ως το 1943 - μετά κόβονταν για το ΕΑΜ- ενίσχυαν ιντριγκαδόρικη τακτική του κκε μέσα στο ΕΑΜ. Το όλο αυτό σκηνικό - η ανεπάρκεια των στελεχών του κκε αλλά και το κλίμα της καχυποψίας εκ μέρους του κκε για το όλο ΕΑΜ-, το είχαν μυριστεί οι κυβερνητικοί του Καίρου και του Λιβάνου και τους καλέσανε στον Λίβανο και αφού τους απομονώσανε σε ένα ξενοδοχείο τους φέραμε στα μέτρα τους και τους περιπέξανε και ο Μιλτιάδης Πορφυρογένης μπερδεμένος τάκανε θάλασσα. Τόσο που ο Πετρής Ρούσος τον τράβαγε απ το Σακάκι στο πίσω μέρος και του έλεγε τι είναι αυτά που λές και δέχεσαι. Βέβαια η αλήθεια είναι ότι οι του κκε εκπρόσωποι στον Λίβανο θεώρησαν μεγάλη τους τιμή που τους καλέσανε ως διαπραγματευτές, αλλά ταυτόχρονα ήθελαν και οι ίδιοι να φανούν ως κύριοι εκπρόσωποι της αντίστασης του ΕΑΜ, στο πλαίσιο της μονοπώλησης απ το κκε της Αντίστασης. Αλλά και στην συγκρότση των εθνοσυμβούλων για την πεεα στους κορυσχάδες, το κκε και οι πυρήνες του σε όλη την Ελλάδα προκειμένου να πλειοδοτήσουν στην συγκρότηση, εφάρμοσαν ίντριγκες κομματικές στις περιφερειακές διαδικασίες για την ανάδειξη των εθνοσυμβούλων, προκειμένου να προταθούν αντιστασιακοί που ήταν προσκείμενοι στο κκε. ΣΕ μια περίπτωση μάλιστα στην Δυτική Ελλάδα, ενώ προτάθηκε ως εθνοσύμβουλος αντιστασιακός μη προσκείμενος στο κκε αλλά σε άλλο φορέα του ΕΑΜ, τον αποκλείσανε ετσιθελικά και στείλανε εθνοσύμβουλο που ήταν του κκε και αδιάλακτος. Για τον χώρο της Βόρειας Ελλάδος και των συνοριακών θεμάτων με Σκόπια, Αλβανία , Βουλγαρία, το κκε μπερδεμένο από τις διαταγές του Στάλιν από την δεκαετία του 1920 , δεν ευτύχησε νάχει μια ξεκάθαρη πολιτική υπερ της Ελληνικότητας της περιοχής.

Εσταυρωμενη Βορεια Ηπειρος

Εξαιρετικο αρθρο, κυριε Στουκα. Τρεις φορες απελευθερωθηκε η μαρτυρικη Βορειος Ηπειρος, και αντιστοιχες φορες σταυρωθηκε. Τωρα με τις "διαπραγματευσεις" και τη νεα συμφωνια που "ετοιμαζει" ο Κοτζιας, θα μετατραπει σε ενα ακομη κομματι του Ελληνισμου, που θα περασει στην ληθη.

συγχαρητηρια

Σε πανεπιστημιο αυτη την στιγμη μαθαινουμε για τους αναρχικους...αυτη την παιδεια εχουμε...

Παπαδόπουλος

Το ΕΑΜ παρήγγειλε τη δολοφονία του Β. Σαχίνη ... Μια ακόμη προδοσία του κόμματος του αίματος, του εγκλήματοςκαι της προδοσίας ...

@ΠΘ

Ευχαριστούμε πολυ!Πραγματικα δεν ηξερα οτι ο Χοτζα ηταν "γενίτσαρος"!Οι συνεργάτες των Γερμανών σε μια μερα βαφτίστηκαν "λαϊκός στρατός" χαρην εξυπηρέτησης ξένων συμφερόντων.Παρομοιως και στην χωρα μας πολλοι συνεργάτες των ναζι την σκαπουλάρανε λογω των προδοτικών Δεκεμβριανών...Σιγουρα θα τρίζουν τα κοκκαλα του (τεραστιου)Καστριώτη ανα τους αιώνες βλέποντας την συντριπτική πλειοψηφία των απογόνων του να ειναι σύμμαχοι των εκάστοτε κατακτητών...

Μάλιστα

Ξεχάστε την Βόρεια Ήπειρο γιατί κάτι μου λέει ότι η συμφωνία Κοτζιά (πρίν πάει διακοπές) θα θεωρείται... αλυτρωτισμός. Άσχετα αν έχει απελευθερωθεί 2 -3 φορές στο παρελθόν και ήταν αυτόνομη.

Μέγας θαυμαστής Ζερβα

Ζήτω ο Ναπολέων ο Μέγας που ελευθέρωσε τους Ηπειρώτες απο τα δεσμά των τουρκαλβανοκατσαπλιαδων Τσαμιδων συνεργατών των Ναζί

Μανιατης

Φιλε μελέτησε καλυτερα την ιστορια και το ποιον του Ζερβά.Εγω προσωπικα ποτε δεν θα του συγχωρήσω την συμφωνία που εκανε με τον διοικητή των Γερμανών καταδρομέων φόν Λουντβιγκερ....

ioannis

ο ιστορικός του ΕΛΑΣ, Σόλων Γρηγοριάδης, υποστηρίζει το ευνόητο: Δεν μπορούμε συνεπώς σήμερα να πάρουμε στα σοβαρά τις κατηγορίες κατά του ΕΔΕΣ που υπάκουε στον Ζέρβα για συνεργασία με τους Γερμανούς, διότι εκτός του ότι κλονίζονται όπως βλέπουμε από την κριτική έρευνα, έρχονται και σε σύγκρουση με την πραγματική γερμανική πολιτική στην Ελλάδα.

@ioannis

Λεγόταν "συμφωνία κύριων" και προκύπτει απο πολλες πηγες.Ο Ζερβας ηταν ο πλεον καιροσκόπος(βενιζελικός,1943 συμβιβασμός με βασιλιά) και ο πλεον ακατάλληλος για να υπηρετήσει τον πατριωτικό αντιστασιακό χωρο...Αντιθετα ο ικανότερος και πιο καταρτισμένος στρατιωτικά Ψαρρος θεωρω οτι ηταν ο πλεον πατριώτης και αγνός αντιστασιακός.

ioannis

Επιτρέψτε μου να αμφισβητήσω τις «πηγές», όταν ένας καταξιωμένος και κομματικός από την αντίθετη πλευρά, σύγχρονος, παραδέχεται το αντίθετο. Ο Ψαρρός εκτελέστηκε μαζί με τους άνδρες του το 1943 από τον ΕΛΑΣ, προφανώς για τον λόγο που αναφέρετε.

@ioannis

Εχετε καθε δικαιωμα αμφισβήτησης σαφως,αλλα οι πηγες ειναι ποικίλες και αξιόπιστες.Η προηγουμενη πορεια του Ζερβα δεν ηταν και η ιδανική.Ενας επιδειξιομανης καλος στρατιωτης(παρασημοφορημένος,αλλα μετα εγινε γιουβαρλακης:))) χωρις ιδιαιτερες στρατηγικές ικανοτητες βρέθηκε στην λαθος θεση...

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

panelladikes-eksetaseis-2012-7-600x334

Οι πανελλαδικές εξετάσεις- Το… ιστορικό θέμα της Έκθεσης στις «Γενικές Εξετάσεις» του 1985 – Οι αντιδράσεις και οι λόγοι της μεγάλης αποτυχίας των υποψηφίων – Υπάρχει πραγματικά λεξιπενία στη νέα γενιά;

3
kritikos_synauliwn_arthro

«_Το αίστημα της απαφτούνης του δοξαριού του, κατά πως ξεκρεμιέται στον αργαλειό που μπλέκει το υφάδι της μουσικότης του...

1
taxtsis

Τον βρήκε δολοφονημένο η αδερφή του στις 27 Αυγούστου 1988 – Αν και ο θάνατός του προήλθε από στραγγαλισμό, η αστυνομία δεν μπόρεσε να διαλευκάνει το έγκλημα – Ο συγγραφέας που έζησε μια ζωή με διακυμάνσεις και περιπέτειες

4