Νίκος Φελέκης

Το rebranding του Τσίπρα τελείωσε. Και ξεκινά η προετοιμασία για τη νέα του πολιτική κίνηση. Η αρχή θα γίνει, σύμφωνα με πληροφορίες, από τον Βόλο. Εκεί θα παρουσιαστεί το μανιφέστο για το πάντρεμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς με τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία. Προσοχή: μανιφέστο, όχι διακήρυξη. Το κείμενο που έγραψε μια ομάδα 13 ατόμων με επικεφαλής τον κοινωνιολόγο Γιώργο Σιακαντάρη δεν θα είναι η διακήρυξη του κόμματος Τσίπρα. Η διακήρυξη θα παρουσιαστεί αργότερα, πιθανώς μετά το καλοκαίρι αν δεν έχουμε πρόωρες εκλογές, σε ειδική εκδήλωση μαζί με τον τίτλο, το σήμα του φορέα και τα ιδρυτικά μέλη που θα την υπογράφουν. «Οι θέσεις του Απρίλη», όπως έχουμε χαρακτηρίσει σε παλαιότερο άρθρο μας το μανιφέστο των τριών ρευμάτων, θα δημοσιοποιηθούν μετά την Κυριακή του Θωμά, προς το τέλος του μήνα, και το ενδιαφέρον θα είναι όχι μόνο στα πρόσωπα που θα παραστούν στην εκδήλωση του Βόλου, αλλά και στο ποιοι/ποιες θα το επιδοκιμάσουν δημοσίως.

Για παράδειγμα, αν είναι ο Αλέξης Χαρίτσης από τη Ριζοσπαστική Αριστερά και ο Πέτρος Κόκκαλης από την πολιτική οικολογία, θα χρειαστεί και ένα εξίσου δυνατό όνομα που να παραπέμπει στη σοσιαλδημοκρατία. Αν ήταν κάποιο όνομα όπως ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ή το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Κώστας Λαλιώτης, αναμφίβολα ο Αλέξης Τσίπρας θα είχε κερδίσει το τζακ ποτ της Κεντροαριστεράς.

Ομως και οι τρεις προαναφερόμενοι έχουν γυρισμένη την πλάτη τους στον Αλέξη, δουλεύουν για την επιτυχία του ΠΑΣΟΚ και την πολιτική αλλαγή, ενώ δηλώνουν σοσιαλιστές και αριστεροί και όχι σοσιαλδημοκράτες.

Μάλιστα, για τη σοσιαλδημοκρατία δεν τρέφουν και τα καλύτερα αισθήματα, όπως άλλωστε και ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος ενοχλούνταν αν κάποιος τον αποκαλούσε σοσιαλδημοκράτη.

Αναφερθήκαμε στον Γιώργο, στον Χάρη και τον Κώστα επειδή κατά καιρούς από την πλευρά Τσίπρα εκπορεύονταν φήμες περί δήθεν συζητήσεων για κοινή πορεία.

Χωρίς κάποιο ηχηρό όνομα από τον σοσιαλιστικό-δημοκρατικό χώρο είναι λογικό ο Τσίπρας να περιοριστεί σε λιγότερο εντυπωσιακά ονόματα. Δεν ξέρουμε αν με τον Τσίπρα θα συμπορευτούν, όπως ορισμένοι από την Αμαλίας διαδίδουν, η Λούκα Κατσέλη και ο Χάρης Καστανίδης, που στο παρελθόν, τον Μάρτιο του 2012, είχαν ιδρύσει το κόμμα Κοινωνική Συμφωνία. Ομως, ακόμη κι αν αυτό συμβεί, οι ψήφοι που θα χάσει το ΠΑΣΟΚ θα είναι λίγες και σίγουρα δεν θα είναι αρκετές προκειμένου αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αναδειχθεί ο Αλέξης και όχι, όπως προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις, ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Βελουχιώτης ή Τραμπ;

Εξάλλου, η πολύμηνη κυοφορία για την τελική πρόταση αναδιοργάνωσης της Προοδευτικής Παράταξης από τον Τσίπρα φαίνεται να έχει κουράσει αρκετούς. Και να έχει απογοητεύσει όσους ήλπιζαν ότι ο Αλέξης θα επιστρέψει με άλλα μυαλά και όχι για να τσακώνεται για το 2015, το δημοψήφισμα και το κλείσιμο των τραπεζών. «Αντί για άλμα στο μέλλον, έχουμε βήματα στο παρελθόν», μας λέει χαρακτηριστικά συνοδοιπόρος του Τσίπρα (που αυτοχαρακτηρίζεται ως σοσιαλδημοκράτης και οπαδός του σημιτικού ΠΑΣΟΚ), ο οποίος θα ήθελε ο Αλέξης «να μην καταφεύγει στις ομιλίες του αντάρτη Βελουχιώτη για να μας πει πώς ονειρεύεται το μέλλον, αλλά να επικεντρωθεί στις δραματικές ανατροπές και τις επιπτώσεις που έρχονται από τις συνεντεύξεις του ανισόρροπου, αλλά και στυγνού κερδοσκόπου Τραμπ».

Οι ψήφοι της Μαρίας

Βεβαίως, και για να είμαστε δίκαιοι, ο Τσίπρας, από τις μέχρι τώρα συζητήσεις που έχουν κάνει αυτός και οι στενοί του συνεργάτες, γνωρίζει πως η μεγάλη δεξαμενή άντλησης συνοδοιπόρων του θα είναι ο ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ πριν από την έλευση του Κασσελάκη και οπωσδήποτε αυτοί που δηλώνουν πως δεν έχουν εμπιστοσύνη στα κόμματα και τους θεσμούς. Οι δημοσκοπήσεις πιστοποιούν πως από τη λεγόμενη «αντισυστημική ψήφο», που κατά τους ειδήμονες ξεπερνά το 30%, ο Αλέξης δύσκολα θα αποσπάσει κάποιο σημαντικό ποσοστό. Στους «αντισυστημικούς», εκτός του ΚΚΕ, τον πρώτο λόγο έχουν η Ζωή Κωνσταντοπούλου, η Μαρία Καρυστιανού και ο Κυριάκος Βελόπουλος. Τα δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν ότι το κόμμα Τσίπρα δεν παρουσιάζει τη δυναμική που απαιτείται για να ξεπεράσει το ΠΑΣΟΚ. Και δεν θα το καταφέρει εάν δεν επιστρέψουν στις κάλπες οι εκατοντάδες χιλιάδες απογοητευμένοι ψηφοφόροι που εγκατέλειψαν τον ΣΥΡΙΖΑ το 2023. Πάντως, αν ο Τσίπρας θεωρεί πως «η αγάπη για τον Βελουχιώτη» και το «μίσος για τις τράπεζες» θα τον καταστήσουν δημοφιλή στους αντισυστημικούς μάλλον δεν ερμηνεύει σωστά τους ιδεολογικοπολιτικούς λόγους που το κοινωνικό εκκρεμές μετακινείται προς το δεξιό άκρο. Συνεργάτες του Αλέξη θεωρούν πως το ΚΚΕ δεν μπορεί να πετάξει σε διψήφιο ποσοστό, η Κωνσταντοπούλου αντέχει, το ίδιο και ο Βελόπουλος, τουλάχιστον όσο δεν κάνει κόμμα ο Σαμαράς, ενώ η Καρυστιανού, που είχε εμφανιστεί ως το φαβορί για τη δεύτερη θέση, δεν υφίσταται πλέον ως απειλή για το «κόμμα Τσίπρα». Μάλιστα, προβλέπουν πως η δεύτερη θέση θα παιχτεί ανάμεσα στον Τσίπρα και τον Ανδρουλάκη και θεωρούν πως ο νικητής θα προκύψει από το πώς θα μοιραστεί το ποσοστό που χάνει η Καρυστιανού. Σύμφωνα με αυτούς, η «μάνα των Τεμπών» από το 18% που της έδιναν οι δημοσκοπήσεις θα... προσγειωθεί στο 8%. Αν το «κόμμα Τσίπρα» πάρει τη μερίδα του λέοντος από το 10% που εικάζεται ότι θα χάσει το «κόμμα Καρυστιανού», τότε στην Αμαλίας θεωρούν πως το ντέρμπι της δεύτερης θέσης με το ΠΑΣΟΚ θα είναι αμφίρροπο, ενώ στην πορεία προς τις εκλογές ίσως προσλάβει και χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στο «Αίμα και άμμος» του Μαμούλιαν. Οσο για το ότι ο Τσίπρας έχασε χρόνο περιμένοντας να δει πού θα «καθίσει» το κόμμα Καρυστιανού, στην Αμαλίας θεωρούν πως έπραξαν ορθά, αφού αποδεικνύεται ότι η πολιτική δημοτικότητα της «μητέρας της Μάρθης» υποχωρεί συνεχώς, ενώ με τις δηλώσεις της καταγράφεται στον δεξιό αντισυστημικό χώρο και όχι στον κεντροαριστερό όπως θα ήθελαν -ενδεχομένως ως εκλογική διέξοδο για τους ίδιους- κάποιοι από τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του Τσίπρα και του Ανδρουλάκη.

Ζητείται εγρήγορση

Από την άλλη, συνομιλητές του Τσίπρα υποστηρίζουν πως μετά το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (από το οποίο ο Ανδρουλάκης εξήλθε ενισχυμένος και όχι αποδυναμωμένος, όπως ψιθύριζαν στο αυτί του πρώην πρωθυπουργού κάποιοι... αμαλιάδες) ο «Αλέξης θα πρέπει να τρέξει» αν δεν θέλει να παγιωθεί ο επικεφαλής της Χαριλάου Τρικούπη ως βασικός αντίπαλος του Μητσοτάκη. Γιατί εφεξής αυτό θα είναι το διακύβευμα.

Αν δεν υπάρξουν δραματικές (γεωπολιτικές και κοινωνικές) εξελίξεις ως απότοκο του πολέμου ή των αποκαλύψεων για τις υποκλοπές, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα Τέμπη, η πολιτική αντιπαράθεση θα επικεντρωθεί στο ποσοστό που θα λάβει η προπορευόμενη Ν.Δ. και στη μάχη για τη δεύτερη θέση. Κατά συνέπεια, οι σοβαροί συνομιλητές του Τσίπρα επιμένουν πως ο πρώην πρωθυπουργός θα πρέπει να κάνει τα πάντα πριν από το καλοκαίρι προκειμένου το -υπό ίδρυση- κόμμα του να μπορέσει να καταγραφεί στη συνείδηση των ψηφοφόρων, αλλά και των παραγόντων που επηρεάζουν τον δημόσιο βίο ως η δεύτερη, μετά τη Ν.Δ., ομάδα στο παιχνίδι της διακυβέρνησης και ο Τσίπρας ως ο βασικός αντίπαλος του Μητσοτάκη. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει, λένε, η Αμαλίας να ανεβάσει στροφές, εκτός από τα προγραμματικά και στα οργανωτικά, στα οποία ακόμη, και με ευθύνη του Τσίπρα, υστερεί. Μπορεί η επιθυμία του Αλέξη να είναι ένα αρχηγικό κόμμα, όμως, ακόμη κι αν προκρίνεται στις εκλογές να κατέλθει με «λίστα 420 υποψήφιων βουλευτών», χρειάζεται να έχει «πυρήνες φίλων» καθ’ άπασαν την επικράτεια. «Πρέπει να είναι αρχηγικό, αλλά όχι προσωποπαγές», μας λέει συνεργάτης του Τσίπρα, ο οποίος πιθανότατα θα έχει σημαντικό ρόλο στον νέο πολιτικό φορέα. Να σημειώσουμε ότι στη «λίστα Τσίπρα» μόνο το 30% θα είναι παλιοί σύντροφοι (βουλευτές, πολιτευτές, στελέχη) του Αλέξη. Το υπόλοιπο 70% ο πρώην πρωθυπουργός θέλει να είναι νέα πρόσωπα με προοδευτική σκέψη, επιστημονική γνώση και τεχνοκρατικές δεξιότητες. Παλιές καραβάνες της Κουμουνδούρου λένε πως «το να βρει 125 υποψήφιους βουλευτές από τους παλιούς είναι εύκολο, το δύσκολο είναι να βρει 295 καινούρια πρόσωπα που θα κάνουν γκελ στην κοινωνία και θα του φέρουν ψήφους».

Ο αντίλογος από την πλευρά των συνεργατών του Τσίπρα είναι πως «τις ψήφους θα τις φέρει κυρίως ο ίδιος ο Τσίπρας. Η λίστα θα ψηφιστεί για το νέο που επαγγέλλεται και όχι γι’ αυτούς/ές που θα την απαρτίζουν». Σίγουρα οι παλιοί (νυν βουλευτές, πολιτευτές, πρώην υπουργοί, προβεβλημένα στελέχη και συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού) θα έχουν, εκ των πραγμάτων, ένα προβάδισμα στη σταυροδοσία, ο Τσίπρας όμως θα ήθελε να είναι πλειοψηφία τα νέα πρόσωπα που θα καθίσουν μαζί του στα βουλευτικά έδρανα.

Απρόβλεπτος Σαμαράς

Επιπροσθέτως, και παρά τα όσα λέγονται, ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα ήθελε να εμφανιστεί κι άλλος παίκτης στη σκακιέρα. Και ειδικά ένας άλλος πρώην πρωθυπουργός, ο Αντώνης Σαμαράς, αφού στην περίπτωση αυτή η αμφισβήτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θα επιχειρηθεί να γίνει από δεξιά, κάτι που, σύμφωνα με αναλυτές τη γνώμη των οποίων εμπιστεύεται ο Αλέξης, δεν ωφελεί την Κεντροαριστερά. Η εκλογική μετατόπιση προς τα δεξιά τροποποιεί και τους όρους του κυβερνητικού παιχνιδιού, ενταφιάζοντας -τουλάχιστον για το προβλεπτό μέλλον- τις ελπίδες του Τσίπρα, αλλά και του ΠΑΣΟΚ, για πολιτική αλλαγή.

Σύμφωνα με συνομιλητές του Αλέξη, το επόμενο διάστημα, πριν το καλοκαίρι και όχι στη διάρκεια των Πανελλαδικών, ο πρώην πρωθυπουργός θα αναλάβει «μια-δυο πρωτοβουλίες που θα κάνουν αίσθηση». Εκτός από το μανιφέστο που θα παρουσιαστεί στον Βόλο, σίγουρα θα βρεθεί με τον Αλέξη Χαρίτση και ενδεχομένως τον Σωκράτη Φάμελλο προκειμένου να τους ενημερώσει για τους όρους υπό τους οποίους αυτοί και η πλειονότητα των στελεχών της Νέας Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσαν να ενταχθούν στον νέο πολιτικό φορέα. Ηδη έχει συζητήσει με τον Πέτρο Κόκκαλη τις σκέψεις του για τον Κόσμο, αλλά και με τον Διονύση Τεμπονέρα για τον τρόπο με τον οποίο το πανελλαδικό δίκτυο στελεχών που διαθέτει, μαζί με τον Αντώνη Κοτσακά και τον Χάρη Τσιόκα, θα υποστηρίξει τη «λίστα Τσίπρα».

Σημειώνουμε ότι τα προαναφερόμενα τρία στελέχη έχουν πάρει αποστάσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ και ανταλλάξει προβληματισμούς με 200 στελέχη για το πώς θα συμπορευτούν με τον Τσίπρα. Δεν θα ενταχθούν ως ομάδα, αφού κάτι τέτοιο το απορρίπτει ο Τσίπρας, αλλά θα δράσουν «υποστηρικτικά» στην προσπάθειά του να ανασυγκροτηθεί η πληθυντική Κεντροαριστερά. Το γεγονός ότι σε κάθε νομό της χώρας έχουν τουλάχιστον από τρία στελέχη, τα οποία ανήκουν και στα τρία κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΠΑΣΟΚ), προκαλεί το πολιτικό και οργανωτικό ενδιαφέρον της Αμαλίας.

Δεν είναι λίγοι πάντως αυτοί που υποστηρίζουν πως ο Τσίπρας, εφόσον είναι πλέον σαφές ότι ο Μητσοτάκης δεν πρόκειται να στήσει κάλπες πριν από τον Οκτώβριο, θα συνεχίσει να εξαντλεί τους πρώην συντρόφους του. Οχι επειδή είναι σαδιστής, αλλά επειδή ξέρει πως η δύναμη εξαντλεί αυτούς που δεν την έχουν. Και οι Χαρίτσης, Φάμελλος και οι υπόλοιποι που έχουν αποφασίσει να συμπορευτούν με τον Τσίπρα δεν έχουν δύναμη χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά.

Ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει ένα ακόμη πλεονέκτημα έναντι των πρώην συντρόφων του. Μπορεί, όπως απέδειξε με την παραίτησή του, τον «απίθανο» Κασσελάκη, τις διασπάσεις που ακολούθησαν, την παραίτησή του από βουλευτής και την «Ιθάκη» του, να καταστρέψει το δημιούργημά του, τον ΣΥΡΙΖΑ.

Και όποιος μπορεί να καταστρέψει κάτι, μπορεί και να το ελέγχει. Σε όσους πάντως δηλώνουν πως «ψάχνουν απαντήσεις» από τον Τσίπρα και αυτός, με τη συμπεριφορά του, τις δημόσιες δηλώσεις του, αλλά και τις ιδιωτικές του συζητήσεις, «τους δίνει ερωτήσεις», ο Αλέξης, μέσω στενού του συνεργάτη, αποφαίνεται: «Σύντροφοι, ένα πράγμα που διδάσκει η πολιτική είναι να μην αφήνεις τα προσωπικά σου να επηρεάζουν την κρίση σου». Κάποιος στον οποίο μεταφέρθηκε αυτή η άποψη του πρώην πρωθυπουργού ανταπάντησε: «Κι αυτός να μην παίρνει κιάλια πριν μάθει τι ακριβώς ψάχνει».

Σε κάθε περίπτωση, μέρες που ’ναι, δεν θα ήταν άστοχο αν λέγαμε πως η εποχή των κριτών στην Αριστερά τελείωσε και έρχεται η εποχή των βασιλέων. Αρκεί βεβαίως ο ερχομός τους να μην καθυστερήσει αρκετά και να τους βρει όλους παρόντες. Διαφορετικά, θα πληθύνουν οι άπιστοι Θωμάδες για την επιστροφή του Τσίπρα στο πολιτικό και κυβερνητικό παιχνίδι σε ρόλο πρωταγωνιστή...