Πλεύρης: Στόχος να λειτουργήσει return hub στην Αφρική για τους παράνομους μετανάστες επί ελληνικής προεδρίας

Τη λειτουργία κέντρου επιστροφών μεταναστών σε χώρα της Αφρικής κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας έθεσε ως στόχο ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στον ΑΝΤ1 το πρωί της Δευτέρας, περιγράφοντας το επόμενο βήμα της ευρωπαϊκής συζήτησης για τις επιστροφές και τον έκτακτο μηχανισμό στήριξης σε περιπτώσεις μεταναστευτικής κρίσης.

Ο κ. Πλεύρης ανέφερε ότι η ελληνική θέση παρουσιάστηκε ήδη στο Μόναχο και ότι την Πέμπτη θα γίνει η επίσημη παρουσίασή της στο Συμβούλιο, στο Λουξεμβούργο. Πρόκειται, όπως είπε, για τη θέση που αποτύπωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο Politico (σ.σ. άρθρο του περασμένου Αυγούστου) και την οποία αποδέχθηκε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Στο επίκεντρο της ελληνικής παρέμβασης βρίσκονται τα return hubs, δηλαδή τα κέντρα επιστροφών σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο κ. Πλεύρης ανακοίνωσε ότι, στο περιθώριο του Συμβουλίου στο Λουξεμβούργο, θα συνεδριάσουν τα πέντε κράτη που προωθούν από κοινού το σχέδιο για τη δημιουργία κέντρου επιστροφών στην Αφρική: η Ελλάδα, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Δανία και η Αυστρία.



Η συγκεκριμένη ομάδα χωρών έχει ήδη συγκροτήσει έναν στενό πυρήνα για την επιχειρησιακή εξειδίκευση των κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες, με στόχο να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των επιστροφών στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τη μετανάστευση. Σε προηγούμενη συνάντηση της ομάδας, στην Κοπεγχάγη, οι συμμετέχουσες χώρες συμφώνησαν στις βασικές αρχές του πλαισίου συνεργασίας με τρίτη χώρα, με αξιοποίηση του νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το φθινόπωρο του 2026. Η νέα συνάντηση θα πραγματοποιηθεί παρουσία της επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.

Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, η διαδικασία ανοίγει τον δρόμο ώστε κατά την ελληνική προεδρία να λειτουργεί ήδη κέντρο επιστροφών σε χώρα της Αφρικής. Όπως είπε, η χώρα έχει επιλεγεί, ωστόσο δεν μπορεί ακόμη να ανακοινωθεί.

«Θεωρούμε ότι εκεί ανοίγει το πλαίσιο, ώστε στην ελληνική Προεδρία να λειτουργεί και το κέντρο επιστροφών σε χώρα της Αφρικής, στην οποία έχουμε καταλήξει, απλώς δεν μπορούμε ακόμη να την ανακοινώσουμε», σημείωσε ο υπουργός.

Το σχέδιο για τα return hubs αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους άξονες της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφών. Η λογική του είναι ότι όσοι δεν δικαιούνται άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με συμφωνίες με τρίτες χώρες, να μεταφέρονται σε κέντρα εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία επιστροφής τους.

Όπως ανέφερε ο κ. Πλεύρης βρίσκεται η ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορεί να ενεργοποιεί έκτακτα μέτρα όταν κράτη-μέλη βρίσκονται αντιμέτωπα με συνθήκες κρίσης ή εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού. Ο υπουργός σημείωσε ότι αυτό που δεν έχει γίνει επαρκώς μέχρι σήμερα είναι να εξηγηθεί στους Ευρωπαίους πως, σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν μπορούν να εφαρμόζονται μόνο τα συνηθισμένα εργαλεία.

«Σε στιγμές κρίσης θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα εκτός του συνηθισμένου πλαισίου», ανέφερε ο κ. Πλεύρης, περιγράφοντας ένα πλαίσιο αυξημένης επιτήρησης, αναστολής της διαδικασίας ασύλου και άμεσων επιστροφών όταν διαπιστώνεται εργαλειοποίηση και μαζικές ροές. Όπως είπε, σε τέτοιες περιπτώσεις «όχι απλώς δεν θα πρέπει να εξετάζεται το αίτημα ασύλου, αλλά να εκδίδεται απευθείας πράξη επιστροφής και να πραγματοποιείται άμεση επιστροφή».