Fifth Avenue Saks, τέλος εποχής για το νεοϋορκέζικο shopping
Fifth Avenue Saks, τέλος εποχής για το νεοϋορκέζικο shopping

Fifth Avenue Saks, τέλος εποχής για το νεοϋορκέζικο shopping

Παρά τρίχα έναν αιώνα, το πολυτελές πολυκατάστημα αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την κομψότητα και έγινε η καρδιά της 5ης Λεωφόρου. Με την πτώχευσή του τώρα, η Νέα Υόρκη αποχαιρετά όχι μόνο ένα εμπορικό τοπόσημο, αλλά ένα κομμάτι της ίδιας της ταυτότητάς της

«Oταν ήμουν νέος και πρωτοπήγα στην Αμερική, το “Saks” μού φάνηκε σαν καθεδρικός ναός του εμπορίου. Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι μια μέρα θα αποτελώ μέρος του», είπε κάποτε ο Ντιέγκο Ντέλα Βάλε, ιδιοκτήτης της Tod’s, μια φράση που σήμερα μοιάζει σχεδόν νοσταλγική, καθώς ο «ναός» αυτός ετοιμάζεται για την τελευταία του λειτουργία. Αν σκοπεύετε να ταξιδέψετε στη Νέα Υόρκη, ίσως είναι η στιγμή να το επισπεύσετε. Το «Saks Fifth Avenue», το διαχρονικό σύμβολο της αμερικανικής πολυτέλειας και η ψυχή της 5ης Λεωφόρου, ετοιμάζεται να κατεβάσει ρολά. Το ιστορικό πολυκατάστημα, μαζί με τα «Bergdorf Goodman» και «Neiman Marcus», κατέθεσε αίτηση πτώχευσης τον Ιανουάριο του 2026, σηματοδοτώντας το τέλος μιας ολόκληρης εποχής, μιας εποχής όπου η πολυτέλεια είχε διεύθυνση και αυτή ήταν το νούμερο 611 της 5ης Λεωφόρου.







Ανοιξε το 1924, ως ένας «ναός της κομψότητας» αφιερωμένος στη μοντέρνα αστική γυναίκα και τον άνδρα

Η ιστορία του «Saks Fifth Avenue» ξεκινά το 1924, όταν οι Αντριου Σακς και Μπέρναρντ Τζίμπελ, δύο οραματιστές της εποχής, αποφάσισαν να δημιουργήσουν κάτι που έλειπε από τη Νέα Υόρκη: έναν «ναό της κομψότητας», αφιερωμένο στη μοντέρνα αστική γυναίκα και τον εκλεπτυσμένο άνδρα. Το κατάστημά τους ήταν το πρώτο μεγάλο εμπορικό εγχείρημα στην, τότε, κατά κύριο λόγο γεμάτη από κατοικίες 5η Λεωφόρο. Η είσοδος του «Saks» έφερε μαζί της μια νέα εποχή. Από τις βιτρίνες με τις αψεγάδιαστες δημιουργίες έως τον προσωπικό στυλίστα και την υπηρεσία ραπτικής, το νέο κατάστημα καθιέρωσε το shopping ως πράξη κοινωνικού στάτους. Το 1926, μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Αντριου, ο Ανταμ Τζίμπελ ανέλαβε τη διεύθυνση και μετέτρεψε το κατάστημα σε σύμβολο της αμερικανικής πολυτέλειας. Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο για να ανακαλύψει νέους σχεδιαστές, φέρνοντας στο Μανχάταν ευρωπαϊκές δημιουργίες που έως τότε θεωρούνταν προνόμιο των Παριζιάνων. Σταδιακά, το «Saks» έγινε κάτι παραπάνω από ένα πολυκατάστημα. Ηταν σημείο αναφοράς: εκεί όπου η Γκρέις Κέλι, η Οντρεϊ Χέπμπορν και η Τζάκι Κένεντι έκαναν τις αγορές τους και όπου οι τουρίστες συνωστίζονταν για μια φωτογραφία έξω από τις περίφημες χριστουγεννιάτικες βιτρίνες του.











Η Γκρέις Κέλι, η Οντρεϊ Χέπμπορν και η Τζάκι έκαναν εδώ τις αγορές τους, ενώ οι τουρίστες συνωστίζονταν για μια φωτογραφία έξω από τις περίφημες χριστουγεννιάτικες βιτρίνες του

Από τη δεκαετία του '50 έως τις αρχές του Μillenium, το «Saks Fifth Avenue» βρισκόταν στο απόγειό του. Ο ετήσιος τζίρος ξεπερνούσε το 1 δισ. δολάρια, ενώ το brand επεκτάθηκε από το Μανχάταν έως το Μπέβερλι Χιλς και το Χιούστον, ανοίγοντας περισσότερα από 30 υποκαταστήματα σε όλες τις ΗΠΑ. Το κατάστημα της Νέας Υόρκης ανακαινίστηκε εκ βάθρων στα τέλη της δεκαετίας του '70, αποκτώντας το χαρακτηριστικό του εσωτερικό ύφος Art Moderne. Στις βιτρίνες του, οι μεγαλύτεροι σχεδιαστές μόδας της εποχής έκαναν παρέλαση: Oscar de la Renta, Ralph Lauren, Carolina Herrera, Donna Karan, Prada, Chanel. Οι συνεργασίες με οίκους όπως οι Dior και Burberry καθιέρωσαν το «Saks» ως επιτομή του εστέτ αμερικανικού τρόπου ζωής. Το κατάστημα υπήρξε επίσης μοχλός αστικής ανάπτυξης: η παρουσία του συνέβαλε καθοριστικά στο να μετατραπεί η 5η Λεωφόρος από μια ήσυχη συνοικία κατοικιών στην απόλυτη λεωφόρο της πολυτέλειας. Γύρω του ξεφύτρωσαν τα «Tiffany’s», «Cartier», «Bergdorf Goodman», διαμορφώνοντας το τοπίο που γνωρίζουμε σήμερα. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, το «Saks» έγινε σημείο αναφοράς και για τις εμπειρίες που πρόσφερε: το «Saks Holiday Light Show» έξω από το Rockefeller Center καθιέρωσε τον Δεκέμβριο ως εποχή προσκυνήματος για τουρίστες και Νεοϋορκέζους. Οι οθόνες LED και τα χιλιάδες φωτάκια που φώτιζαν το ιστορικό κτίριο συνδύαζαν την παράδοση με τη νέα εποχή - ένα γιορτινό υπερθέαμα που οι πάντες ανέμεναν όσο και το χριστουγεννιάτικο δέντρο του Rockefeller.









Η επιτυχία, όμως, έμελλε να δοκιμαστεί. Το 2013 το «Saks» πέρασε στα χέρια της Hudson’s Bay Company (HBC), ενώ το 2024, η HBC ανακοίνωσε τη συγχώνευση με τα «Neiman Marcus» και «Bergdorf Goodman» σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει τον πρώτο αμερικανικό πολυτελή όμιλο λιανικής με το όνομα Saks Global. Το εγχείρημα, ωστόσο, συνοδεύτηκε από υπερβολικό δανεισμό και τελικά οδήγησε στην πτώση. Στις αρχές του 2026, η Saks Global κατέθεσε αίτηση πτώχευσης με χρέη που αγγίζουν τα 10 δισ. δολάρια. Η εταιρεία εξασφάλισε προσωρινή χρηματοδότηση ύψους 1,75 δισ. δολαρίων από επενδυτικά κεφάλαια προκειμένου να διατηρήσει προσωρινά ανοιχτά τα καταστήματα, όμως η κατάρρευση έδειχνε μη αναστρέψιμη. Η πτώση δεν ήρθε ξαφνικά. Ηταν το αποτέλεσμα μιας μακράς μετατόπισης στις καταναλωτικές συνήθειες: οι αγοραστές πολυτελείας στράφηκαν στα e-shops των ίδιων των brands, στις boutique εμπειρίες, στα artisanal καταστήματα που υπόσχονται αυθεντικότητα. Η νέα γενιά αγοραστών δεν ψάχνει την αίγλη του μάρμαρου και των κρυστάλλων, αλλά το curated experience μέσα από το κινητό της.







Η ειρωνεία είναι πως το «Saks», που κάποτε δίδασκε την τέχνη του πολυτελούς καταστήματος λιανικής, δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στον κόσμο που το ίδιο ενέπνευσε. Ο «ναός» μετατράπηκε σε σύμβολο μιας εποχής που τελείωσε, ενός κόσμου όπου η πολυτέλεια συνδεόταν με φυσική παρουσία, όχι με ένα κλικ. Η 5η Λεωφόρος, κάποτε γεμάτη από τσάντες και βήματα σε ψηλά τακούνια, ίσως σύντομα μοιάζει περισσότερο με μουσείο του retail. Τα φώτα του θα σβήσουν, οι βιτρίνες θα καλυφθούν κι ένα κομμάτι της αμερικανικής ταυτότητας θα χαθεί μαζί τους. Oμως ίσως αυτό να είναι απλώς το νέο πρόσωπο της πολυτέλειας: λιγότερο μάρμαρο, περισσότερη αυθεντικότητα ή και screen time. Και αν κάτι μας δίδαξε το «Saks Fifth Avenue» είναι ότι η μόδα, όπως και η ζωή, δεν μένει ποτέ ίδια, απλώς αλλάζει βιτρίνα ◆


getty images/ideal image
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Δείτε Επίσης